Baıtaq naryqty baǵyndyrý – mindetimiz

Taıaýda eýrazııalyq ekonomıkalyq ıntegrasııanyń tıimdiligi men tartymdylyǵy týraly «Azııa Avto» AQ prezıdenti Erik SAǴYMBAEVPEN áńgimelesken edik. Kásiporyn jetekshisi otandyq ónerkásipterdiń óz óndirisin óristetýi úshin atalǵan ekonomıkalyq qurylymnyń paıdasy týraly sóz qozǵady. – Erik Erlesuly, siz jetekshilik etip otyrǵan «Azııa Avto» AQ Reseımen birlesken kásiporyn retinde qurylǵany belgili. Osy ýaqytqa deıin kásiporyn Keden odaǵy sheńberinde jumys istedi. Aldaǵy ýaqytta Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa jalǵasatyn bul qurylym kásiporynnyń keńeıe túsýine qanshalyqty yqpal etti? – 2010 jyly Keden odaǵynyń qurylýy qazaqstandyq avtoónerkásip­tiń damýyna úlken yqpalyn tıgizdi. Aıtalyq, birinshi kezekte, avto­naryqtaǵy baǵany retteý júıesinde úılesimdilik paıda boldy. «Azııa Avto» kásiporny qazaqstandyq zaýyt­tardyń ishinde alǵashqylardyń biri bolyp, Reseı Federasııasy men Belarýs Respýblıkasynyń terrıtorııasyna kedendik alymdarsyz erkin kirýge múmkindik aldy. Atalǵan elder arasyndaǵy áriptestiktiń Keden odaǵynan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq formatyna kóshýi – TMD keńis­tigindegi qýatty avtoónerkásip óndirisi júıesin qaıta jandandyryp, zaýyttarymyzǵa tyń ıntegrasııalyq múmkindikter beredi dep oılaımyn. 2013 jyly biz ónim óndirýdi 88 paıyzǵa, bıyl alǵashqy toqsanda tórtten bir bóligine ulǵaıttyq. Endigi ýaqytta elimizdiń ishki tutynýyna arnalǵan óndiris kólemin ósirýdi jalǵastyratyn bolamyz. Alaıda, óndiris úderisin jetildire túsý josparyn júzege asyrý úshin ónimderimizdi Keden odaǵy elderiniń naryǵyna shyǵarýymyz kerek. Onsyz alǵa qaraı basý múmkin emes. Sondyqtan, otandyq avtoónerkásiptegi barlyq jobalarymyz Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe bolatyn elderdiń saýda naryǵyn baǵyndyrýǵa negizdeletin bolady. Osyǵan oraı reseılik áriptes­terimizben birge jylyna 120 myń avtokólik shyǵarý qýatyna ıe jańa avtozaýyt qurylysy jobasyn júzege asyryp jatyrmyz. Bul zaýytta shyǵarylatyn avtokólikterdiń kóptigi sonshalyq, bizge bul ónimdi ótkizý úshin eýrazııalyq ekonomıkalyq ıntegrasııa keńistigimen birge TMD elderiniń naryǵyn da ıgerý kerek bolady. Sol sebepti, kez kelgen ekonomıkalyq ıntegrasııalyq qurylym otandyq taýar óndirýshiler úshin paıdaly bolatynyna senemiz. Jańa zaýyt 2017 jyly paıdalanýǵa beriledi. Bul ýaqytqa deıin «Azııa Avto» zaýyty óndiristik qýatyn jylyna 60 myń kólikke deıin ulǵaıtýdy kózdep otyr. – О́skemende shyǵarylyp jatqan kólikter búginde Reseı naryǵyna shyǵarylyp jatyr ma? Zaýyt óndire­tin ónimderdiń ishinde reseılik kólik markalary ǵana emes, sheteldik kólik túrleri de bar. Olardyń sapasy men baǵasynda qandaı da bir aıyrmashylyq bar ma? – О́tken jyly bizdiń zaýyt reseılik naryqtaǵy kólik túrleri júıesin maquldaý úderisterinen ótti. Biz reseılik tutynýshylarǵa avtokólikterdiń alǵashqy býynyn sátimen jónelttik. Osymen reseılik terrıtorııaǵa qazaqstandyq avtoónerkásip ónimderin tasymaldaý toqtady. Qazaqstan Úkimetiniń kúsh salýymen Reseıge turaqty kólik tasymaldaýǵa qoıylǵan kedergiler máselesin alý týraly oń sheshimge qol jetkiziledi dep oılaımyn.  Qazir bizdiń avtokólikterge jekelegen jáne shekaralyq aýdandardyń tutynýshylary arasynda turaqty suranys bar. «Azııa Avto» AQ óz óndirisinde túrli modelderdi keńinen shyǵarýymen tanymal desek bolady. Qazaqstanda Reseımen salystyrǵanda, kóptegen kólik túrlerin shyǵarý áldeqashan jolǵa qoıylǵan. Bizdiń zaýytta shyǵarylǵan keıbir modelder kórshi naryqta tanystyrylyp úlgergen joq. Logıstıka men óndiristegi shyǵyndardy ońtaılandyrý nátıjesinde múmkin bolyp otyrǵan joǵary sapa men ońtaıly baǵa ónimderimizdiń Reseıdegi ótimdiligine aldaǵy ýaqytta jol ashady dep oılaımyz. – Zaýyttyń jyldyq taýar aınalymy qansha? Qazaqstandyq avto­kólik­­terge ózge elderde suranys qanshalyqty? – «Azııa Avto» kásipornynyń úlesine Qazaqstanda shyǵarylatyn avtokólikterdiń 80 paıyzy tıesili. Byltyr 31 myń avtokólik shyǵardyq. Barlyǵy ishki naryqta satylyp ketti. Al óndiristiń jyldyq kólemin aqshaǵa salyp eseptesek, 100 mıllıard teńgeden asady. Bul – álemniń eń úzdik júzdigine enýge, sondaı-aq, Qazaqstandaǵy mashına qurastyrý kompanııalarynyń úzdik úshtiginiń qatarynan tabylýǵa múmkindik berip otyr. – Zaýytta qansha adam jumys isteıdi jáne olardyń ortasha eńbekaqysy týraly aıtsańyz? – Qazirgi ýaqytta zaýyttyń О́skemen­degi óndiristik alańynda myńǵa jýyq adam jumyspen qamtylǵan. Olardyń ortasha jalaqysy 150 myń teńgeni quraıdy. Bul – óńir boıynsha ǵana emes, respýblıka boıynsha ortasha eńbekaqy kóleminen joǵary. Odan ózge, Qazaqstannyń iri jáne shaǵyn qala­larynda avtokólikterdi satý orta­lyq­tary jumys isteıdi. Onda da birqatar adamdar jumyspen qamtylyp otyr. Áńgimelesken  Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan». О́SKEMEN.