Azıada sańlaqtardyń baǵyn ashady

Azıada

Azıada sańlaqtardyń baǵyn ashady Astana, Almatyda ótetin Qys­qy Azıada elimizge úlken abyroı ákeledi. Sportshy úl­ken jetistikterge jetý úshin oǵan halyq­ara­lyq talaptarǵa saı jabdyqtalǵan sport keshenderi qajet. Qazaqstan osy aby­roıly mindetti Azııa oıyndaryn ótkizý arqyly sheship jatyr. Biz jazǵy, bolmasa qysqy olımpıada oıyndarynda medal­darǵa sý­saǵan elmiz. Vankýverdegi Elena Hrýstalevanyń kúmis medali bolmasa, ózimizdiń elden keshegi Vladımır Smırnovtan basqa olja salǵan myqtylarymyz kó­rin­beı júr. Azıada osy maqsatty júzege asyrýǵa qyzmet etedi dep oılaımyz. Bizdiń sportshylarymyz da osyny túsinetin syńaıly. Shveı­sarııadaǵy ataqty Davosta ótip jatqan Álem kýboginiń kezekti etabynda shańǵyshymyz, ulttyq qura­mamyzdyń serkesi Alekseı Poltaranın 15 shaqyrymǵa klas­sıkalyq mánermen jekeleı ja­ry­sýda altyn medaldi jeńip aldy. Bul – Álem kýbogi jolynda qazaq­st­andyqtardyń 1998 jyl­dan bergi eń iri tabysy. 1998 jyly Fınlıandııanyń Lahtı qalasynda ótken jarysta jerlesimiz Vladımır Smırnov 30 shaqyrymǵa klassıkalyq máner­men jarysýda altyn medal al­ǵan bolatyn. Sondyqtan, bul jeńistiń orny bólek. Elena Hrýstalevany syrt­qa tepkenimiz emes, biraq shyndyq aıtylýy kerek. Reseı quramasyna ótpegennen keıin biraz memleketterde baǵyn syna­dy. Qazaqstan atynan Vankýverde synǵa túsken­de joly boldy. Bul qyzymyzǵa úl­ken rahmet. Biraq, ózge mem­le­ketterdiń ózine jaramaı qalǵan sportshylaryn jaldaýmen kóse­gemiz kógermeıdi. О́z sportsh­ylarymyzdyń shyq­qany jaqsy. Bul rette Aleksandr Poltaranındi úlgi etýge bolady. Vankýverde ótken qysqy Olım­pııa oıyn­darynda besinshi oryn alǵan Aleksandr ýaqyt ótken saıyn kórsetkishterin jaq­sartyp kele jatqandyǵy qýan­tady. Jaqynda ol Fınlıandııanyń Kýý­samo qalasynda ótken klassı­kalyq sprıntte aldyna norvegııa­lyq shańǵyshy Ion Krıstıandy ǵana salyp, márege ekinshi kelgen. Endi altyn alyp otyr. Elimizde ótetin Azııa oıyn­darynda Aleksandrdan bólek, Elena Hrýstaleva, Nıkolaı Chebatko, Elena Kolomına, Svetlana Malahova-Shıshkına sekildi sport­shy­larymyz shańǵy sportynda joǵary sapaly medaldar úshin saıysqa túseri anyq. Basqa sport túrlerinen de úlken olja kútip otyrmyz. Shaıbaly hokkeıden qyz­dary­myz 2003 jyly Japonııada, 2007 jyly Qytaıda ótken Qys­qy Azııa oıyndarynda jeńim­paz bol­ǵan. Iаǵnı, qazaqstandyq qyzdar  bul joly da altyn úshin kú­re­sedi degen oıdamyz. 2010 jyl Qazaqstan úshin tola­ǵaı tabystarmen kelse, 2011 jyl­dyń shymyldyǵyn Qysqy Azııa oıyndarymen ashqaly otyr­myz... Otanymyz qýatty memleket ekendigin dúnıe júzine osylaısha tanytyp jatyr. Bul barsha qazaq­standyqtar úshin júrek­jar­dy qýanysh bolsa kerek. Baqtııar ARTAEV, Afınada Olımpıadasynyń chempıony, Jambyl oblystyq sport jáne týrızm basqarmasynyń bastyǵy. Jambyl oblysy. Bul – bizdiń Azıada! Astana men Almatyda ótetin qysqy Azııa oıyndary halqymyz úshin úlken mereke, halyqaralyq sport toıy bolǵaly tur. Qytaı, Japon jáne Koreı memleketteri qysqy oıyndarda Olımpıadanyń talaı altynyna qol jetkizgen memleketter. Olarmen álemdegi úzdik sportshylar sanasady. Biz­diń sportshylardy da osal dep aıtýǵa bolmaıdy. Sońǵy Olım­pııa oıyndarynda jaqsy ta­bys­tarǵa jete almaǵanymyzben jyl sanap sheberligi ósip kele jatqan sańlaqtarymyz bar. О́z elinde, óz jerinde ótip jatqan oıyndarda olar namysty qoldan bere qoımas. Tipti, komandalyq birinshi oryn úshin kúresýge múm­kindikteri bar. Qazaqstannyń tabıǵaty qysqy oıyndardy ótkizýge ábden laıyq. Kanadanyń Vankýver qalasynda ótken Olımpıada oıyndarynda kún kúrt jylyp ketip, taýly aımaqtardan qar tasyǵanyn estigen edik. Almatyda ondaı jaǵdaı qaıtalana qoımas dep dep senemiz. Taý shańǵysy degen – keremet sport. Bıikten quldılap kelip, shańǵymen áýede qalyqtaý áreketi kórermenderge erekshe lázzat syılaıdy. Ataqty “Medeý” muz aıdyny­nyń ataǵy kezinde Shveısarııanyń Davos muz aıdynynan birde kem emes edi. Birinshi ret tolyq jón­deýden ótip, halyqaralyq stan­dart­tarǵa sáıkestendirilgen “Medeý” áli rekordtar aıdynyna aı­na­lady. Astanada jáne Al­matyda jańa sport keshenderi salyndy. Balýan Sholaq atyndaǵy Sport saraıy halyqaralyq talaptarǵa sáıkestendirildi. Bunyń bári orasan qarjy. Muny ekonomıkasy myqty, keleshegi kemel memleketter ǵana jasaı alady. Elbasymyzdyń syn­dar­dy saıasatynyń arqasynda osyn­daı bıikterge jettik. “Qoı ústine boztorǵaı jumyrtqa­laı­tyn kúnder áli aldymyzda”, deıdi Prezıdentimiz. О́z basym táýel­sizdik alǵanyna nebári 19 jyl bolǵ­an jas Qazaqstanymyzdyń álemge máshhúr bolǵanyna qatty qýanamyn. Jazıra JAPPARQUL, aýyr atletshi, Sıngapýrda jasóspirimder arasynda ótken Olımpııa oıyndarynyń jeńimpazy. Janam degen júrekterge ot beredi Sport – el namysy. Al namystan bıik eshteńe joq. Bul týrasynda qazaqta “Qoıandy qamys, erdi namys óltiredi” degen ataly sóz bar. Úlken sport, bir jaǵynan, osy jarysty ótkizgen memleketterdi dúnıe júzine áıgili etedi. Áli ystyq-sýyǵy basyla qoımaǵan fýtboldan ótken álem chempıonatyn eske alaıyq. Álem chempıonaty Ońtústik Afrıkanyń dańqyn kóter­genimen, eldiń bıýdjetine óte aýyr salmaq túsir­gen. Bul jaıynda qazir batys baspasózi jarysa jazyp jatyr. Stadıondar salý men ınfraqury­lymdardy júrgizýge memleket bólgen 4,5 mlrd. dollardyń 500 mln. dollary ǵana qaıtypty. Ońtústik Afrıkanyń týrızm mınıstri Martınýs van Shalkvıktiń aıtýynsha, mýndıal kezinde elge 450 mln. shamasynda jankúıer keledi dep eseptelgen. Alaıda, úmit aqtalmady. Jekelegen týrıstik fırmalar bolmasa pálendeı tabys bol­maǵan. Biraq, el úkimeti, jarly halyq asa muńa­ıyp otyrmaǵanǵa uqsaıdy. Sebebi, Ońtústik Afrıkada ótken fýtbol toıy tarıh paraǵyna altyn árip­termen jazyldy. 2018 jyly fýtbol toıy Reseıde ótedi. Úkimet basshysynyń aldyn-ala málimdeýine qaraǵanda, Álem kýbogin sarapqa salýǵa 10 mlrd. dollardaı qarjy jumsalady dep boljam jasap otyrsa kerek. Alǵashqy qarjylar úsh jyldyq bıýdjetke sa­lyn­ǵan. Buǵan áýejaı, joldar, kemeler kelip toq­taı­tyn porttar jóndeledi. Stadıon­­dar salynady. Aınalyp kelgende, sportqa bólingen qarjy tekke shashylmaıdy. El keregine jumsalady. Qazaqstan da Qysqy Azııa oıyndaryn ótkizýge daıyndyq kezeńin aıaqtady. Jańa sport ny­san­dary paıdalanýǵa berildi. Syrt kózge shyǵyn sııaq­ty kóringenimen, sport qondyrǵylaryna salynǵan qarjy ózin ózi ábden aqtaıdy. О́ıtkeni, Azıada ótkennen keıin bul sport keshenderi bosap qalmaıdy. Eń birinshi kezekte óz sportshy­lary­myzǵa kerek. Ekinshiden, munda halyqaralyq jarystar ótkizýge ábden bolady. Kezinde “Medeý” muz aıdyny dúnıe júzine áıgili bolatyn. “Rekordtar fabrıkasy” degen qosymsha ataýy bar edi. Qudaı qos kórse, endi Medeý muz aıdyny talaı olımpıada jeńimpazdarynyń tusaýyn kesetin keshen bolady. О́rkenıetti eldermen sport báıgesine túsý úshin halyqaralyq talaptarǵa saı sport keshenderi bolý kerek. Gýanchjoýda ótken Jazǵy Azııa oıyndary osyny anyq baıqatty. Azııa Qytaı, Koreı jáne Japon memleketterinen keıin tór­tinshi oryn alýǵa Qazaqstannyń múmkinshiligi áb­den jetedi. Ol úshin sportshylarymyzǵa Qysqy Azııa oıyndaryna salynyp jatqandaı keshender jazǵy túrinen de kerek. Qazaqstan – qýatty el, myqty memleket. Bola­shaǵy zor. О́rkenıetti elderdiń basshylary Sammıt kezinde Elbasymyzǵa joǵary deńgeıde uıym­dastyrǵany úshin rahmet aıtyp jatsa, ol da ult mereıi. Dúnıejúzilik daǵdarys kezinde osyndaı aıtýly is-sharany moınyna alyp, abyroımen ótkizý kóptegen memleketterdiń qolynan kele bermeıdi. Elbasy jáne Qazaqstan bárimiz úshin egiz uǵym bolyp qaldy. Qysqy Azııa oıyndarynyń taǵdyry Qazaqstanǵa senip tapsyrylýynyń ózi halqymyz úshin úlken olja. Abyroımen ótsin dep tileıik. Jyldyń tórt mezgiliniń tabıǵaty bar Qazaqstan ázirge qysqy olımpıadalyq oıyndardan olja sala almaı keledi. Astana, Almatyda ótetin Azııada Oraz Qańly­baev, Vadım Shaqshaqbaev, Vladımır Smırnov sekildi sańlaqtarymyzdyń izbasarlary kóptep shy­ǵýyna septessin. Qazaqstanda janǵan Azııada alaýy talaı sań­laqtarymyzdyń álemdik márelerde birinshi bolýy­na qyzmet etsin dep tileıikshi... Jahan OŃALBEKOV, HQTÝ Shymkent fılıalynyń dırektory, Qazaqstanǵa eńbek sińirgen jattyqtyrýshy, sport sheberi. Ońtústik Qazaqstan oblysy.