Túrkııadaǵy Naýryz toıy

– Bizdiń ansambl Naýryz is-shara­syn­da barlyq túrki memleketiniń ujy­my­na jetekshilik jasap, óner kórsetti. Bul – bizdiń eldegi eshbir ujym­nyń tarıhynda bolmaǵan jetistik, – deıdi batys­qazaq­standyq fılarmonııa jetekshisi Baýyrjan Halıolla.

Onyń aıtýynsha, ansambl ujymy men fılarmonııa ánshilerine Rejep Taııp Erdoǵan erekshe rızashylyǵyn bildirip, yqylas kórsetken.

Baýyrlas túrik elinde birneshe kún bolǵan aqjaıyqtyq óner ujymy Ystanbuldyń Kongress holynda «Nevruz – Yeni gün» atty jeke konsertin berdi.

Osy keshte Baǵjylar ákimshiliginiń májilis depýtaty Kýrshat Koch, TÚRKSOI ókili Sanjar Múlazymoǵly, BQO mádenıet, tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarmasynyń basshysy Qýanyshbek Muhanǵalıev aqjarma tilek aıtty. Atajurttan Anadolyǵa arnaıy kelgen óner kóshinde Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Donedil Qajymov, «Atameken» folklorlyq ansambli, Mádenıet salasynyń úzdigi Qaırat Kákimov, «Eren eńbegi úshin» medaliniń ıegerleri Dastan Esentemirov, Ernar О́miráli, Mádenıet salasynyń úzdigi Dáýletkereı Qusaıynov, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Jańylsyn Hasanovalar óner kórsetti.

Konsert sońynda TÚRKSOI uıy­mynyń bas hatshysy Sultan Raev, Baǵ­jylar ákimshiliginiń basshysy Iаsın Iyldyz atynan oblys ákimi Narıman Tóreǵalıevke, basqarma basshysy Qýanyshbek Muhanǵalıevke, fılarmonııa dırektory Baýyrjan Halıollaǵa Alǵyshat berildi. О́z kezeginde Ǵ.Qur­man­ǵalıev atyndaǵy Batys Qazaq­stan oblystyq fılarmonııasynyń dırektory Baýyrjan Ergenuly fılarmonııa logotıpi belgilengen kádesyılardy mártebeli qonaqtarǵa tartý etti.

* * *

Biz osy sapar aldynda Ǵarıfolla Qurmanǵalıev atyndaǵy Batys Qazaqstan oblystyq fılarmonııasynyń dırektory, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaırat­keri Baýyrjan Halıollaǵa jolyǵyp, óner ujymynyń aldaǵy josparlary týraly bilgen edik.

– Bizdiń fılarmonııanyń quryl­ǵa­ny­na keler jyly 60 jyl tolady. 320 adamnan turatyn úlken ujymda birneshe shyǵa­r­mashylyq top tabysty eńbek etip jatqanyn bylaıǵy jurt bile bermeýi de múmkin. Dáýletkereı atyndaǵy qazaq halyq aspaptary orkestri men Shamǵon Qajyǵalıev atyndaǵy estradalyq-sımfonııalyq orkestri kásibı ortada ábden tanylǵan ónerpaz ujym. Al bizdiń bas ǵımaratymyzdyń atyn ıelengen «Atameken» halyq bıi ansambli, «Atameken» erler bı ansambli, «Atameken» etno-folklorlyq ansambli, «Atameken» vokaldyq-aspaptar ansambli, «Atameken» klassıkalyq-kameralyq ansambli, «Atameken» vokaldy-kame­ra­lyq ansambli sekildi ujymdar da túrli talǵamdaǵy kórermenniń kóńilin taýyp, sahnanyń sánin keltirip júr. Fılar­mo­nııanyń menshiginde 3 konserttik zalymyz bar. 2024 jyly Memlekettik syılyqtyń laýreaty, ǵasyr ánshisi Ǵarıfolla Qurmanǵalıevtiń týǵanyna 115 jyl tolýyna oraı «Muhıttyń mu­ra­gerleri» atty joba jasaǵan edik. Osy joba aıasynda batys dástúrli án mek­tebi ókilderi men «Atameken» etno-folklorlyq ansambliniń án kerýeni 30-ǵa jýyq adamnan turatyn qurammen Batys Qazaqstan oblysynyń barlyq aýdanyn aralap, Muhıt pen Ǵarekeńniń ánderin nasıhattady. Bul aýqymdy jobanyń qorytyndy keshteri Almaty men Astana qalasynda joǵary deńgeıde ótti, deıdi Baýyrjan Ergenuly.

Shynymen de ótken jyly Baýyrjan Halıolla fılarmonııa tizginin ustaǵaly batysqazaqstandyq óner ujymdary oblys aýmaǵymen shektelmeı, ózge óńirlerge de shyǵa bastaǵan edi. Máselen, Dáýletkereı atyndaǵy qazaq halyq aspaptary orkestri de 80 adamdyq quramymen «Oına, shyrqa, orkestr!» atty baǵdarlama quryp, gastroldik saparmen oblystyń on eki aýdanyn túgel aralap shyqty. Odan keıin Almaty, Qyzylorda qalalarynda konsert ber­di. «Bul jobanyń basty ereksheligi – Ǵarekeńdi kórermenge jańa qyrynan tanyt­tyq. Halyq dańqty ánshiniń bu­ryn esh jerde oryndalmaǵan romans janryn­daǵy bes birdeı lırıkalyq ánin tyńdady», deıdi Baýyrjan.

Buǵan deıin «Atameken» óner ordasynyń qaramaǵynda bolǵan estra­da­lyq-sımfonııalyq orkestr ótken jyldyń tamyz aıynda Memlekettik syı­lyqtyń laýreaty, KSRO jáne Qazaq­stannyń halyq ártisi, qazaqtan shyq­qan tuńǵysh kásibı dırıjer Shamǵon Qajyǵalıevtiń esimin ıelengen edi. Osy oqıǵanyń qurmetine áıgili dırıjerdiń otbasy músheleri Almaty qalasynan arnaıy shaqyrtylyp, uly Naryn Qajyǵalıevtiń qatysýymen «Orkestr úni» atty konsert ótti.

V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyn­da­rynda BQO mádenıeti men ónerin she­tel­dik qonaqtarǵa tanystyrý mıssııasy fı­­lar­monııaǵa júktelip, abyroıly atqa­­rylǵan bolatyn.

О́tken kúzde Ǵ.Qurmanǵalıev atyn­daǵy oblystyq fılarmonııa ujymy 200 adamdyq qurammen Astana qalasyna óner saparymen baryp, «Aq Jaıyqtan – erke Esilge!» atty konsert ótkizdi. Mundaı gastrol keıingi 15 jyl ishinde bol­maǵan eken.

Al «Atameken» halyq bıi ansambli sheteldegi qazaqtardyń basyn qosqan «Vienna Kazakh Quriltay – 2024» qazaq mádenıeti kúnderi aıasynda Eýropanyń Slovakııa, Chehııa, Aýstrııa elderine óner saparymen bardy. Reseı Fede­ra­sııa­synyń Astrahan oblysynda ótken IV Halyqaralyq «Kaspııskıe sezony-2024» klassıkalyq óner festıva­lin­de «Qazaqstan kúni» aıasynda fılarmonııa ártisteri A.Jumalıeva, A.Haıyrhanov, T.Ábýhanov, N.Aıtýǵanov konsert berdi. Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Jumaǵanym Rahımovanyń repertýaryndaǵy ánderin oryndaýshylar arasyndaǵy «Aq Jaıyqtyń án sandýǵashy» atty II respýblıkalyq vokalıster baıqaýy da mádenı ómirdegi aıtý­ly is-shara bolatyn. Sondaı-aq álemge tanymal pıanıst Jánııa Áýbákirova, qazaqtyń maqtanyshtary Altynbek Qorazbaev, Elena Ábdihalyqova, Donedil Qajymovtardyń konserti uıym­dastyryldy. О́zbekstan memle­ke­tiniń Samarqand qalasynda ótken XIII halyqaralyq «Shark taronaları» («Shyǵys áýenderi») atty ulttyq mýzyka festıvaline elimiz atynan «Atameken» etno-folklorlyq ansambli qatysyp, 80 memleket arasynan júldeli II orynǵa ıe boldy. Odan bólek, dástúrli ánshi Farhat Orazov «Sóz sóıledim jasymnan» atty respýblıkalyq jyrshy-termeshiler baıqaýynda júldeli I oryn, fılarmonııa ánshisi Arýjan Bısembaı Halyq qaharmany Roza Baǵlanova atyndaǵy halyqaralyq vokal­dyq konkýrstan II oryn, Aslan Ǵumarov «Shabyt» shyǵarmashyl jastar­dyń Halyqaralyq baıqaýynda «Folk­lor­lyq aspaptar» atalymy boıynsha II orynǵa ıe bolsa, Jansaıa Mýsına «Aıtystyń aqtańgeri» atandy.

Árıne, bul aıtylǵandardyń bári kóp jylǵy tájirıbe, tynymsyz eńbektiń arqasynda kelgen tabys ekeni sózsiz.

Baýyrjan Ergenuly bıyl Dáýletkereı atyndaǵy qazaq halyq aspap­­­­ta­ry orkestri men Sh.Qajyǵalıev atyn­daǵy estrada-sımfonııalyq orkestri­niń aspaptary jańartylatynyn, sondaı-aq «Atameken» halyq bıi ansamb­li­niń qurylǵanyna 30 jyl tolýy­na oraı birqatar is-shara ótetinin aıtyp otyr. О́te sátti ótken Túrkııa saparynan keıin fılarmonııa ujymy Reseı Fede­ra­sııasynyń Orynbor qalasyna da gastroldik sapardy josparlap otyr. Odan bólek, halyq aqyny Qadyr Myrza Álıdiń  90 jyldyǵyna arnalǵan aqynnyń sózine jazylǵan ánderden konsert ótedi. Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Amangeldi Sembındi eske alýǵa arnalǵan Sh.Qajyǵalıev atyndaǵy estradalyq-sımfonııalyq orkestri men klassıkalyq ánshilerdiń «Operalııa» atty konserti bolatynyn gazetimizde jazǵan bolatynbyz. Budan bólek, Halyq qaharmany Nurǵısa Tilendıevtiń 100 jyldyǵyna arnalǵan, kúıshi-dombyrashy, qazaq ulttyq halyq aspaptary orkestriniń negizin qalaýshylarynyń biri Naýsha Bókeıhanovtyń 155 jyldyǵyna arnalǵan konsertter de óz kórermenin kútedi. Qazaqstannyń eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri, Halyq ártisi Ǵarıfolla Qurmanǵalıevtiń shákirti, ánshi-termeshi Jaqsylyq Sársenǵalıev pen ánshi-termeshi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Qalamqas Orashevany eske alý keshi bolmaq.

– Bıyl «Atameken» halyq bıi ansam­b­liniń qurylǵanyna 30 jyl tolady. Osy­ǵan oraı ansambl shyǵarmashylyq konsert beredi, ári respýblıkalyq bı festıvali de alǵash ret ótedi. Odan bólek, óner ujymy Qyzylorda qalasyna gastroldik sapar josparlap otyr. Al Dáýletkereı atyndaǵy qazaq halyq aspaptar orkestri óziniń 25 jyldyǵyna oraı Atyraý qalasynda konsert ótkizedi, – deıdi fılarmonııa jetekshisi.

Osy jyly kúıshi-kompozıtor Dáýletkereı Shyǵaıulynyń 205 jyl­dy­ǵyna arnalǵan orkestrler sherýi respýb­lıkalyq festıvali, «Abaı kúni» aıasynda aqyn Abaı Qunanbaıulynyń 180 jyldyǵyna arnalǵan leksııa-konsert ótedi. Ánuran avtorlary Jumeken Nájimedenovtiń 90 jyldyǵy men Shámshi Qaldaıaqovtyń 95 jyldyǵy, kórnekti kompozıtor Evgenıı Brýsılovskııdiń 120 jyldyǵy, Ábilahat Esbaevtyń 100 jyldyǵy da eskerýsiz qalmaı, arnaıy konserttermen atalyp ótpekshi.

Árıne, kóp adamnan quralǵan óner ujymy úshin aspaptaryn arqalap el men jer aralaý ońaı sharýa emes. Biraq shynaıy ónerpazdyń shabytyn oıatatyn mundaı gastrolder óte qajet-aq. Baýyrlas túrik elinde bastalǵan jylan jyly Ǵarıfolla Qurmanǵalıev atyndaǵy oblystyq fılarmonııasy ujymy úshin tabysty bolatyn sııaqty.

Batys Qazaqstan oblysy