Syrda «Qorqyt jáne Uly dala sazy» halyqaralyq folklorlyq-mýzykalyq óner festıvali ótip, baıyrǵy jurtta túrkiniń kóne sazy jetinshi márte qalyqtady. Túrkııa, Tyva, Altaı, Ázerbaıjan, О́zbekstan, Qyrǵyzstan men elimizden jıylǵan 200-ge jýyq ónerpazdyń basyn qosqan dástúrli óner merekesin «Turan» etnofolklorlyq ansambli bastap berdi. Oblys ákimdigi men halyqaralyq «Túrki mádenıeti jáne murasy» qory birlese uıymdastyrǵan bıylǵy festıval Qyzylordanyń astana atanǵanyna 100 jyl tolýyna oraılastyryldy.
Syrǵa taban tiregen festıval qonaqtary alǵashqy kúni Qorqyt babanyń kesenesine baryp, baba rýhyna taǵzym etti. Memorıaldy keshenniń amfıteatrynda ótken festıvalǵa qatysýshylardyń «Qorqyt sazy» atty konsertiniń kórermeni kóp boldy. Al «Qorqyt murasy: Túrki álemine ortaq epıkalyq qundylyqtar» taqyrybynda ótken halyqaralyq ǵylymı-teorııalyq konferensııada ǵalymdar uly oıshyldyń ortaq murasyn saqtap, keńinen nasıhattaý baǵytynda erkin pikir almasty.
Konferensııany ashqan oblys ákimi Nurlybek Nálibaev ǵasyr buryn el baıtaǵy atanǵan Qyzylordaǵa alys-jaqynnan kelgen qonaqtarǵa alǵysyn jetkizip, Memleket basshysy bastamashy bolǵan «Túrki áleminiń keleshegi – 2040» qujaty aıasynda ortaq qundylyqtardy dáripteý mańyzdy basymdyq ekenin atap aıtty.
«Búginde Qorqyt murasyn zertteý – ótkendi taný ǵana emes, bolashaǵymyzǵa baǵyttalǵan rýhanı mıssııa. Osy maqsattaǵy ǵylymı izdenister men halyqaralyq baılanystar túrki halyqtarynyń mádenı tutastyǵyn nyǵaıtýǵa, rýhanı úndestigin arttyrýǵa zor úles qosty», dedi Nurlybek Nálibaev.
Konferensııada «Túrki mádenıeti jáne murasy» qorynyń prezıdenti Aqtoty Raıymqulova túbi bir túrkiniń basyn qosqan óner festıvali ulttyq mádenıettiń bıigi bólek brendine aınalǵanyna toqtaldy. Ázerbaıjan ulttyq ǵylym akademııasy Folklor ınstıtýtynyń dırektory Hıkmet Kýlıev, Qyrǵyz Respýblıkasy Ulttyq ǵylym akademııasy Sh.Aıtmatov atyndaǵy Til jáne ádebıet ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Jyldyz Orozobekova, Qajy Baıram Velı atyndaǵy Ankara ýnıversıtetiniń professory Mehmet Chevık ortaq rýhanı tamyrymyzdy zerdelep, Syr boıy mádenıetindegi túrkilik qundylyqtardy aıshyqtaý baǵytynda oı órbitti.
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń professory, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Anarbaı Buldybaı sózin Qorqyt fılosofııasynyń túrki-mońǵol álemine áserinen bastap, uly oıshyldyń muralaryn túpnusqadan tikeleı aýdarý máselesin aıtyp ótti. Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, jyraý Almas Almatov túrki halyqtaryna ortaq óner akademııasyn ashý týraly usynys aıtty.
Jıynda Túrkııanyń belgili etnomýzykatanýshysy, ǵalym Fıkret Karakaıa, О́zbekstan Respýblıkasy Ulttyq ǵylym akademııasynyń Á.Naýaı atyndaǵy Memlekettik ádebıet mýzeıiniń dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Joppor Eshonkulov, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Raqysh Jumashaı, T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń dosenti Uljan Baıbosynova pikir bildirdi.
Eki kúnge sozylǵan festıvaldy О́ner ortalyǵynda ótken gala-konsert qorytyndylady. О́ńir basshysy Ázerbaıjannyń Gabala qalasynda ótken Túrki memleketteri uıymynyń 12-sammıtinen keıin baýyrlas jurt ónerpazdarynyń basyn qosqan bul festıval ózara mádenı baılanysymyzdy nyǵaıtýdyń basty qadamy ekenin atap ótti.
Konsertte áıgili jyraýlar men jyrshylardyń qaıtalanbas maqamdaryn búginge jetkizip, ulttyq ónerimizdiń shynaıy nasıhatshylaryna aınalǵan Syr súleıleriniń izbasarlary Elmura Jańabergen, Uljan Baıbosynova, Aqmaral Noǵaıbaeva, Sholpan Bımbetova, Maıra Sársenbaeva, Serik Jaqsyǵulov, Kúnsulý Túrikpen, Bısembek Tóleýbaı jáne Jetisý jyr mektebiniń túlegi Nurjan Janpeıisov, Arqa mektebiniń ókili Birjan Esjanov, Saltanat Ersultan jyrdan shashý shashty.
Reseı Federasııasynyń Altaı Respýblıkasynan kelgen Ýrmat Yntaev, Aıdyn Orsýlov tabıǵatqa, ata-baba rýhyna arnalǵan jáne erlikti ózek etken kóshpeli halyqtyń áýeni óz bolmysyn joǵaltpaǵanyn dáleldedi. Altaı halyqtarynda áli kúnge deıin saqtalǵan kóne aspaptar taý samalyn, ózen syldyryn qulaǵymyzǵa jetkizgendeı kúı keshtik.
Ázerbaıjannan kelgen «Karabaq» muǵamshylar toby ulttyq áýenderin oryndap, kórermendi erekshe áserge bóledi. Qyrǵyz eliniń qomyzshylar ansambli túrki halyqtarynyń kóne saz murasyn jańǵyrta tústi. О́zbekstannyń «Shashmaqom» ansambli men bıshiler toby ulttyq ónerdiń úzdik úlgisin sahnaǵa shyǵardy.
Tyvalardyń kóne zaman murasyn saqtap qalǵan «Esh» folklorlyq dýeti men Túrkııadan kelgen Sınan Barysh, Kamber Nardyń ónerine kórermen erekshe qoshemet kórsetti.
Halyqaralyq festıval túrki mádenıeti men mýzykasy ortaq tarıh pen rýhanı tamyrdan nár alǵanyn, bir-birimen úndesken ulttyq saz baýyrlas elderdiń birligin kúsheıtetininiń taǵy bir dáleldedi.
Qyzylorda