Onyń kórkinen buryn kózi oınap turady. Al kúlkisi she? Kúni búginge deıin Ámınaǵa ajar bergen kúlkiniń qupııasy ashylǵan joq. Sebebi onda sıqyr bar. Senbeseńiz, Sháken Aımanovtyń áıgili «Taqııaly perishtesine» taǵy bir márte den qoıyp kórińizshi. Sondaǵy Tana ájeıdiń beınesin tamsanbaı tamashalaý múmkin emes. Al kúlkisi – klassıka!
Iá, 1968 jyly ekranǵa shyqqan Sháken Aımanovtyń «Taqııaly perishte» fılmi kóptiń kózaıymyna aınaldy. Arada jarty ǵasyrdan artyq ýaqyt ótse de, týyndynyń kórermeni kóbeımese, tıtteı azaıǵan emes. Tipti qaıtalap kóretin kórýshisiniń ózin alǵash tamashalap otyrǵandaı tańǵajaıyp áserge bólep, ekran aldynan tapjyltpaıtyn komedııanyń bar qupııasy onyń shynaıylyǵynda jatsa kerek.
Biri bilse, biri bilmes, Tana apa – KSRO halyq ártisi Ámına О́mirzaqova úshin arnaıy jazylǵan róldiń biri. Ony Sháken Aımanovtyń: «Ámınajan, men ádeıilep turyp saǵan ssenarıı jazdym. Bul – komedııalyq týyndy. Basty rólde sen oınaısyń. Osy kúlkińnen aıyrylma!» dep jazǵan haty da rastaıdy.
Shynymen de, fılmdegi Ámınanyń kúlkisi – kınonyń kórkin ashqan utqyr kadrlardyń biri. Sol ǵajaıyp kúlkisimen, sol shynaıy beınesimen kóp esinde máńgilik jattalǵan aktrısa ekrandaǵy kúlli analardyń etalonyna aınalǵandaı.
Bir qyzyǵy, aıtýly fılm eshqandaı daıyndyqsyz túsirildi. Kóp ishinen talassyz tańdalǵan aktrısa Sháken Aımanovqa jalǵyz-aq ótinish aıtady. Ol ssenarııdiń qazaqsha mátini edi. Biraq paıym-parasaty erekshe rejısser: «Eshteńe etpes, buǵan deıin de oryssha fılmderde oınadyń ǵoı. Osy joly da oınaısyń», dep kesip aıtqanymen, Ámınaǵa: «Basty róldi qalaı somdaǵyń keledi, solaı oına!» dep tolyqtaı erkindik beredi. Osylaısha, О́mirzaqova fılmdegi Tana apanyń beınesin ózi janynan shyǵaryp oınap, keıipkerine ólmes ómir syılady. Al kúlkisi klassıkaǵa aınaldy.
Dese de sahna men ekranda kemeldigi kelisken keremet beınelerdi keıiptep, esimi ańyzǵa aınalǵan aktrısanyń á degennen óner álemindegi joly ashyq boldy desek, qatelesemiz. Teńdessiz Tana beınesine deıin ónerdiń talaı kedir-budyryn kórip, saıasattyń salqynyn sezdi. Lenıngrad memlekettik teatr ınstıtýtyn oıdaǵydaı támamdap, tabaqtaı dıplomymen alyp-ushyp Almatyǵa kelgen kezde ony halyq jaýy atanyp, jazyqsyz jazalanǵan aǵasy úshin eshkim jumysqa qabyldamady. Al jany ónerden alys kete almaǵan aktrısa amalsyz kınostýdııanyń montaj bólimine jumysqa ornalasýǵa májbúr boldy. Biraq bir ǵana sát О́mirzaqovanyń ómirin túbegeıli ózgertedi. Ol Ámınanyń áıgili rejısser Grıgorıı Roshalmen kezdesýi edi.
Oqıǵa bylaı bolypty. 1945 jyly Grıgorıı Roshal «Abaı ánderi» dep atalatyn kartınany túsirýge kirisedi. Úmitkerlerdi irikteý bastalǵan. Basty rólden eki úmitker dámeli. Biri – Shara Jınequlova bolsa, ekinshisi – Nursulý Tapalova. Biraq ataqty kınorejısser birde kınostýdııada júrgen kózi ótkir kórikti qyzdy kóredi. Ol Ámınanyń «Qaharly Ivan» fılminiń montajymen álek bolyp jatqan kezi bolsa kerek. «Mundaı ótkir kóz shubatylǵan kınotaspalarǵa tesile qarap, olardy qıyp, jelimdeý úshin jaratylmaǵan. Bul kóz kıno úshin jaralǵan», dep túıedi. Sóıtip, rejısser onyń sýretin birden ssenarıı avtory Muhtar Áýezovke kórsetedi. Sóz zergeri sýrettegi beıneni jaqtyrmaı: «Manaýyń tipti pushyq muryn ǵoı», dep jaratpaıdy. Sol kezde rejısser fotodaǵy Ámınanyń betin qolymen basyp, kózin ǵana ashyq qaldyrady da: «Bizge muryn emes, kóz kerek», deıdi. Osylaısha, kórkemdik keńes Ámınany jańa kartınanyń basty rólin somdaýǵa bekitedi. Ol sátti aktrısanyń ózi bylaısha eske alady:
«Meniń murnymdy arnaıy qarashirikpen qatyryp tastady. Tek kamera túsiretin kezde ǵana sóıleýge ruqsat berilgen. Qalǵan kezde sóıleýge bolmaıdy. Tipti tamaq ishe almaı, kúni boıy ash júrdim. Sebebi aýzyńdy qımyldatsań boldy, jasap qoıǵan murnyń shytynap ketedi».
О́ner álemine kelý joly osyndaı túrli qıyndyqqa toly bolǵanyna qaramastan, aktrısa «Abaı ánderi» fılminiń basty keıipkeriniń kiltin adaspaı tapty. Kınodaǵy mindetin minsiz atqaryp shyqqan soń, ol kórermenine unap, Ámına О́mirzaqova esimi kópshilikke tanyldy. Bul ról aktrısany úlken jetistikterge bastady. Onyń ónerine kóptegen rejısserler tánti boldy. Osylaısha, kıno men sahna aktrısa ómiriniń ajyramas bóligine aınaldy. «Abaı ánderinen» keıingi týdyrǵan «Ana týraly ańyz», «Taqııaly perishte», «Gaýhartas», «Mama Roza» syndy kartınalardyń barlyǵy da búginde qazaq kınematografııasynyń qundy qazynasy. Al О́mirzaqovanyń ózi bolsa, shynaıylyǵymen shyǵarmashylyqtyń shyńyn baǵyndyryp, keremet kúlkisimen ańyzǵa aınaldy.