Astana forýmdarynyń álemdik mańyzy joǵary

Álemniń 147 elinen 10 myńnan astam delegat qatysqan VII Astana ekonomıkalyq forýmy men Daǵdarysqa qarsy II dúnıejúzilik konferensııanyń tabysty ótýine oraı Qazaqstan Prezıdentiniń atyna quttyqtaýlar kelip tústi, dep habarlady Prezıdenttiń baspasóz qyzmeti. Halyqaralyq konsýltatıvtik keńestiń músheleri – Avstrııa Respýblıkasynyń eks-federaldy kansleri Alfred Gýzenbaýer men Eýropalyq komıssııanyń eks-tóraǵasy jáne Italııanyń burynǵy premer-mınıstri Romano Prodı óz hattarynda osynshama aýqymdy is-sharanyń ótýimen quttyqtaǵan, sondaı-aq, forým barlyq jerde qurmetke ıe bolǵanyn, álemdik kóshbasshylar men jetekshi sarapshylar arasynda barǵan saıyn zor qyzyǵýshylyq týǵyzyp otyrǵanyn atap ótken. «Qazaqstan óz moınyna ıgi mindetti – álemdi ekonomıkalyq jáne áleýmettik problemalar taqyrybyndaǵy, bizdiń oıymyzsha, qajetti áleýetke ıe jáne qazirgi kezde tıimdi halyqaralyq jáne ekonomıkalyq tetikke aınalǵan qyzý pikirtalastar ótkizýge ar­nal­ǵan alańmen qamtamasyz etý min­detin alyp otyr», – delingen hatta. Horvatııa eks-prezıdenti S.Me­sıch Astana forýmynyń meılinshe ózekti áleýmettik-ekonomıkalyq máselelerdi talqylaýdaǵy mańyz­dy rólin atap kórsetken. «Astana ekonomıkalyq fo­rý­mynyń mańyzdylyǵy alda da arta túsetin bolady, óıtkeni, ol tek ekonomıkalyq qana emes, áleý­mettik-saıası máselelerdi de qozǵaıdy. Forým jáne Daǵdarysqa qarsy dúnıejúzilik konferensııa BUU kómektesken jaǵdaıda álemdik daǵdarys máselelerin sheshýge arnalǵan alańǵa aınalýy múmkin», – dep jazady S.Mesıch. Bolgarııa Respýblıkasynyń eks-prezıdenti, Venadaǵy Jahan­dyq únqatysý jáne yntymaq­tastyq ortalyǵynyń prezıdenti P.Stoıanov Astana ekonomıkalyq forýmyn álemdegi negizgi ekono­mıkalyq oqıǵa sanatyna jatqy­zady, sondaı-aq, Qazaqstan Prezı­den­­tiniń G-Global jobasyn ilgeri­letý jónindegi bas­tamalaryn qol­daıdy. «Men jahandyq qarjy-eko­nomıkalyq daǵdarys túıtkilin sheshý baǵytynda daǵdarysqa qarsy jańa sharalardy ázirleýge arnalǵan demokratııalyq únqa­tysýdyń jańa túrin qalyptas­tyrýǵa degen Sizdiń orasan umty­lysyńyzdy joǵary baǵalaımyn», – dep jazady avtor. Armenııa Respýblıkasynyń eks-premer-mınıstri T.Sargsıan da óz quttyqtaýyn joldaǵan, ol bul forýmnyń barlyq óńirlik ıntegrasııalyq úderisterdi jahan­dyq aýqymda qarastyrýǵa múm­kindik beretini jónindegi pikirin bildirgen. «G-Global ıdeıasyna qatysty alsaq, meniń oıymsha, biz dál osyndaı reformashyl jańa ıdeıalar qajet ýaqytta ómir súrip otyrmyz, óıtkeni, eski qurylymdar, formattar kútilgen sheshimder men usynymdardy alǵa shyǵarsa, al jańa platforma qalyptastyrý – ótip jatqan úderisterge degen tyń kózqaras. Sirá, óńirde de, álemde de aldymyzda turǵan problemalardy sheshýdiń qalyptan tys joldaryn tabýǵa osy kómektesetin bolar», – delingen hatta. Polsha Respýblıkasynyń eks-premer-mınıstri, Qazaqstan-Polsha saýda palatasynyń  prezı­denti K.Marsınkevıch forýmnyń meılinshe mańyzdy sıpaty retinde túrli elderden kelgen adamdar ara­syndaǵy únqatysýdy ataıdy. «Bul jaı daǵdarysqa qarsy forým ǵana emes, tarıhı oqıǵa ekenin atap aıtqym keledi. Asta­na ekonomıkalyq forýmy tek Qa­zaqstan úshin emes, bizdiń barshamyz úshin de óte mańyzdy», – dep jazady avtor. BUU Bas hatshysynyń orynbasary jáne Bas hatshynyń Shy­ǵys Tımor boıynsha arnaýly ke­ńesshisi N.Heızer bul forým qazirgi álem betpe-bet kelip  otyrǵan mindetterdi sheshý úshin búgingi zaman oıshyldarynyń basyn qosqanyn aıtyp ótken. «Sizdiń basshylyǵyńyzben Eýra­zııa qurlyǵynda jahandyq qaterlerdi talqylaıtyn asa qajetti platforma qalyptasty», – delingen hatta. BUU Bas hatshysynyń orynbasary, Damýy meılinshe tómen elder, teńizge shyǵý múmkindigi joq damý­shy elder jáne shaǵyn araldar memle­ketteri jónin­degi joǵarǵy ókil G.Acharııa Qazaq­stan Prezıdentiniń Astana ekono­mıkalyq forýmyn ótkizý týraly ıdeıasy der kezinde júze­ge as­qanyna nazar aýdarady. «Bul forým yntymaqtastyqqa sep­tigin tıgizetin suhbat qurý, ja­han­dyq ekonomıkalyq problemalardy jaqsy túsiný jáne taldaý tur­ǵysynan mańyzdy mánge ıe», – delingen hatta. Jahandyq únqatysý jáne yn­tymaqtastyq ortalyǵynyń bas hatshysy S.Stanchev birlesken ju­mysqa qatysty mindettemelerdi ma­quldaı otyryp, Qazaqstan Prezı­dentine Or­ta­lyqty «Áleý­met­tik bıznes-suh­batty jaqsartý» atalymy boıynsha marapattaý rásimine qatysqany úshin alǵysyn aıtady. Nobel syılyǵynyń laýreaty S.Tımashev AEF osy baǵyttaǵy is-sharalar úshin pishini men mazmuny turǵysynan bıik meje bolǵanyn atap kórsetedi. «Astana forýmy óziniń salystyrmaly túrde keıingi jyldarda bastaý alǵanyna qaramastan, qazirdiń ózinde Qazaqstan men Dostastyq elderi ǵana emes, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq úshin de aıshyqty qubylys bolyp, álemdik úrdisterdiń mán-jaıyn tez uǵynýǵa bolatyn, bolashaq seriktestermen tanysatyn, adamzat damýynyń yqtımal joldary týraly óz pikirin aıtatyn, álemdik bıznes, ınnovasııa, ǵylym jáne bilim úshin tartýshy magnıtke aınaldy», – dep jazady avtor. K.Vıýtrıh, F.Kıdland, R.Aý­man, M.Iýnýs, Djordj F.Smýt, E.Maskın, K.Pıssarıdes jáne A.Var­shel sııaqty Nobel syıly­ǵy­nyń ózge de laýreattary óz hattarynda forýmǵa qatysý múm­kindigine ıe bolǵany úshin alǵys­taryn bildirip, is-sharanyń joǵary deńgeıde uıymdastyrylǵanyn, kún tártibiniń jan-jaqty ári maz­mundy bolǵanyn atap ótken. «Kennedı Merchant Partners» kompanııasynyń negizin qalaýshy M. Kennedı AEF Davos jáne Brıýssel forýmy sekildi álemdik bıznes-sharalarmen básekelese alady degen pikir aıtqan. Celluci Associates kompa­nııasynyń tóraǵasy T.Sellýchı G-Global aqpa­rattyq-kommýnı­katıvtik alańyn qurý ıdeıasy jańa tehnologııalardy qoldaný arqyly ómirdiń barlyq salasyndaǵy jahandyq máselelerdi eńserýge septigin tıgize alatyn batyl ári durys sheshim ekenin atap ótken. Quttyqtaýlary men jyly le­biz­derin joldaǵandardyń qatarynda, sondaı-aq, BUU Bas Assambleıasynyń 67-tóraǵasy V.Eremıch, Halyqaralyq valıýta qorynyń atqarýshy dırektory D.Heller, Eýropa Qaıta qurý jáne damý bankiniń Túrkııa, Shyǵys Eýropa, Kavkaz jáne Ortalyq Azııa elderi jónindegi basqarýshy dırektory O.Dekamp, Maıkrosoftyń Or­talyq jáne Shyǵys Eýropa elde­rin­degi dırektory, bas menedjer T.Hırano, Dúnıejúzilik saýda uıymy Bas dırektorynyń orynbasary D.Shark, Salyq jáne ınvestısııalar halyqaralyq ortalyǵynyń (AQSh) prezıdenti D.Ýıtt, Halyqaralyq saý­da ortalyǵynyń atqarýshy dırektory A.Gonsales, О́nertapqysh áıelder men kásipkerlerdiń dúnıejúzilik qaýymdastyǵynyń prezıdenti M.Han, Xerox kompanııasynyń vıse-pre­zıdenti Ch.Brýks jáne CBS News vıse-prezıdenti Sh.Herbert bar.