AQSh prezıdenti Donald Tramp Iran bıligi baılanysqa shyǵyp, kelissóz bastaý týraly usynys bildirgenin aıtty. Sonymen birge Vashıngtonnyń kelissózge deıin-aq belgili bir sharalar qabyldaýy múmkin ekenin jetkizdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Tramptyń aıtýynsha, bul usynys AQSh basshysynyń Irandaǵy narazylyqtardy kúshpen basýǵa qatysty qatań jaýap bolatynyn eskertken málimdemelerinen keıin túsken.
11 qańtarda Donald Tramp Irandaǵy narazylyqty taratýǵa baılanysty «óte qatań jaýap» nusqalaryn qarastyryp jatqanyn málimdegen. Aq úıde talqylanyp otyrǵan yqtımal sharalar qatarynda sanksııalardy kúsheıtý, kıberoperasııalar júrgizý jáne áskerı soqqy berý múmkindigi de bar ekeni aıtyldy.
– Ákimshilik ıran tarapymen kezdesý yqtımaldyǵyn talqylap jatyr. Biraq bizge kelissóz bastalǵanǵa deıin de áreket etýge týra kelýi múmkin, – dedi AQSh prezıdenti.
Bul rette Tramp adam quqyqtaryn qorǵaýshylardyń derekterine súıenip, Iranda qaza tapqandar sany ósip kele jatqanyn jáne narazylyqqa qatysqandardyń jappaı ustalyp jatqany týraly aqparatty atap ótti.
Donald Tramp Iranǵa kúsh qoldanýdy talqylaıdy
Tegeran ázirge AQSh prezıdentiniń málimdemesine resmı túsinikteme bergen joq. Buǵan deıin Iran parlamentiniń spıkeri Mohammad Bager Qalıbaf elge soqqy jasalǵan jaǵdaıda, AQSh kúshteri men Izraıl «zańdy nysanaǵa» aınalatynyn aıtqan.
Al Irannyń syrtqy ister mınıstri Abbas Aragchı Tegeran kelissózge daıyn ekenin, biraq ol «ózara qurmet» sharttarymen ǵana júzege asýy tıis ekenin málimdegen.
Human Rights Activists News Agency (HRANA) quqyq qorǵaý uıymynyń esebine sáıkes, Irandaǵy narazylyqtar kezinde keminde 544 adam qaza tapqan. Uıym dereginshe, olardyń 496-sy narazylyqqa qatysýshylar, 48-i qaýipsizdik kúshteriniń qyzmetkerleri. Sonymen qatar sońǵy eki aptada 10 600-den astam adam ustalǵany aıtyldy.
Iran bıligi qaza tapqandar men ustalǵandarǵa qatysty resmı jıyntyq statıstıka jarııalaǵan joq. Memlekettik BAQ ondaǵan sherýshiniń qaza bolǵanyn habarlaǵan. Al Tasnim agenttigi 109 qaýipsizdik qyzmetkeri kóz jumǵanyn málimdedi.
Tramp Maskten Irandaǵy ınternet baılanysyn qalpyna keltirýdi ótinbek
12 qańtarda syrtqy ister mınıstri Abbas Aragchı sheteldik dıplomattarmen kezdesýde eldegi jaǵdaı tolyq baqylaýǵa alynǵanyn aıtty.
– Narazylyqtar zorlyq-zombylyqqa ulasyp, qan tógispen júrýi AQSh prezıdentine aralasýǵa syltaý jasaý úshin ádeıi josparlanǵan, – dedi ol.
Osy kúni Iran memlekettik telearnasy Tegerandaǵy Engelab alańyna baǵyt alǵan sherý kadrlaryn kórsetti. Reportajda bul aksııalarǵa bılikti qoldaıtyn azamattar qatysqany aıtylyp, resmı málimdemede sharalar «amerıkalyq-sıonıstik terrorızmge qarsy ırandyq kóterilis» dep ataldy.
Syrtqy reaksııaǵa kelsek, Qytaı Irandaǵy turaqtylyqty qoldaıtynyn jáne syrtqy aralasýǵa qarsy ekenin málimdedi. QHR SIM ókili Mao Nın halyqaralyq qatynastarda kúsh qoldanýǵa jol berilmeıtinin aıtyp, halyqaralyq quqyq aıasynda memleketterdiń egemendigi men qaýipsizdigin qurmetteýge shaqyrdy.
Aıta keteıik, Iran úsh kúndik ulttyq aza tutý jarııalady.