30 myńǵa jýyq aǵash kósheti egildi

Alǵashqy apta «Taza ólke» aksııasymen bastalyp, eldi mekender turǵyndary, qoǵam belsendileri, uıymdar men kásiporyndar qyz­met­kerleri qorshaǵan ortany ta­zar­týǵa úles qosyp, 30 myńǵa jýyq aǵash kósheti egildi.

Jalpy, Araly tartylyp, Syr­darııasy sarqylyp turǵan óńir tur­ǵyndary qorshaǵan ortanyń qadi­rin biledi. Buryn kóshesinde qo­qys ushyp, surqy qashyp turatyn Qyzylorda qazir jyldyń qaı mez­gi­linde kórseńiz de, qyzdyń jıǵan jú­gindeı bolyp, tııanaqty tir­liktiń nátıjesin ańǵartyp tur­dy. Syrttan kelgenderdiń deni oblys or­talyǵynyń aıryqsha tazaly­ǵyna tańdaı qaǵyp, tamsanyp ketetini taǵy bar.

Aýdandar men aýyldardan da kó­retinińiz – osy kórinis. О́t­ken jyldan bastap aımaq basshy­sy­nyń bastamasymen aýyldyq eldi meken­derdi damytýdy kózdeıtin «Úlgili eldi meken» konkýrsy ót­kizi­lip keledi. Byltyrǵy qory­tyndy bo­ıynsha jeńimpaz dep ta­nylǵan 12 eldi mekenge kúndelikti turmysqa qa­jetti degen zamanaýı 29 arnaýly tehnıka tabystaldy. Bul aýyl taza­lyǵyn saqtap, aınalasyn abattandyrý baǵytyndaǵy isterdi ilkimdi uıym­dastyrýǵa sep bolyp otyr.

Syrboıylyqtar qorshaǵan orta men turǵyndar úshin qolaı­ly jaǵdaı jasap, azamattyq ja­ýapkershilikti arttyratyn, ekolo­gııalyq sana men ekologııalyq mádenıetti qalyptastyratyn ak­sııaǵa belsene aralasyp ketti. «Taza ólke» aptalyǵynan bas­tala­tyn aksııa «Kıeli meken», «Ja­syl aımaq», «О́negeli urpaq» apta­lyqtaryna ulasyp, sońy 5–11 mamyr aralyǵyna josparlanǵan «Mól­dir bulaqpen» túıindeledi.

Aksııa aıasynda 6–13 sáýir ara­ly­ǵynda «Meniń týǵan ólkem» atty bastama sheńberinde oblys kó­­­lemindegi eldi mekenderde, me­­kemeler men kásiporyndar aýmaq­tarynda jappaı tazalyq sharalary júrgizildi. Al turǵyndar «Ta­­bıǵatqa qurmet otbasynan bas­­talady» atty aksııada aýlasy men kóshesin, aryqtardyń boıyn ta­zar­typ, «Jasyl jelek» jal­pyhalyqtyq chellendjin ót­kizdi.

Eriktiler, ekobelsendiler men turǵyndar «Aýlasy tazanyń – aýasy taza» jáne «Kóshesi tazanyń – kóńili taza» taqyryptarynda ótetin tazalyq aksııalaryna qaty­sady. «Jastar taza ólke úshin» t­a­qy­rybynda ta­­za­lyq chelendji uıymdas­tyry­lady.

«Taza olke – taza el» senbi­ligi qorytyndysynda uıymdas­ty­rylatyn «Gúldengen ólkem» is-sha­rasynda eldi mekender, kósheler men saıabaqtardy kógaldandyrý men tazartýǵa úles qosqan azamattar marapat tórinen kórinedi.

Keıingi jyldary Syr boıyn­daǵy tarıhı oryndar men áýlıeli mekender aınalasyn taza ustap, olarǵa jetkizetin joldardyń jaǵ-d­aıyn durystaýǵa mán berile bas­tady. Bul kóneniń kómbesindeı eski shaharlarmen tanysýǵa, tarıhta aty qalǵan belgili tulǵalar rýhyna táý etýge keletinder úshin qolaıly bolyp otyr. Eski qala­shyq­­tar men tarıhı tulǵalar máń­­gilik meken tapqan aýmaq aı­nalasyndaǵy jumystar 14–20 sáýir aralyǵyndaǵy «Kıeli meken» aptalyǵynda jalǵasady. «Syr eli – tarıhı qalalar mekeni» taqyryby aıasynda Qarmaqshy aýdanyndaǵy Qorqyt ata memorıal­dyq kesheni, Maral ıshan, Qalqaı ıshan, Jala­ǵashtaǵy Buqarbaı batyr, Tú­men áýlıe keseneleri aınalasy taza­lanyp, abattandyrylady. Mundaı jumystar Syrdarııa aýda­nyndaǵy Asanas, Qyshqala tarıhı qalashyqtary, Qaljan ahýn meshit-medresesi, Shıeli aýdany aýmaǵyndaǵy Oqshy ata kesenesi, Jańaqorǵandaǵy Qorasan ata kesenesi men keıingi jyldary arheologııalyq qazba jumystary júrgizilgen áıgili Syǵanaq qalasy, Araldaǵy Begim ana munarasy men teńiz túbinen tabylǵan Ker­deri qalashyǵy, Qazalydaǵy Jan­kent pen Janqoja batyr kesenesi aınala­synda júrgiziledi. Basqa da tarıhı eskertkishter men oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi, aýdandaǵy mýzeıler aınalasy abattandyrylady.

21–27 sáýir aralyǵyndaǵy óte­tin «Jasyl aımaq» apta­ly­ǵynda «Biz taza aimaq úshin» bas­tamasymen qala, aýdan, eldi me­kenderdegi saıabaqtar, skverler, parkter men alleıa­lar aýmaǵyna tal otyrǵyzylyp, «Kók­temgi kó­shet» aǵash otyrǵyzý aksııasy uıymdastyrylady. Oǵan jal­ǵa­sa ketetin «О́negeli urpaq» ap­ta­lyǵy «Ardagerlerdi ardaq­taıyq» taqyrybynda uıymdas­tyrylyp, ardagerler, qarttar úıleriniń aı­na­lasy tazalanyp, belsendi jas­tar uıymdarynyń «Ja­nyńda júr jaqsy adam» ún­deýine ún qosqandar jalǵyzilikti qarııalardyń aýlasyn jınap, áktep, syrlap qolǵabys beredi. 5–11 ma­myr aralyǵyndaǵy «Mól­dir bulaq» aptalyǵyndaǵy «Bulaq kór­seń, kózin ash» degen tám­sildi ustanǵan eriktiler, qoǵam belsen­dileri men turǵyndar tazalyq is-sharalaryn ótkizedi.

Jalpy, oblysta qorshaǵan ortany qorǵaý, ekologııanyń saýyq­tyrý is-sharalary udaıy júr­gi­zi­ledi. Memleket basshysynyń tap­syr­masymen Aral teńiziniń qur­ǵaǵan ultanyna 1,1 mln gektar sekseýil egý kezeń-kezeńimen jú­zege asyrylyp keledi. «Taza Qazaq­stan» aksııasy aıasynda oblys orta­­lyǵynan polıgondarǵa 300 ton­naǵa jýyq qo­qys shyǵa­rylyp, 30-ǵa jýyq tur­ǵyn úıdiń qasbetteri jańar­tyldy.

QYZYLORDA