Taraz, Shymkent, Túrkistan jáne Oral qalalarynda júzege asyrylǵan mektepke deıingi mekemelerdi vaýcherlik qarjylandyrý boıynsha qanatqaqty joba joǵary tıimdiligin jáne reformanyń negizgi qaǵıdalary: ádildik, sapa, ashyqtyq jáne tıimdilikke sáıkestigin dáleldedi. Jańa mehanızm barlyq bala men olardyń otbasylary úshin mektepke deıingi bilimge teń qol jetkizýin qamtamasyz etýdegi mańyzdy qadam boldy.
Jobanyń mańyzdy jetistikteriniń biri – balabaqsha oryndaryna «kezekke turý» máselesin sheshý boldy: vaýcherlerdi alý kezegi tek qana alǵa jyljıdy. Júıe qatysýshylarǵa teń jaǵdaıdy qamtamasyz etti, bul ata-analardan túsken 30,8 myń jańa ótinimmen rastaldy. Taraz ben Túrkistanda 2 jastan asqan balalarǵa arnalǵan kezek tolyǵymen qanaǵattandyryldy, al Shymkent pen Oralda ony azaıtý jóninde oń dınamıka baıqaldy. Tarazda júıeniń sátti iske asyrylýy nátıjesinde, vaýcherlerdi balalarǵa 1,5 jastan bastap berý jaǵy qarastyrylyp, balabaqsha bilimin erte alýǵa jańa jol ashyldy.
Vaýcherlik qarjylandyrýdyń jańa júıesi ata-analarǵa mektepke deıingi uıymdy tańdaý erkindigin jáne vaýcherdi joǵaltpaı mekemeler arasynda aýysý múmkindigin berdi. Bul bilim berý mekemelerin qyzmet sapasyn arttyrýǵa jáne ata-analardyń nazaryn ózderine aýdarýǵa yntalandyrdy. Nátıjesinde «halyqtyq reıtıng» dep atalatyn obektıvti júıe qalyptasa bastady, ol otbasylardyń tańdaýyna negizdelgen.
Barlyq bıznes-prosester avtomattandyryldy, bul qaǵazbastylyqty joıýǵa múmkindik berdi. Ázirlengen sıfrlyq modýl árbir balanyń «sıfrlyq portretin», sonyń ishinde vaýcherdiń mólsheri men quraldardyń qozǵalys traektorııasy týraly aqparatty júrgizýge múmkindik beredi.
Sonymen qatar qanatqaqty jobanyń aıasynda táýekelderdi basqarý júıesi engizildi. Bul prosesterdegi aýytqýlardy ýaqtyly anyqtaýǵa jáne olardy joıý úshin qajetti sharalardy qabyldaýǵa múmkindik berip, júıege degen senimdilikti odan ári nyǵaıtty.
Tarazda jobany júzege asyrý barysynda basqa óńirlerden kelgen tárbıelenýshilerdi tirkeý, salyq túsimderiniń bolmaýy jáne málimetterdi burmalaý sııaqty buzýshylyqtar anyqtaldy. Osy tekserýlerdiń nátıjesinde eki aıda 600 mln teńge tikeleı únemdeýge qol jetkizilip, kezektiń qysqarýynan jalpy únem 5,4 mlrd teńgeni qurady.
Shymkentte de uqsas máseleler anyqtaldy, onyń ishinde málimetterdegi sáıkessizdikter boldy. Bir balabaqshaǵa qarjylandyrý toqtatyldy. Balalardyń naqty qatysýyn esepke alý arqyly únemdeý 1,5 mlrd teńgeni qurady.
Túrkistanda basqa óńirlerde turatyn tárbıelenýshilerdiń tirkelýi anyqtaldy. Bul bir aı ishinde 50 mln teńge únemdeýge ákelip, kezektiń qysqarýy nátıjesinde jalpy únem 168 mln teńgeni qurady.
Oralda tárbıelenýshilerdiń bir bóligi basqa óńirlerdegi medısınalyq uıymdarǵa tirkelgeni belgili boldy. Bul sáıkessizdikterdi joıý jáne kezekti qysqartý arqyly 147 mln teńge únemdeýge qol jetkizildi.
Atalǵan joba tek kezekti qysqartýmen ǵana emes, negizsiz shyǵyndardy boldyrmaýmen de tıimdiligin dáleldedi, bul vaýcherlik qarjylandyrý júıesin ári qaraı engizýge berik negiz qalady.
26 jeltoqsannan bastap elordadaǵy balabaqshalar jańa júıege kóshe bastady. Osy maqsatta túsindirý is-sharalary men jańa júıege kóshýge daıyndyq júrgizildi. 2025 jyly vaýcherlik qarjylandyrý jobasy elimizdiń basqa qalalarynda engizý josparlanýda. Jobany iske asyrýdyń tabysty tájirıbesin keńeıtý úshin Shymkent pen Taraz qalalarynda kóshpeli is-sharalar ótkizý josparlanǵan, olar tıimdi jumystyń úlgisine aınaldy jáne pılottyq baǵdarlama sheńberinde aıtarlyqtaı nátıjelerge qol jetkizdi.