Oblys ortalyǵy Taraz qalasynda jyl saıyn aýqymdy jumys atqarylady. Jergilikti atqarýshy bılik qala halqynyń kókeıkesti máselelerin birinshi kezekte sheshýdi basty basymdyq retinde qarastyrǵan. Nátıjesinde, aýyzsý men jol, kóshelerdi jaryqtandyrý sekildi mańyzdy problemalar birtindep sheshimin taba bastady.
Qala bıligi turǵyndarmen kezdesý barysynda kóterilgen ózekti máselelerdi nazardan tys qaldyrǵan emes. Ásirese turǵyn úı problemasyn sheshýdiń túrli joly qarastyrylyp jatyr. Árıne, oblys ortalyǵynda halyq tyǵyz ornalasqandyqtan, jurt kókeıindegi mańyzdy máseleniń az ýaqytta túıinin tarqatý ońaı sharýa emes.
Osy jyldyń alǵashqy 8 aıyndaǵy derekke júginsek, Taraz qalasynda 22 myńnan astam azamat kommýnaldyq turǵyn úı qorynan páter alý kezeginde tur. Álbette, baspanaly bolýdan úmitti turǵyndardyń máselesi qala ákimi Baqytjan Orynbekovtiń turaqty nazarynda. Qazirgi kezde osy baǵytta birshama jumys atqarylyp jatyr.
«Qala turǵyndaryn tolǵandyrǵan ózekti máseleni sheshý – bizdiń basty mindetimiz. Osy oraıda 2023 jyly shaharda 3279 páterli 62 úıdiń qurylysy júrgizilip, 12 úı paıdalanýǵa berilgenin aıta ketken jón. Atqarylǵan jumystyń nátıjesinde 754 otbasy jańa páterdiń kiltin alyp, baspanaly boldy.
Taraz qalasynda 2522 páterli 50 kópqabatty tuǵyn úıdiń qurylysy júrip jatyr. Qolǵa alynǵan bul isti jyl sońyna deıin tolyqtaı aıaqtaýdy kózdep otyrǵan jaıymyz bar. Kópqabatty turǵyn úılerdiń 34-i jańadan boı kótergen «Uly dala» shaǵyn aýdanynda, qalǵan 16-sy Asanbaı Asqarov kóshesiniń aıaq tusyndaǵy turǵyn alabynda salynyp jatyr.
Budan bólek, Turǵyn úı-kommýnaldyq ınfraqurylymdy damytýdyń 2023–2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy sheńberinde osy jyly halyqtyń áleýmettik osal toptaryna 9,9 mlrd teńgege 669 páter satyp alýdy josparlap otyrmyz. Onyń ishinde 162 páterge respýblıkalyq bıýdjet esebinen 2,2 mlrd teńge, 507 páterge «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory» AQ esebinen 7,7 mlrd teńge qarjy qarastyrylǵanyn aıta ketken jón. Qazirgi kezde satyp alamyz dep josparlaǵan páterlerdiń qurylysy bastalǵan. Jyl sońyna deıin tolyq aıaqtalady», deıdi Taraz qalasynyń ákimi Baqytjan Orynbekov.
Taraz qalasynyń ákimi keltirgen derekke júginsek, 14 shaǵyn aýdanda 22 kópqabatty turǵyn úıdiń qurylys jumysyn bastaýǵa 5,2 mlrd teńge qarajat bólingen. Sondaı-aq Asanbaı Asqarov kóshesiniń aıaq tusyndaǵy turǵyn alabynan qosymsha 66 turǵyn úı qurylysynyń jobasy ázirlengen. Qala basshysynyń aıtýynsha, qazirgi kezde memlekettik saraptamadan ótkizilip jatyr.
Turǵyn úı qurylysyn júrgizý maqsatynda jer ýchaskesin alýǵa 2005 jyldan beri 127554 azamat tirkelgen. Jergilikti atqarýshy bılik qala halqynyń ózekti máselesin sheshý jumysyn da qolǵa alyp otyr. Derekke sensek, ótken jyly Qumshaǵal-Qarasý turǵyn alaptarynan 1497 jer ýchaskesi berilipti. Qazirgi ýaqytta ózge de kezekte turǵan azamattardyń máselesin sheshýge qatysty jumystar atqarylyp jatyr.
Oblys ortalyǵynda kóppáterli 1438 turǵyn úı bar eken. Olardyń edáýir bóliginiń paıdalanýǵa berilgen merzimi 30 jyldan asyp ketken. Bir sózben aıtqanda, qaladaǵy kóppáterli turǵyn úıdiń birazynyń tozyǵy jetken. Júzdegen turǵyn úı jóndeýden ótkizýdi qajet etedi. Qala bıligi bul máseleni de nazarǵa alyp, tıisti jumystardy atqaryp jatyr.
«Taraz qalasynda 1103 turǵyn úıdiń paıdalaný merzimi 30 jyldan asyp ketken. Onyń ishinde 614 turǵyn úıge jóndeý jumystaryn júrgizý qajet ekeni anyqtaldy. Osy jyly 5,1 mlrd teńgege 53 kópqabatty turǵyn úıdi modernızasııadan ótkizýdi josparlaǵan bolatynbyz. Mańyzdy máseleni sheshý maqsatynda respýblıkalyq bıýdjet esebinen tıisti qarajat ta qarastyryldy.
О́ńir basshysy Erbol Qarashókeevtiń tapsyrmasyna sáıkes qalanyń ortalyq kóshelerinde ornalasqan 24 kópqabatty turǵyn úıdiń sáýlettik kelbetin jańartý jobasy daıyndaldy. Onyń ishinde, 11 úıdiń syrtqy kelbeti men shatyryn jóndeý jumystary ýaqtyly júrgizildi. Qalǵan 13 úıdi kelesi jyly jańǵyrtamyz degen josparymyz bar», deıdi B.Orynbekov máseleniń mánisin túsindirip.
Qala turǵyndaryn alańdatqan ózekti máseleniń biri – oblys ortalyǵyndaǵy birqatar kóshelerdi jaryqtandyrý. Bul problemany sheshýge qatysty keıingi jyldary oblys ortalyǵynda aýqymdy jumys qolǵa alynǵanyn aıta ketken lázim. Máselen, ótken jyly jergilikti atqarýshy bılik 83 kósheniń máselesin der kezinde sheshse, osy jyly 76 kósheni jaryqtandyrý júmysyn qolǵa alǵan.
«Oblys ákiminiń tapsyrmasyna sáıkes qalalyq bıýdjetten 368 mln teńge bólinip, 10 shaǵyn aýdanda ornalasqan kópqabatty turǵyn úılerdiń aýlasyn jaryqtandyrylady. Nátıjesinde, 353 kópqabatty turǵyn úı aýlasy, 79 kireberis joldar – jalpy sany 44 359 turǵynnyń kókeıkesti máselesi ýaqtyly sheshimin tapty. Bul jumystardy kelesi jyly qalanyń ózge de aýmaqtarynda iske asyrýdy kózdep otyrmyz.
Budan bólek, Sáken Seıfýllın kóshesiniń boıyna, Jambyl dańǵylyndaǵy jaıaý júrginshiler jolyna túngi jaryq shamdary ornalastyryldy. Sondaı-aq «Shóldala», «28 saıajaı» turǵyn alaptaryn elektr jelisimen qamtamasyz etý jónindegi qurylys-montaj jumystary tolyǵymen aıaqtaldy. 5775 turǵyn úı jaryqpen qamtamasyz etildi.
Osy jyly qala mańyndaǵy saıajaı alaptaryn elektr qýatymen turaqty qamtamasyz etý maqsatynda joǵary voltty jeliler men qosalqy stansalar qurylysy bastaldy. Jalpy quny 8,7 mlrd teńgeni quraıtyn jobanyń jumysy 2025 jyly aıaqtalady», deıdi qala ákimi.
Keıingi birneshe jyldyń bederinde oblys ortalyǵynda jańa shaǵyn aýdandar boı kóterdi. Qala halqy sanynyń jyl sanap ósýinen qoǵamdyq kólikke degen suranystyń artqany da málim. Jergilikti halyqtyń bul suranysyn qanaǵattandyrýǵa qatysty da qala bıligi birshama jumys atqarǵanyn aıta ketken jón.
Taraz qalasynyń ákimi B.Orynbekovtiń aıtýynsha, oblys ortalyǵynda jolaýshylardy tasymaldaý qyzmetimen 9 mekeme aınalysady. Jyl basynan beri qala halqynyń suranysyn qanaǵattandyrý maqsatynda jergilikti atqarýshy bılik 112 sý jańa avtobýs ákelgen. Jyl sońyna deıin qosymsha 45 avtobýs ákelý josparlanǵan.
«Osy jyly áleýmettik mańyzy bar qalalyq, qala mańyndaǵy jolaýshylar qatynastary tizbesine engizilgen avtobýs baǵyttarynyń shyǵynyn óteý maqsatynda 4,8 mlrd teńge sýbsıdııa qarastyryldy. Sondaı-aq bıyl oblys ortalyǵynda 75 aıaldama ornatylady», dedi B.Orynbekov.
Taraz