Brazılııadaǵy Álem chempıonatynyń bastalýyna 5 kún qaldy

Stadıondar saıysqa saı ma? Biz ótken joly Brazılııada endi aptaǵa jetpeıtin shamada sóreden shyqqaly turǵan álem chempıonatyna daıyndyqqa qatysty áli sheshýi tolyq sheshilmegen jumbaq jaıttar jetkilikti ekenine birshama toqtap ótip edik. Al bul ázirliktiń basty saýaly, álbette, onda saıystar ótetin stadıondardyń saılylyǵy men jolaýshy jurt jaılasatyn jatynjaıdyń jaılylyǵy tarapynan órbise kerek. Rasynda jumysy barysynda FIFA hatshylaryn júrek talmasy dertine deıin derlik jetkizgen osy sport arenalary tóńiregindegi talas pen janjal qazir de tutanǵan turqynan tómendemeı tur. О́ıtkeni, dop dodasy matchtaryn qabyldaıtyn keshenderdiń bári birdeı daıyndyq sapyna qoıylyp úlgermegen sııaqty. Sonda da bolsa, aýyzdy qý shóppen súrte berýge de bolmaıtynyn aıtady endi birqatar mamandar. Sonymen, kelesi áńgimeni stadıondardyń sıpattary týrasynan qaıyrǵymyz kelip otyr. Belý-Orızontı. «Mıneıraý». Syıymdylyǵy: 62 170 adam. Áńgimeni keshenniń daıyndalý deregindegi durys sıpattardan bastasaq, ol budan bir jyl buryn-aq ózine tıesili jumystaryn tolyq atqaryp shyqqan eken. Kezinde jurtqa belgili fýtbolshy Rınaldıno fıntterine talaı tamsanǵan stadıon byltyr ázirlik sapyna qoıylǵan boıda Konfederasııa kýbogy matchtaryn da ótkizip úlgerdi. Biraq jaqynda osy mańda turǵan qatty jel keshenniń tóbesin ushyryp áketipti. Osy jaıt jurt kóńiline eptep qaıaý túsirgen sııaqty. Brazılıa. «Mane Garrıncha». Syıym­dylyǵy: 70 000 adam. Bir zamandary «Halyq qýanyshy» degen úlken marapatqa ıe bolǵan ataqty fýtbolshy esimindegi stadıon eldiń astanasynda ornalasqan. Ony qaıta jańǵyrtýǵa arnalǵan jumystar 2010 jyly qolǵa alynypty. Alaıda, bul jumystar úshin Brazılııa bıýdjeti bir tıyn da shyǵarmapty. Soǵan qaramastan, ol keremet etip jasalǵan. Belgili fýtbolshy Romarıonyń aıtýynsha, osyǵan jumsalǵan qarjyǵa 8 myń jańa mektep ǵımaratyn salyp, 39 myń mektep avtobýs­taryn satyp alýǵa nemese 28 myń sport alańdaryn daıyndaýǵa bolady eken. Al ótken jyly FIFA arhıtektýranyń úzdik úlgisi, ıaǵnı shedevri sanalyp otyrǵan bul stadıonǵa qosymsha jańa shóp tóseýdi talap etipti. Tapsyrma sol boıy birden oryndalǵan. Qazir keshen chempıonatty qabyldaýǵa saqadaı-saı tur. Kýrıtıba. «Arena da Baıshada». Syıymdylyǵy: 41 000 adam. Buryn Brazılııadaǵy eń zamanaýı stadıon sanalǵan arenanyń problemasy kóp bolady dep eshkim kútpese kerek. Basynda ol 2013 jyly naýryzda ashylatyn bolyp josparlanypty. Al bıylǵy qańtarda osynda kelgen FIFA-nyń bas hatshysy Jerom Valke mundaǵy jaǵdaılardy kórgende, talyp qulap qala jazdapty. Sosyn ol Kýrıtıbany chempıonat reglamentinen alyp tastaımyn dep qorqytypty. Bir aı ótkennen keıin bas hatshy taǵy da kelip qaıtqan. Burynǵyǵa qaraǵanda, birshama jumystar júrgen. Biraq óte qarqyndy emes. So­ǵan qaramastan, stadıon ústinen tónip turǵan tyıym alynypty. Osynyń negi­zinde aqyrǵy máýlet retinde 15 mamyr belgilenipti. Qazir baspasózde stadıondy jańǵyrtýǵa bólingen qarjynyń bir bóligine jergilikti «Atletıký Para­naense» klýbynyń fýtbolshy satyp alyp qoıǵany týraly aqpar tarap jatyr. Kýıaba. «Arena Pantanal». Syıym­dylyǵy: 43 000 adam. «Kúdiktiler» qataryn­da osy stadıon da bar. Onyń salyna bastaǵanyna tórt jyl bolypty. Sol ýaqyt aralyǵynda munda talaı jaǵa ustatarlyq oqıǵalar oryn alǵan. Jalaqy mólsherinen aldanyp qalǵan jumysshylar birneshe ret ǵımaratty órtep jiberýge de áreket etipti. Sonyń biri byltyr Valke kelgen kezde taǵy qaıtalanǵan. Ashynǵan jumysshylar FIFA-nyń bas hatshysy kelgen kezde stadıonǵa da basyp kirip, óz talaptaryn jetkizgen. Sondaı bir quqaıdy bastan keshken stadıon qurylysy aıaqtalýǵa jaqyndap keledi. Manaýs. «Arena Amazonıa». Syıym­dylyǵy: 44 000 adam. Chempıonat jere­besi tartylyp jatqan kezde Anglııa quramasynyń bas jattyqtyrýshysy Roı Hodjson óz shákirtteriniń Amazonııa ormandary arasynda oınaǵanyn qala­maı­tynyn aıtqan eken. Taǵdyrdyń tálkegi degen sol, aǵylshyndar aqyrynda tap osy qalaǵa túsipti. Al albıondyqtar oınaýǵa tıisti Manaýs qalasyndaǵy jańa stadıonnyń qurylysy jaıynda jaqsy sózder onshalyqty kóp aıtyla qoımaıdy. Munda jumystar júrip jatqanda úsh adam qaza taýypty. Áıtkenmen, arena chempıonatqa sál de bolsa erterek daıyn bolyp shyqqandar qataryna kiredi. Ol bıylǵy 9 naýryz kúni óziniń tarıhyndaǵy birinshi oıynyn ótkizdi. Alaıda, stadıon qurylysynda bitpegen jumystar áli de shashetekten kórinedi. Natal. «Arena das Dýnas». Syıym­dylyǵy: 43 000 adam. Chempıonat úshin arnaıy salynǵan stadıondardyń arasynan birinshi bolyp paıdalanýǵa berilgeni osy. Ol bıylǵy qańtarda ashyldy. Ony kórgen kórermenderdiń qýanyshtarynda shek bolmady. «Tańǵajaıyp arena! – dep tamsana jazdy sonda Natal turǵyndarynyń biri. – Bul Rıý Grandı-dý-Nortıdegi fýtbol damýynyń betburysy bolady». Portý-Alegrı. «Beıra-Rıý». Syıym­dylyǵy: 56 000 adam. Ústimizdegi jylǵy 21 aqpanda Brazılııa prezıdenti Dılma Rýseff pen «Internasıonal» klýbynyń kapıtany Andres D`Alessandro alańnyń ortasynda dop tebý rásimin jasady. Portý-Alegrıdegi «Beıra-Rıý» stadıony osylaı ashyldy. FIFA bul eldegi basqa da kóptegen stadıondar sııaqty, munyń soǵylyp bitýi jolyna biraz kúsh pen júıkeni jumsaǵan edi. Rıo-de-Janeıro. «Marakana». Syıym­­dylyǵy: 79 000 adam. Bir kezderi 200 myń adamǵa jaı taýyp berip, álem­degi eń úlken arena atanǵan stadıon jań­ǵyrtýdan keıin qatty ózgerdi. Jurttyń sanasynda áli de jahannyń myqtysy sanalatyn onyń aýqymy edáýir qysqardy. Ol zamanaýı qalypqa kele tústi. Biraq tartymdylyǵyn joǵaltqan joq. Resıfı. «Arena Pernambýký». Syıymdylyǵy: 46 000 adam. Arena byltyr Konfederasııa kýbogy qarsańynda, mamyr aıynda paıdalanýǵa berildi. Degenmen, bitpegen jumystary da bar sııaqty. Endi oǵan Resıfı bıýdjetinde bir tıyn qalmaǵany belgili boldy. San-Paýlý. «Arena Korın­tıans». Syıymdylyǵy: 68 000 adam. Bul stadıon FIFA-nyń eń negizgi bas aýrýy bolyp tabylady. Munda 12 maýsym kúni chempıonattyń ashylýy ótedi, al sheshilmegen máselelerinen kóz súrinedi. Salvador. «Fonte-Nova». Syıym­dylyǵy 51 000 adam. Shtattyń «Baııa» jáne «Vıtorııa» atty eki komandasy uzaq jyldar boıy qaıtpaı shaıqasyp kelgen eski stadıonnyń ornyna múlde jańa ǵımarat salyndy. Bul arena FIFA basshylarynyń jandaryn jadyratqan qurylym boldy. Forteleza. «Kastelaý». Syıym­dylyǵy: 63 903 adam. 2002 jyly kúrdeli jańǵyrýdy bastan keshken stadıon qazir týrnırdi qabyldaýǵa tolyq daıyn. Chempıonat aldynda brazılııalyqtar munda taǵy birqatar jańǵyrtý jumystaryn júrgizip aldy. Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan».