Saýda-sattyq máselesi – ekonomıkanyń kúretamyry. Saýda-sattyq japatarmaǵaı júrgiziletin jabaıy alys-beris emes, halyqaralyq normalarǵa negizdelgen, arnaıy talaptar men erejeleri bar aýqymdy qubylys. Bul turǵyda aldymen aýyzǵa alyp, tilge tıek eterimiz 1995 jyly qurylǵan halyqaralyq saýda erejelerin lıberalızm prınsıpterine qaraı retteıtin halyqaralyq ekonomıkalyq uıym – Dúnıejúzilik saýda uıymy. Negizgi maqsaty halyqaralyq saýdany damytý bolyp tabylatyn bul uıymǵa búginde álemniń aldyńǵy qatarly birneshe elderi múshe.
Bizdiń elimiz Memleket basshysynyń bastamasymen bul uıymǵa kirý jumysyn 1996 jyly bastaǵan bolatyn. Bul uıymǵa múshe bolýda Qazaqstan álemdik saýda uıymynyń talaptary men normalaryna sáıkes taýar óndirý men qyzmet kórsetýdiń ishki jaǵdaılaryna ózgertýler engizý arqyly ekonomıkanyń turaqty damýyna jaǵdaı jasaý, qazaqstandyq taýarlardyń álemdik saýda keńistigine kirý múmkinshiligin alýyn maqsat etti. Sondaı-aq, elimizdegi shaǵyn jáne orta bıznestiń naryqtyq aıasy keńeıip, Eýropaǵa, Shyǵys Azııaǵa taýardy erkin ótkizip, ony satýǵa múmkindik ashylady. Qazaqstan álemdik saýdanyń elıtasyna kiredi. Elimizge syrtqy kapıtaldardyń kóptep kelýi qamtamasyz etiledi, shetel ınvestısııalarynyń kólemi artady. Qazaqstandyq taýarlar men ónimder DSU-ǵa múshe elderdiń naryǵyna qol jetkize alady. Tutynýshylardyń baǵasy jaǵynan arzan, tózimdilik jaǵynan sapaly taýarlarǵa qol jetkizý múmkindigi ashylady, al otandyq ónim óndirýshilerge básekelestik áseri mol bolady.
Biraq, damýdy, aldyńǵy qatarly 30 eldiń qataryna qosylýdy maqsat etken elimizge irgeli uıymdarǵa múshe bolýdan qorqýdyń emes, batyl enýdiń bereri mol. О́ıtkeni, bul, ıaǵnı Dúnıejúzilik saýda uıymyna múshe bolý – ýaqyt talaby. Buǵan deıin kórshimiz Qyrǵyzstan kıimderiniń qytaı, túrik taýarlarymen birge Qazaqstan naryǵyna dendeı enip, halyqtyń tutynýy taýaryna aınalǵandyǵyn kórip tańǵalatyn bolsaq, bizdiń elimizge de sapaly óz ónimderimen ózge elderdiń nazaryn aýdaryp, halyqtyń suranysyn óteıtin kezeń keldi. Bul bizdiń eldiń kásipkerlerine úlken jaýapkershilik júkteıdi.
Gúlsara JOLDASBAEVA,
Sh.Esenov atyndaǵy Kaspıı memlekettik tehnologııalar jáne ınjınırıng ýnıversıtetiniń prorektory, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty.
AQTAÝ.