Astanada Parlamentarızm ınstıtýtynyń qurylǵanyna 5 jyl tolýyna oraı Eýrazııalyq forým ótti. Alqaly jıynda Májilistiń vıse-spıkeri Danııa Espaeva men Senat tóraǵasynyń orynbasary Jaqyp Asanov sóz sóıledi.
Danııa Espaeva qatysýshylarǵa Májilis tóraǵasy Erlan Qoshanovtyń Parlamentarızm ınstıtýtynyń 5 jyldyǵyna arnalǵan quttyqtaýyn jetkizdi.
«Qazaqstan Parlamentiniń qalyptasý, damý evolıýsııasy ózindik erekshelikterge ıe. Ol osy otyz jyl ishinde memlekettiń mańyzdy ınstıtýttarynyń biri retinde nyǵaıdy. Elimizdegi konstıtýsııalyq ózgeristerdiń árbir kezeńi parlamentarızmniń jańa damý paraǵyn ashty. Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev usynǵan «Kúshti Prezıdent – yqpaldy Parlament – esep beretin Úkimet» formýlasy Qazaqstan parlamentarızminiń damýyna tyń serpin berip, yqpalyn arttyra túsýde. Osy oraıda Prezıdent tapsyrmasymen Parlament janynan qurylǵan Parlamentarızm ınstıtýty zańnama sapasyn kúsheıtýde mańyzdy qurylym bolyp otyr», delingen Erlan Qoshanovtyń quttyqtaýynda.
Sondaı-aq Parlament Senaty tóraǵasynyń orynbasary Jaqyp Asanov Senat spıkeri Máýlen Áshimbaevtyń alǵyshatyn oqyp berdi. Onda Senat tóraǵasy zań shyǵarý qyzmetin damytý men parlamenttik júıeni nyǵaıtýǵa qosylǵan Parlamentarızm ınstıtýtynyń eleýli úlesin atap ótti.
Forýmda sonymen qatar Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik keńesshisi Erlan Qarınniń alǵyshaty oqyldy. Onda Memlekettik keńesshi Parlamentarızm ınstıtýtynyń parlamentarızm salasyndaǵy zertteýlerdi damytýǵa jáne memlekettik basqarý reformalaryn qoldaýǵa qosqan kásibı úlesin atap ótti.
Alqaly jıynda Danııa Espaeva búgingi tańda Parlament Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń saıası baǵdaryn júzege asyrýdaǵy senimdi tirekke aınalǵanyn aıtty.
«Parlamenttiń qazirgi modeli ózin memlekettik bıliktiń turaqty elementi retinde tanytty. Qalyptasqan tepe-teńdik Parlamenttiń el Úkimetimen, óńirlermen ózara syndarly is-áreketin aıqyndady. Qoǵamda ádildikke degen suranys artqan kezeńde bılik pen azamattar arasyn baılanystyratyn býyn retindegi Parlamenttiń róli kúsheıe tústi. Ol kúndelikti qyzmetinde Memleket basshysynyń «Halyq únine qulaq asatyn memleket» qaǵıdatyn belsendi túrde ilgeriletip keledi», dedi Májilis vıse-spıkeri.
Forýmda baıandama jasaǵan Parlamentarızm ınstıtýtynyń dırektory Natalıa Pan búgingi tańda Eýrazııa óńirindegi elder úshin parlamentarızm taqyrybynyń erekshe mańyzdy ekenine nazar aýdardy. Onyń aıtýynsha, qazirgi tańda memleketterdiń jarııa bılik júıesinde eleýli transformasııa júrip jatyr. Demokratııalyq ınstıtýttar nyǵaıyp, memlekettik organdardyń ashyqtyǵy men eseptiligine degen qoǵamnyń suranysy artyp keledi.
«Osyndaı jaǵdaıda ókildi bıliktiń negizgi ınstıtýty sanalatyn Parlament qoǵamnyń údesine saı bolýǵa tıis. Prezıdent atap ótkendeı, negizgi strategııalyq maqsat – bilikti ári tájirıbeli mamandar shoǵyrlanǵan kásipqoı Parlament qalyptastyrý», dedi Natalıa Pan.
Osyǵan baılanysty ótken forýmnyń mindetteriniń biri saıası-quqyqtyq ahýal jıi ózgergen kezeńde parlamentarızmniń bolashaǵy týraly birtutas kózqarasty aıqyndaý boldy.
Is-sharada sóz alǵan Konstıtýsııalyq Sot tóraǵasynyń orynbasary Baqyt Nurmuhanov, Ádilet mınıstri Erlan Sársembaev, Astana hab Basqarý komıtetiniń tóraǵasy Álıhan Baımenov óz oılaryn bólisti.
Narxoz ýnıversıtetiniń Eýrazııalyq ekonomıkalyq-quqyqtyq zertteýler ınstıtýty Konstıtýsııalyq ekonomıka ortalyǵy dırektorynyń orynbasary, zań ǵylymdarynyń doktory, professor Vıktor Malınovskıı Qazaqstan Parlamentiniń memlekettilikti jańǵyrtýdaǵy róli men mańyzy týraly baıandama jasady.
Forýmda sheteldik ǵalymdar Reseı, Belarýs, Qyrǵyzstan, О́zbekstan, Tájikstan elderindegi parlamentarızmniń qalyptasýy men damý joly týraly aıtyp berdi.
Qatysýshylar bes jyl ishinde Parlamentarızm ınstıtýtynyń ǵylymdy, zań shyǵarý men memlekettik saıasatty sabaqtastyrǵan bedeldi ári ornyqty saraptamalyq-taldamalyq platforma retinde qalyptasqanyn atap ótti. Olar ınstıtýttyń memlekettik reformalarǵa qosqan praktıkalyq úlesine erekshe toqtaldy. Parlamentarızm ınstıtýty ókiliniń 2022 jyly Konstıtýsııaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly usynystardy ázirleý jónindegi jumys tobynyń quramyna kirgeni de aıtyldy.
Forýmnyń kún tártibinde parlamentarızmniń konstıtýsııalyq-quqyqtyq negizderi, reformalar jaǵdaıyndaǵy parlamenttik ınstıtýttardyń evolıýsııasy, sondaı-aq jahandyq syn-qaterler, sıfrlandyrý jáne azamattardyń basqarý isine qatysýyn keńeıtý úderisi qamtylǵan damý keleshegi talqylandy.