Zaǵıp qyzdar alǵys ta alyp, aqsha da taýyp júr
«Eki kóz – eki juldyz mańdaıdaǵy» dep Qasym aqyn jyrlaıtyndaı, adamnyń qos janary – shyraǵy emes pe?! On eki músheniń árqaısysynyń orny bólek bolsa da, dúnıeniń ǵalamatyn kórmeı ótýden asqan qasiret joq shyǵar.
...Osy meniń bala kúnimde ájemniń eki kózine de aq shel túsip, aqyrynda sý qarańǵy bolyp kórmeı qaldy. Soqyr ájemdi jetektep júremin, keı keıde toı-tomalaqqa aparamyn. О́te bir talǵampaz adam edi... Jalǵanda sana-sezimi saırap jatqan adamnyń zaǵıp bolyp qalǵany jaman eken. Endigi ómiri tas túnek ájemdi túsiný úshin keıde eki kózimdi tars jumyp alyp, ómir súrip kórmekshi bolatynmyn. Betin aýlaq qylsyn, qarys adym attamaı-aq ár nársege shalynyp, túrtinektep, zárem ushyp ketetin. Osynyń bári meniń bala sezimime áser etken bolar, kózi kórmeıtin adam kele jatqanyn kórsem, ótkenniń bári eske túsedi. Medısına damyp, kózdi emdeýdiń neshe túrli tehnologııasy shyǵyp jatqanda, osynyń bári ájemniń tirisinde bolǵanda ǵoı, deıtin ókinishim bar ǵoı.
Qysqasy: «Aýrý adam saý adamnyń basynan táj kóredi», dep beker aıtpaǵan. Densaýlyq – adam ómirindegi eń baǵaly dúnıe. О́mirdiń shattyǵy men qyzyǵy da densaýlyqqa baılanysty ekenin baltyryń syzdaǵanda, árıne, bilesiń. Densaýlyq – adamnyń baqyty. Sol densaýlyqty kútip, baǵalaý ár pendeniń óz qolynda desek te, ómir bolǵan soń neshe túrli jaǵdaılar oryn alyp jatady. Tabıǵattyń tosyn qubylystarynyń, oqys oqıǵalardyń, ózimizge degen nemquraılyqtyń saldarynan densaýlyqqa kóptegen zııan keletini dúıim jurtqa aıan. Ondaı jaǵdaıda adam janyna arasha bolar jandardyń kórseter kómegi kóp. Aýrýyna shıpa izdep shalǵaıdaǵy qandastarymyz qanshama shaqyrymdy artqa tastap, qalalyq aýrýhanalarda uzaq-sonar kezekte turyp, aýrýlaryn asqyndyryp alatyndar qanshama?! Degenmen, dátke – qýat deıtinimiz, búginde bári artta qalyp, jaǵdaı birshama túzelgen. Elimizdegi medısına salasynyń damýyna memleket tarapynan kóp kóńil bólinýde.
Aıtaıyn degenimiz, múmkindigi shekteýli bolsa da, ózin shektemeı, tipti ózgelerdiń dertinen saýyǵýyna dem berip júrgen aramyzdaǵy asqaq rýhty adamdar týraly edi. Men sondaı adamdardy jýyrda elimizde alǵashqylardyń biri bolyp, medısınalyq klaster júıesi negizinde qyzmet kórsetetin «Jas-Aı» medısınalyq ortalyǵynan kezdestirdim. Zaǵıp qyzdardyń qolynan qýat alǵan talaı naýqastar rızashylyqtaryn úıip-tógip jatty.
Oraıy kelgende aıta ketý kerek, medısına ǵylymdarynyń doktory Jasan Zekeıulynyń basshylyǵymen qurylǵan «Jas-Aıda» 63 jatyn oryn bar eken. Shyǵys emine ıek artqan bul ortalyqqa shıpa tapqan adamdar bir birinen estip, eldiń ár shalǵaıynan aǵylyp kelip jatady. Adam aıaǵy úzilmeıtin osynaý ortalyqta osy jyldar ishinde jalpy sany 40 myńnan astam naýqasqa em-dom jasalyp, 7 myń adamǵa tegin em kórsetilipti. Kóptegen ınsýlttan saldanǵan adamdardy ornynan turǵyzyp, meshel aýrýyna shaldyqqan balalardy aýrýynan aıyqtyrǵan kórinedi. Munyń bári ortalyqtyń arnaýly kitapshasyndaǵy derektermen dáıektelgen.
Jaqsylyqty izdeseń, barlyq jerde de jaqsy shara tabylady. Maqalamyzdyń basynda taqyrypqa tamyzyq bolǵan jaıt – «Jas-Aıdaǵy» zaǵıp qyzmetkerler edi. Árıne, elimiz eńsesin túzegeli beri, múmkindigi shekteýli jandarǵa barlyq jaǵdaı jasalynyp, olardy qabilet-qarymyna qaraı jumysqa tartyp, qatardan qaldyrmaý máselesi memlekettik turǵyda kóterilip júr. Al bizdiń qýanatynymyz Jasan Zekeıuly jarymjan bolsa da, eńbekke jaramdy, jaýapkershilikti jandarǵa jol ashqan. Jáne muny ol óziniń adamdyq paryzy dep esepteıdi.
Qarap otyrsaq, alǵashqyda tórt qyzmetkerimen ashylǵan bul ortalyqta búginde 80-ge jýyq adam qyzmet etedi, onyń ishinde úsheýi – múgedek jandar. Solardyń biri Qytaı Halyq Respýblıkasynda núkteli ýqalaý, massaj jasaýdyń 4 jyldyq kýrsyn oqyp kelgen qandasymyz Erjanat esimdi azamat. Qos janary kórmese de óz isiniń has sheberi, bilikti maman, qoly altyn adam.
Kóz janary nashar kóretin 25 jastaǵy Alıra Qydyrqanqyzy kazirgi tańda atalǵan medısınalyq ortalyqta núkteli ýqalaý, massajshy mamandyǵy boıynsha qyzmet etýde. Bul ortalyqqa qalaı kelgendigi jaıly Alıranyń ózinen surasańyz:
– 2001 jyly Qytaıdan atamekenimiz – Qazaqstanǵa kóship keldik. Almaty qalasyndaǵy N.A.Ostrovskıı atyndaǵy kózi kórmeıtinder men nashar kóretinderge arnalǵan arnaıy mektepte bilip aldym. Keıinnen otbasylyq jaǵdaıǵa baılanysty ata-anam Raıymbek aýdanyndaǵy Kegen aýylyna qonys aýdardy. Bilimimdi sol aýyldyń orta mektebinde jalǵastyrdym. Bala kúngi armanym – ánshi bolý edi. Mýzykalyq oqý oryndaryna, kolledjderge tapsyryp kórip edim, kózimniń nashar kóretindiginen oqýǵa qabyldaı qoımady. Keıinnen «Jiger» jastar qoǵamynda hatshy bolyp, redaktor bolyp qyzmet istedim. Mádenıet úıinde «Armandastar» degen horda solıst-ánshi boldym. Sol jerde qyzmet etip júrgen kezde Jasan Zekeıuly óziniń medısınalyq ortalyǵyna shaqyrdy. Osynda Jazıra esimdi qyz ekeýmiz birge keldik. Qazir ol qyz densaýlyǵyna baılanysty kezekti demalysta. Qytaıdan arnaıy núkteli massaj jasaý kýrsyn 4 jyl oqyp kelgen Erjanat kóp nárse úıretti. Jumys isteýge barlyq jaǵdaılar jasalǵan qolaıly, ujym da óte uıymshyl, birden úırenip kettim. Em alǵan naýqastar da alǵystaryn aıtyp jatady. Qudaıǵa shúkir, tapqan tabysym bir basyma jetedi. Jaqsy ujymǵa tap bolǵanyma qýanamyn, – deıdi.
Shynynda da, árqaısymyz ómirde bir adamnyń óz ornyn taýyp, talantyn ashyp, taýqymetin azaıtýǵa septigimiz tıse – saýaptyń úlkeni sol emes pe?!
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.