Telejýrnalıstıkany tańdaýshylar nege kóp?

Ádette, buqaralyq aqparat quraldarynda eńbek etemin degen jastyń kóbi mektepte, keıin joǵary oqý ornynda oqyp júrgeninde-aq telejýrnalıstıkaǵa tańdaý jasaıdy. Nege? Osy saýal tóńireginde áriptesterimizben az-kem pikirlesken edik. О́ńirdegi BAQ mamandaryn daıarlaıtyn birden-bir oqý orny  –  S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan mem­lekettik ýnıversıtetiniń jýrnalıs­tıka jáne áleýmettik gýmanıtarlyq ǵylymdar kafedrasynyń meńgerýshisi Ermek Seıtembekovtiń aıtýynsha, bıyl 27 stýdent jýrnalıstıka ma­mandyǵy boıynsha dıplom aldy. Olardyń 70 paıyzy jumysqa ornalasyp úlgergen eken. Árıne, basym bóligi telejýrnalıstıkanyń aýylyna atbasyn burǵan. – Jýrnalıstıka – jastarymyzdyń oqýshy kúninen bastap armandaǵan mamandyǵy ǵoı. Onyń sebebin ma­mandyqqa degen qushtarlyqtan izdegen jón shyǵar. Merzimdi baspasóz – joǵary oqý ornyn bitirgen jas úshin birden bite qaınasyp kete almaıtyn jaýapkershiligi mol shyǵarmashylyq orta. Árıne, telearnalardyń júgi jeńil deı almaımyn. Degenmen, telejýrnalıstıkada jýrnalıstiń sózi men oıy jetkize almaǵandy vıdeo, ıaǵnı beınematerıal, jaqsy montajdalǵan ujymdyq eńbek jetkizedi. Sondyqtan da jastar telejýrnalıstıkaǵa bet buryp jatady, – deıdi kafedra meń­gerýshisi Ermek Jákenuly. Al «Qazaqstan-О́skemen» tele­arnasy dırektorynyń orynbasary Aıda Jabaǵıeva «jýrnalıs­tıka mamandyǵynyń túlekteri tele­­jýrnalıstıkaǵa júgiredi» degen pi­kirmen kelispeıdi. Sala mamany jýrnalıstıkadan azdy-kópti habardar jannyń bəri televızııanyń qıyn­dyǵynan da habardar ekenin aıtady. – Mysaly, gazette materıaldyń saýattylyǵy tikeleı avtorǵa, qalam tartý sheberligine, sóz saptaýyna baılanysty. Saýatty jýrnalısten saýatty maqala shyǵady. Al, telejýrnalıstıkada saýatty jaza bilý az. Iаǵnı, munda tilshiniń saýattylyǵymen qatar, shyǵarmashylyq ortada jumys isteı bilýi, adamdarmen til tabysý qabileti jáne ómirdegi bolmysy óte mańyzdy. Tilshi taqyryp tapty delik. Degen­men, əriptesterimen baılanysta jumys istemese, rejısserge, operatorǵa, beı­nemontajdaýshyǵa sıýjetiniń baǵyt-baǵdary men ony júzege asyrý barysyndaǵy kózdegenin túsindire almasa, teletýyndynyń da sapasy tó­men bolady. Iаǵnı, telejýrnalıstıka – komandalyq, shyndyǵyna kelgende úlken jaýapkershilik júkteıtin jumys. Onyń ereksheligi – emosııany jetkizý jáne ony kórermenimen bólisý múmkindigi. Jalpy, jýrnalıstıkanyń qaı salasynda bolmasyn, tek shynaıy jan-tənimen berilgender ǵana jumys isteı alady, – dedi Aıda Tileýbaıqyzy. Osy oraıda keleshegin baspasózben baılanystyrǵan jastardyń oıyn da bildik. – Menińshe, qazirgi kezde jas jýr­nalısterdiń telearnalarǵa bet burýy týǵan-týys, dos-jarannyń yqpalynan bolyp tur. О́ıtkeni, jýrnalıstıka mamandyǵynda oqıtynyńdy estigen kez kelgen jannyń alǵashqy aıtary: «Seni teledıdardan kórip otyraıyq», degen bata-tilek. Sebebi, kók jáshik kórermenderiniń sany gazet oqyrmandarynan áldeqaıda artyq. Sondyqtan jastar tasada qalyp bara jatqan kásip ıesi emes, tanymal telejúrgizýshi bolýǵa qushtar,  – deıdi S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti tarıh, halyqaralyq qatynastar jáne fılologııa fakýltetinde jýrnalıs­tıka mamandyǵy boıynsha 2-kýrsty támamdaǵan Baıan Muratqyzy. Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan» О́SKEMEN