Elbasy N.Á.Nazarbaev jalpy ult mádenıetine «О́rkenıetti ult, eń aldymen, tarıhymen, mádenıetimen, ultyn ulyqtaǵan uly tulǵalarymen, álemdik mádenıettiń altyn qoryna qosqan úlkendi-kishili úlesimen maqtanady. Sóıtip, tek óziniń ulttyq tól mádenıeti arqyly ǵana basqaǵa tanylady...» dep baǵa berip, 21 mamyrdy – Mádenıet jáne óner qyzmetkerleriniń kúni retinde bekitken edi.
Mádenıet qyzmetkerleri degende kóz aldyńa óner qaıratkerleri, shyǵarmashylyq adamdary keledi.
Búginde bizdiń elimizde mádenıetti damytýǵa barlyq jaǵdaı jasalýda. Aıtalyq, Mádenıet jáne sport mınıstrligi Elbasynyń «Qazaqstan-2050» Strategııasyn júzege asyrý aıasynda memlekettik baǵdarlamalar keshenin úılestirip Mádenı saıasat tujyrymdamasyn ázirlep usyndy.
Zamanaýı tehnologııalar dáýirindegi mádenıetti damytýda kitaphananyń róli árdaıym bıikteı beredi. О́ıtkeni, kitaphana – bilimniń bastaý bulaǵy. Sonymen birge, aqparatpen jumys jasap, mol málimetterdiń saqtalýyn ári olardyń qoljetimdiligin qamtamasyz etetin birden-bir mekeme. Aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalardyń qarqyndy damýy kitaphanalardyń qyzmetin taǵy da ýaqytqa saı túrlendire tústi. Nátıjesinde kitaphana aqysyz rýhanı ortalyqqa, qosymsha bilim berý ornyna, zııatkerlik jáne shyǵarmashylyq alańyna aınalyp úlgerdi desek bolady.
Memlekettiń mádenı-aqparattyq negizdegi belsendi bir tarmaǵy retinde kitaphana memleket pen Prezıdent saıasatynyń nasıhatshysy bolyp keledi, bola beredi.
Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń jyl saıynǵy halyqqa Joldaýlary kitaphanamyzda taqyryptyq kórmeler ótkizýdiń dáristeri qalyptasyp, ol myńdaǵan oqyrmandarymyz ben qonaqtarymyzdyń kóńilderine jol taýyp, yqylas pen iltıpatqa bólenip jatady.
Ulttyq akademııalyq kitaphana qyzmetindegi strategııalyq faktor retinde Memleket basshysy alǵa tartqan «Máńgilik El» ulttyq ıdeıasyn ataýǵa bolady. Bul uly qundylyq týraly Prezıdent: ««Máńgilik El» ıdeıasynyń bastaýy tym tereńde jatyr. Osydan HIII ǵasyr buryn Tonykók abyz «Túrki jurtynyń muraty – Máńgilik El» dep ósıet qaldyrǵan. Bul bizdiń jalpyulttyq ıdeıamyz memlekettiligimizdiń tamyry sııaqty kóne tarıhtan bastaý alatynyn kórsetedi. Jalpyulttyq ıdeıany ómirsheń etetin – Eldiń birligi. Aýyzbirshilik qashqan, alaýyzdyq tasqan jerde eshqashan da jalpyulttyq ıdeıalar júzege asqan emes. Qazaqstannyń shyqqan shyńy men baǵyndyrǵan bıikteriniń eń basty sebebi – birlik, berekesi», degen edi. Shynynda, birligi bar eldiń mereıi bıik turady. Bul turǵydan kelgende Otanymyzdyń abyroıy asqaq, bedeli bekem.
Mádenı aǵartý ári bilim berý ortalyǵy sanalatyn Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq akademııalyq kitaphana ujymynyń búgingi mindeti – elimizdegi jáne elordamyzdaǵy aqparattyq, bilim berý jáne mádenı-aǵartý ınfraqurylymyn damytýǵa barynsha úles qosýdy basty maqsaty dep sanaıdy.
Kitaphana – qashan da mádenı-tanymdyq baǵyttaǵy is-sharalar uıytqysy. Sondyqtan, bizde alýan túrli jumystar ótip jatady. Kitap tusaýkeserlerin, kórmeler, shyǵarmashylyq keshter ótkizý ashyq ári qoljetimdi sıpatta bolady. Shańyraǵymyzdaǵy mádenı sharalarymyzǵa árkez atsalysatyn júzdegen, myńdaǵan belsendi oqyrmandarymyz ben qonaqtarymyz bar. Olardyń qatarynda kórnekti jazýshylar, aqyndar, ǵalymdar, stýdentter, memlekettik qyzmetkerler, zeınetkerler, taǵy basqalar molynan. Olardyń árqaısysy, jasyna, áleýmettik jaǵdaıyna qaramastan, kitaphanamyzdan ózderine qajetti aqparatqa nemese qajet kitaptaryna qol jetkize alady.
«Jaqsy kitap – jan azyǵy». Adam balasy kitap keıipkerlerine qarap boı túzeıdi. Muny jas aqyn Álimjan Álisherdiń jyr joldarymen tujyrymdar bolsaq: «Abyzdardy, Aqyndardy, Sheshendi, Tanyp aldym kitaptardan áserli, Kitaphana – jazbalardyń júregi, Meshitten soń kıeli oryn osy endi».
Iá, ýaqyt bizdiń oıymyzdan júırik. Sol ýaqyt kerýenimen jańa tehnologııalar aıryqsha qarqyn alyp, jańa jumys ádisteri de paıda bolýda. Soǵan qaraı, zamana kóshinen qalys qalmaı, jumys barysynda jańa tehnıka men tehnologııanyń ozyq úlgilerin jan-jaqty qoldanýdy ýaqyt úrdisi talap etip otyr. Osy oraıda, mamandarymyzdy yntalandyryp, shyǵarmashylyq qabiletterine kóz jetkizý, sondaı-aq kitaphana isin damytý ári kitaphanashylardyń ımıdjin kóterý maqsatynda «Eń úzdik kitaphanashy – 2014» baıqaýyn uıymdastyrǵan edik. Baıqaý nátıjesinde, birinshi oryndy ıelengen bir mamanymyz sheteldik issaparǵa, anyǵyn aıtsaq, Halyqaralyq kitaphanashylar qaýymdastyǵy men mekemeler federasııasynyń (International Federation of Library Associations (IFLA) Keıptaýn qalasynda (Ońtústik Afrıka) ótetin kezekti konferensııasyna joldamany jeńip aldy. Osy saparǵa júldegerimizben birge eki bólim jetekshisi de baratynyn aıta ketsem deımin. Jyl saıyn IFLA-nyń dástúrli otyrysyna kitaphana isiniń jaı-kúıin, keleshegin talqylap, týyndaǵan máselelerdi sheshý joldaryn qarastyryp ári jetistikterimen bólisý úshin álemniń 150-den asa elinen ókilder qatysady.
Memleketimizdiń mádenıet salasyna qatysty tıimdi saıasatynyń arqasynda álemdik alqaly jıynǵa áriptesterimiz jıi qatysýda. Bul Ulttyq akademııalyq kitaphana ujymynyń júıeli umytylysynyń jemisi deýge bolady.
Ulttyq akademııalyq kitaphana ekinshi onjyldyqtyń bosaǵasynan batyl attap otyr. Búginde bizdiń kitaphanamyz búkilálemdik mádenı keńistikte bilim berý ári qoǵamdy áleýmettik-mádenı jaǵynan damytýǵa qabiletti rýhanı kelisim men birliktiń berik irgetasy sanalady desem, artyq aıtqandyq emes. Kitaphana ujymy memleketimizdiń jáne kitaphanamyzdyń gúldenip kórkeıýi úshin aldaǵy kúnderi de eseli eńbekterin údete beredi. О́neri óristi, mádenıeti kelisti eldiń rýhy qashanda bıik. О́ıtkeni, mádenıet – tarıhı turǵydan zerdelesek, adam janyn jetildirýdiń tańǵajaıyp quraly. Iаǵnı, mádenıet – jas býyndy jańa jetistikterge jeteleıtin bilim men tárbıeniń ózara tereń astasqan túp tamyry. Kún saıyn halqyn rýhanı qanattandyryp, sanaly ǵumyryn oqý-aǵartý salasyna arnaǵan asyl tulǵalardy, sondaı-aq ózimniń áriptesterimdi rýhanı qundylyqtyń uıytqysy bola berelik degim keledi.
Úmithan MUNALBAEVA,
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq akademııalyq kitaphanasynyń bas dırektory, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory.