Júıke júıesi syr bergen naýqastardy qoǵam qalaı qabyldaıdy? Músirkemeı qoldaý kórsete me, álde úrke qaraı ma? Dárigerler men salany zerdelep júrgen mamandar osy saýaldyń jaı-japsaryna úńildi.
Kezdesýde «Gedeon richter kz» seriktestiginiń PR-menedjeri Dınara Birmaǵanbetova men medıamenedjer Nazym Janǵazy kompanııanyń bastamasymen Astana, Almatyda júrgizgen saýalnama nátıjesin jarııa etti. Saýalnamaǵa uzyn-sany júzdegen adam qatysqan. Olar – shamamen 18 ben 65 jas shamasyndaǵy qala turǵyndary. Osy turǵyndardyń 13%-y dert týraly buryn-sońdy estigenmen, tolyqqandy habary joq eken. Al turǵyndardyń 28%-y shızofrenııa dıagnozy qoıylǵan naýqastardy qoǵamnan alshaqtatý kerek dep sanaıdy.
«Saýalnama nátıjesinde mundaı psıhıkalyq aýytqýlarmen betpe-bet kelmegen turǵyndar dert týraly bile bermeıdi degen qorytyndy jasaýǵa bolady. Offlaın saýalnama qorytyndysy shızofrenııa týraly aqparattan beıhabar adamdardyń jas sanatynda ǵana emes, turǵylyqty jeri men tiline de aıyrmashylyq baryn kórsetti. Mysaly, Astana turǵyndaryna qaraǵanda Almaty jurtshylyǵy bul dert týraly kóbirek biledi», deıdi «Gedeon richter kz» PR-menedjeri Dınara Birmaǵanbetova.
Saýalnamaǵa qatysqan respondentterdiń 87%-y shızofrenııanyń ne ekenin biledi, 48%-y bul aýrýmen aýyratyndardyń qoǵamǵa qaýipti dep eseptemeıdi. Sol sekildi saýalnamaǵa qatysqan turǵyndardyń 67%-y shızofrenııa dıagnozy qoıylǵan adamdardy oqshaýlaý qajet degen pikirmen múlde kelispeıdi.
Basqosýda Astana qalalyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń shtattan tys bas psıhıatry Elena Polıenko tájirıbesin bólisip, shızofrenııaǵa qatysty saýaldarǵa jaýap berdi.
«Elde 47 myńǵa jýyq adamǵa shızofrenııa dıagnozy qoıylǵan. Árıne, bul – turaqty baqylaýdy jáne uzaqmerzimdi terapııany qajet etetin óte aýyr psıhıkalyq aýytqý. Biraq qazirgi damyǵan medısınada táýir nátıjelerge qol jetkizýge bolady. Keıbir pasıentterdiń jeke jáne áleýmettik qyzmetin múmkindiginshe qalpyna keltirip, ómir súrý sapasyn jaqsarta alatyn zamanaýı antıpsıhotıkalyq preparattar bar. Shızofrenııaǵa shaldyqqan adamdardyń kem degende úshten biri durys terapııamen sımptomdardyń tolyq remıssııasyn sezinedi. Sondyqtan shızofrenııaǵa shaldyqqan adamdar qoǵamǵa qaýip tóndirmeıdi dep senimmen aıta alamyz», deıdi Elena Polıenko sózin túıindep.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimetteri boıynsha shızofrenııa shamamen 24 mıllıon adamǵa nemese dúnıe júzinde 300 adamnyń birine (0,32%) áser etedi. Elimizde shızofrenııanyń taralý deńgeıi halyqtyń 0,6-0,7% jáne eldegi barlyq psıhıkalyq aýytqýy bar naýqastardyń 19%-yn quraıdy.
Bul joly kezdesýdi uıymdastyrýǵa «Niettes» platformasy men «Gedeon richter kz» seriktestigi sebepshi boldy. Atalǵan kompanııa azamattardyń psıhıkalyq densaýlyǵyna qamqorlyq jasaý eń mańyzdy baǵyttarynyń biri ekenin eske salady. Atap aıtqanda, «Gedeon Richter»-diń strategııalyq maqsaty – osy segmenttegi ónim assortımentin keńeıtý.
«Biz ortalyq júıke júıesi salasyndaǵy túpnusqa zertteýlerge erekshe kóńil bólemiz. О́ıtkeni kompanııa Shyǵys jáne Ortalyq Eýropadaǵy eń iri bıohımııalyq ónimderdi ázirleýge belsendi qatysady. Osylaısha, biz shyǵaratyn dárilik ónim – bul shızofrenııanyń sandyraq nemese gallıýsınasııa sııaqty belgilerin ǵana emes, sonymen birge keń taralǵan kishi belgileri – apatııany, angedonııany jáne motıvasııanyń tómendeýin emdeýde tıimdiligi dáleldengen jalǵyz antıpsıhotıkalyq dári», deıdi «Gedeon richter kz» bas dırektory Pavel Hegaı.
Mamandar shızofrenııaǵa shaldyqqan árbir naýqasqa qoldaý qajet dep sanaıdy. Olardyń qoǵamnan alshaqtap, nazardan tys qalmaýyna árqaısymyz úles qosa alamyz. О́ıtkeni talaı jyldan beri salany zerttep-zerdelep kele jatqan bilikti dárigerler shızofrenııa dıagnozy qoıylǵan naýqastardan qorqýdyń qajeti joq ekenin eskertedi.
Janııa Ábil,
L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń 2-kýrs stýdenti