Ǵashyqtar qalasy

Jaqynda Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda ótken kompozıtor Almas Serkebaevtyń «Astana» mıýzıklindegi basty keıipkerdiń biri – Asamı beınesin Japonııadan kelgen jas aktrısa Mana Nakano somdady. Alǵashqy kórsetilim ótken jyl­dyń maýsymynda Abaı atyn­­daǵy Qazaq memlekettik akade­mııa­lyq, K.Baıseıitova atyndaǵy Ulttyq, sondaı-aq Shymkent opera jáne balet teatrlary qaty­sýymen ótip, Asamı beınesin Aıgúl Nııazova men Ásem Sembınalar oryndap kelse, elorda tórinde kórermenge kóldeı sezim syılaǵan mıýzıkl japon qyzy­nyń rólin Japonııadan arnaıy sha­qyrtýymen kelgen Nakanonyń oınaýymen erekshelendi. Sahna­lyq kórsetilim ózara kóńil jaras­tyryp, úmitteri ushtasqan qazaq jigiti men kúnshyǵys eli arýynyń ańsar-armanyn alǵa tartsa, sol ǵashyqtyq sezimdi nanymdy etip bere bilgen, О́ner akademııasyn «mıýzıkl ártisi» mamandyǵy boıynsha támamdap, «Sıkı» toby men «Lion Kings» horeogra­fııa­lyq ansamblinde ájeptáýir táji­rıbe jınaqtaǵan   Mana Nakano da qazaqtyń salt-dástúri men óne­rinen sonshalyq alys jan emes eken. Onyń óneri Osaka ýnıver­sıtetiniń stýdenti Asamıdiń beınesin somdaýda baǵzy zamandardan baıandalar ańyzdar tylsy­my­men tynystady. Qos ǵashyqtyń júrek lúpiline qulaq túrseńiz, eki jaqtyń ádet-ǵurpy men máde­nıetinde kóptegen uqsastyqtyń bar ekenine ılanasyz. Kóne tarıh kómbesinen áli qansha syr-bulaq­tyń syńǵyry estilerin kim bilsin, biraq ta osy bir rýhanı tamyry bir-birine tym uqsas qos arnanyń bir kezdergi bastaýy ortaq bolǵa­nyna shúbá keltirgiń kelmeıdi. Adam­nyń taǵdyry óz qolynda dep aıtyp jatamyz keıde. Biraq taǵdyr tas sııaqty bir jerden ekinshi jerge qolmen aparyp qoıa salatyn zat pa eken? Qazaq jigiti Arman men japon qyzy Asamıdi Astanada keziktirgen taǵ­dyr týra­ly ne aıta­myz onda?.. Saryarqanyń tó­sinde jurttyń kó­zin nurǵa malǵan ǵa­jap bir ertegi qala sa­ly­nyp jatyr. Qa­mys-qoǵa syńsyǵan qý medıen dalanyń jazıra belinen ja­syl jelek kóz tar­typ, árle­ne túsken sha­harǵa jan-jaq­tan aǵylǵan jurt­qa qarap, baqyt qusyn izdep ótý tirshilik óze­gi ekenine kó­ziń jete túsedi. Sol san­syz taǵ­­dyr­dyń ara­syn­da japon qyzy Asa­mı bar. Ekin­shi dúnıe­jú­zilik soǵystyń so­ńyn­da ja­ponnyń bir soldaty tut­qyn­da­lyp, taǵdyrdyń aı­daýy­men qazaq jerine ákelinedi. Qaqa­ǵan sýyq pen ashar­shy­lyq azabynan aman qalýyna sebep bolǵan sol kezde ne deısiz ǵoı. Analyq  meıirim edi. Árı­ne, qazaq áıeli týraly ádebıetshi­lerimiz az jazyp jatqan joq, deı tur­ǵanmen, sol bir surapyl soǵys jyl­daryndaǵy qazaq analarynyń alyp beınesine óner tilimen áli bir to­lyqqandy eskertkish qoıyldy dep aıta almaımyz. Mıýzıkl osyndaı bir oı ushqynyn tutatyp ótedi. Uly Otan soǵysynda maıdanger ulynan aıyry­lyp, aza tutqan ana meıi­ri­miniń aıdaladan jer aýyp kelgen japon jaýyngerine túsýi nelikten degen oı kóńildi kórikteı qarıdy. Jaý sol­datyna óziniń jeıtin nanyn bólip berip, ómirge senimin qaıta oıatqan sol qazaq áıeliniń bozdaǵyn jer qoınyna tapsyryp otyrǵanda qaı­ǵy­dan qaımyqpaýy qalaı? Qas­tyq qylǵan adamynyń ózine ja­mandyq tileı almaıtyn analyq sezimniń qudiretine jetetin qasıetti eshteńe joq ómirde. Barlyq izgilik ataý­lyny osy júrekten taraıtyn jylý­dan izdeý kerek. Meıirim oty eline oralýyna sebepshi bolǵan soldat keıin uly men nemeresin Qazaq­stanǵa, qazaq halqyna degen súıis­penshilik seziminde tárbıe­leı­di. О́mirden qosh aıtysarda shet tilderi fakýltetinde oqıtyn Asamı neme­re­siniń qulaǵyna óz ósıetin barynsha quıyp ketedi. Qazaq­standaǵy mamyrajaı turmys keship jatqan ǵajaıyp halyqtyń turmys-tirshiligin óz kózińmen kórip qaıt, sanańa tálim túıip qaıt dep amanat arqalatady. Asamıdi Astanaǵa alyp jetken alǵashqy sebep osy bolatyn. Ekinshisi, bolashaqqa bet alǵan tirshilik aǵysyna qyzyǵa da, tań­dana qarap, sol qaınaǵan qazanǵa óziniń qalaı aralasyp ketkenin sezbeı qalady. Onyń sanasynda atasy aıtqan súıis­penshilik oty mazdap turyp ala­dy. Qyz ol júrip ótken izdermen aıańdaı otyryp, mundaǵy halyq­tyń tirshilik-ty­ny­symen bite qaınasýǵa tyrysyp baǵady. Al­matylyq Arman esimdi dáriger­men tanysady. Arman (ról­di som­daǵan Nurjan Bajekenov) men Asamı arasyndaǵy jastyq pen mahabbat sezimi mıýzıkldiń kór­kem­dik sıpatyn ashady. Qo­ıy­lym­da oqıǵany órbitken ózge de tushymdy beıneler bol­dy. My­saly, Astana qalasyn­daǵy avtomobıl bólshekteri konserni zaýy­t­ynyń ıesi Tamýra myrza (K.Baıseıitova atyndaǵy Ulttyq opera jáne balet teatrynyń ártisi Evgenıı Chaınıkov) men Tamýranyń hatshysy, Arman­nyń balalyq do­sy, Serjan (Tal­ǵat Galeev) ról­deri. Qaı kez­de de mahabbat maı­dany ǵa­shyq­tar men olarǵa qarsy turar bógde oılar­dyń ózara arpa­ly­synan turary haq. Bul Serjan men japonnyń iri kásipkeri Tamýra Kasýshı­ko­nyń arasyndaǵy ta­las-tartys. Do­syna qashanda adal nıetti ji­git­tiń súıgen qyzy Marına (Elena Ganja) Asamıdi Ar­man­ǵa uza­týdyń amal-aılasyn oı­lap taba­dy. Sońynda barlyq jastar ba­qytyn taýyp, qala jas shańy­raq­tardyń shattyq kúıine bóle­nedi. Úılený toıynda dom­by­ra­men qa­zaqtyń ánderi oryn­dalady. «Qus­nı-Qorlan» shyr­qa­lady. Osy jerde aıta ketetin bir nárse, qa­zaq sahnasynda ult­tyq mıýzıkl­diń alǵash­qy qarly­ǵa­shy qanat qaq­ty deýimizge bolatyn sııaqty. Án, bı, sóz, mýzyka, sahnalyq basqa da óner túrleriniń basy toǵy­satyn qo­ıy­lymdy jurttyń tap­jylmaı otyryp qyzyqtaýy da son­dyqtan bolsa kerek. Jáne ol bárimizdiń soǵyp turǵan júre­gimiz – Astanaǵa arnalýy jas ónerdiń qanatyn qomdap, qalyp­tasa túsýine edáýir yqpal etedi dep senemiz. El­ordanyń rýhanı kókjıegi ónerdiń osyn­daı jańa úlgilerimen toly­ǵa berýine tilektespiz. Qarashash TOQSANBAI. Sýretterdi túsirgen Sovetbek MAǴZUMOV.