Olımpıadanyń bastalýyna
8 kún qaldy
Rıo-de-Janeırodaǵy Olımpııalyq oıyndardyń sóreden shyǵatynyna aptadan da az ýaqyt qaldy. Sodan keıin 16 kúnge sozylatyn alaman jarys bastalyp ketedi. Bul sport toıynan bizdiń de úmitimiz bar. Buǵan deıingi Olımpııalyq oıyndarda jetken jetistikterimiz edáýir bolsa, bul joly da sportshylarymyz ózderinen úlken úmit kútip otyrǵan jurtyn qýanta alatyn shyǵar degen úmittemiz. Sondyqtan, «qazan aýzyn joǵary» sanap otyrǵan jaıymyz bar. Al búgingi bet aıasynda Brazılııa jerinde atoı salatyn bir top sańlaqtarymyz týraly sóz qozǵalady.
Qazaqstandyqtar Olımpıadaǵa vızasyz bara alady
Qazaqstan Syrtqy ister mınıstriniń birinshi orynbasary Muhtar Tileýberdi men Brazılııanyń Qazaqstandaǵy elshisi Demetrıo Býeno Karvalo Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Brazılııa Federatıvtik Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy eki el azamattarynyń vızasyz saparlary týraly notalar almasý nysanyndaǵy kelisimge qol qoıdy. Kelisim qazaqstandyqtardyń Brazılııada 30 kúnge deıin vızasyz bolýlaryna múmkindik beredi.
Osy qujat Qazaqstan-Brazılııa arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytýǵa, saýda-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq, týrıstik jáne ózge baılanystardy nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan. Onda, ásirese, eki el azamattarynyń ózara saparlaryn barynsha jeńildetý qarastyrylǵan.
«Kelisim qazaqstandyq sportshylar men azamattarymyzdyń ústimizdegi jylǵy 5-21 tamyz aralyǵynda Brazılııanyń Rıo-de-Janeıro qalasynda ótetin jazǵy Olımpıada oıyndaryna qatysýyn jeńildetedi, sondaı-aq, brazılııalyqtarǵa Astanadaǵy EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesinde «jasyl ekonomıka» salasyndaǵy adamzattyń sońǵy jetistikterimen tanysýǵa jol ashady» – dep málimdedi M. Tileýberdi.
«Osy kelisimge qol qoıýdy Qazaqstan týrıster men iskerlik toptary ókilderiniń Brazılııaǵa saparlarynyń arttyrylýyna yqpal etetinine senimdimiz», – dedi D.Kavalo óz kezeginde.
Damır QOJAMQUL
Ektovtar áýleti
Ektovtardyń áýleti Qazaqstan jurtshylyǵyna jaqsy tanys. Bul otbasy týraly sóz qozǵaǵanda, Aleksandr Nıkolaevıch pen Nına Vıktorovna aldymen oıǵa oralady. Shırek ǵasyrǵa jýyq jeńil atletıkadan jattyqtyrýshy bolyp jemisti eńbek etip kele jatqan erli-zaıyptylar talaı sport sańlaqtaryn baptap shyǵardy. Olardyń aldy jazǵy Olımpıada sekildi baıraqty básekelerge qatysyp, el namysyn abyroımen qorǵap júr. Solardyń biri – qyzdary Ekaterına. Ol tulymshaǵy jelbiregen taldyrmash kezinde-aq ata-ana jolyn qýyp, kásipqoı sportshy bolýdy arman etti. Bastapqyda úsh qarǵyp sekirýden baǵyn synap júrse, sosyn uzyndyqqa sekirýge mamandandy. Keıin bastapqy sport túrine qaıta oralyp, halyqaralyq jarystarda top jaryp, júldeler aldy. 2009 jyldan olımpıadalyq rezervterin daıyndaý ortalyǵyna qabyldanyp, ulttyq quramanyń beldi múshesine aınaldy. Endi, mine, 24 jasynda Rıo-de-Janeıroda ótetin HHHI jazǵy Olımpıada oıyndaryna qatysý baqytyna ıe boldy.
Qaısar minezdi qyzdyń tynymsyz jattyǵýlardyń arqasynda talaı bıik asýlardy baǵyndyrǵan jetistikterin sanamalap shyǵý qıyn. Áke-sheshesi ony nebir yǵaı men syǵaı jınalǵan jarystarǵa úkilep qosyp, únemi babynda bolýyn qatty qadaǵalady. Uzyndyq pen úsh qarǵyp sekirýden elimizdiń birneshe dúrkin jeńimpazy Italııada uıymdastyrylǵan jasóspirimder arasyndaǵy álemdik chempıonatta, Vetnamdaǵy Azııa birinshiliginde tórtinshi oryn aldy. О́tken jyly Olımpıadanyń altyn ıegeri Olga Rypakova atyndaǵy halyqaralyq týrnırde 6 metr 23 santımetrdi baǵyndyryp, birinshi tuǵyrǵa kóterildi. Almatyda eresekter arasynda ótken Qazaqstan kýbogy men el birinshiliginde Olımpıada joldamasyn utty. Sonda 14 metr 16 santımetrge qarǵyp, buǵan deıingi óz rekordyn jańartty.
– Ekaterınany birqatar halyqaralyq jarystarǵa qatystyryp, aıaqalysyn baıqap kórdik. Nátıje jaman emes. Qazir oqý-jattyǵý jıyndaryn Portýgalııada ótkizip júr. Olımpıada medaldarynan basty úmitkerlerimizdiń biri,– deıdi oblystyq dene shynyqtyrý jáne sport basqarmasynyń basshylyǵy.
Ekaterınanyń aǵasy Evgenıı – jeńil atletıkadan halyqaralyq dárejedegi sport sheberi. Ol Olımpıada oıyndaryna lısenzııa alý úmitin áli úzgen joq. Al jeńgesi Irına el birinshiliginde úsh qarǵyp sekirýden 14 metr 32 santımetr nátıje kórsetip, Brazılııada óner kórsetetin 6 soltústikqazaqstandyqtyń legine qosyldy. Munyń aldynda Ǵ.Qosanovty eske alýǵa arnalǵan halyqaralyq básekede aldyna jan salmaǵan bolatyn. Qazaqstan ulttyq qurama múshesiniń London Olımpıadasyna qatysýshy ekenin, sońǵy jyldary Azııa birinshilikterinde úshinshi orynnan tómendemegenin eskersek, úlken senim artýǵa ábden bolady. Ol qaıyn atasynyń qaramaǵynda jattyǵady.
Osylaısha, soltústikqazaqstandyq jankúıerler Ektovtar áýletiniń baby men baǵynyń qatar kelýin tilep, elimizdiń Kók baıraǵyn jelbiretse, degen arman qushaǵyna bólenip júr.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy
Sýretti túsirgen
Amangeldi BEKMURATOV
Aleksandrdyń asýy
Qazaqstan aýyr atletıkasy aýyr jaǵdaıǵa tap bolǵannan keıin Rıo-de-Janeırodaǵy Olımpııalyq oıyndarda júldeli oryndar úshin talasady dep úkilep otyrǵan úmitti ziltemirshilerimizdiń qatary kádimgideı seldirep qaldy. Biraq aýyzdy qý shóppen súrtip otyra da almaıdy ekenbiz. Tap qazirgi qurama sapynda álem chempıony atanǵan sańlaqtar Nıdjat Ragımov pen Aleksandr Zaıchıkov bar. Al qyzdar arasynan Jazıra Japparquldyń tileýin tilep otyrmyz. Munyń bári jáne tekten-tekke telmirý emes. Atalyp otyrǵan atletterdiń qaı-qaısysy da el namysy synǵa túsken keleli kezeńde jigerlerin sharbolatqa sharyqtap alyp, dıirmenniń tasyndaı dóńgelentip ala jóneletinderine kúmán joq.
Biz búgin úrkerdeı bolǵan osy shoǵyrdyń arasynan 105 kıloǵa deıingi salmaqta tuǵyrdaǵy talasqa qosylatyn Aleksandr Zaıchıkov týraly az-kem sóz etip ótpekpiz. Ol osy joly Rıoda óziniń dańqty jerlesi, Olımpııalyq oıyndardyń eki dúrkin chempıony Ilıa Ilındi joqtatpaý úshin bara jatqan sııaqty. Sebebi, ol munda Ilıanyń salmaǵynda kúsh synasqaly otyr. Olımpıada kúnderinde, dáliregi 17 tamyz kúni jasy týra 24-ke tolatyn Sasha da Qyzylordanyń bel balasy. 1992 jyly Belarýstiń Vıtebsk oblysy, Lepel aýdanyndaǵy Zaslonov selosynda dúnıege keldi degen aty bolmasa, náreste kezinen bar ómiri áke-sheshesi týyp-ósken Syrdyń boıyndaǵy bas qalada ótti. Ol da osyndaǵy qaradomalaq balalar sekildi óńirdiń aptap ystyǵy men azynaǵan jeline qarsy ósip-jetildi. Sóıtip júrgende, qatarlastaryna erip, kúnderdiń kúninde aýyr atletıka zalyna bardy. Bastapqyda munda denesin shynyqtyryp, qara kúshin arttyrýdy ǵana murat tutyp kelgen shıkil sary bala kele-kele «temirler teketiresine» qalaı qyzyǵyp, belge salmaq túsiretin bekem iske berilip ketkenin bilmeı de qaldy.
Sashany ádepkiden oblys aýyr atletıkasynyń maıtalman mamandary Vılorıı Pak, Nurjan Smahanov jáne Arman Abdraev qanattarynyń astyna aldy. Ol óziniń tyrnaqaldy tabysyna 2008 jyly jasóspirimder arasyndaǵy Azııa chempıonatynda qola júldeger ataný arqyly jetti. Kelesi, 2009 jyly álemniń jasóspirimder arasyndaǵy birinshiliginde kúmis júlde aldy. Biraq eresekter arasyndaǵy jarystarǵa kópke deıin qosyla almady. Onyń tusaýkeseri 2012 jylǵy London Olımpıadasynda jasaldy. Albıon jerinde 105 kıloǵa deıingilerdiń saıysynda synǵa túsken atlet 360 kılo salmaqty baǵyndyryp, jarysty 12-shi orynmen aıaqtady. Al kelesi jyly Qazanda ótken Ýnıversıadada kúmis medalǵa qol jetkizdi. Sol jyly Azııanyń chempıony atandy. Alaıda, artynsha dopıng daýyna iligip álgi júldeni qaıtaryp berýge týra keldi. Osynyń jeleýimen 2014 jyly Almatyda jalaý jelbiretken álem chempıonatyna qatysa almady. Esesine, AQSh-tyń Hıýston qalasynda ótken jahandyq jarys Aleksandrdyń baǵyn jandyrdy. Ol munda úsh jylǵy shekteýde ketken esesin qaıtarýǵa umtyldy. Búkil týrnır boıyna óziniń salmaqty qalpyn, sabyrly keıpin joǵaltpaǵan Zaıchıkov dertege qoıylǵan salmaqtyń bárin kezek-kezegimen aldy. Olardyń qorytyndysy julqa kóterýde – 191, serpe kóterýde 230 kıloǵa tııanaqtaldy. Bulardyń ekeýi de qazaqstandyq ziltemirshige ekinshi oryn alyp berdi. Biraq qossaıysta 421 kılo salmaq jınaǵan onyń aldyna endi túse alatyn eshkim bolmady. Munyń sońyn ala Aleksandr Zaıchıkov Groznyıda ótken Reseı Federasııasy Prezıdenti Kýbogy úshin dástúrli V halyqaralyq týrnırge de baryp qaıtty. Úlken jarystan sharshap kelgenin aıtyp aqtalǵan joq, kópten osyndaı dodalarǵa shólirkep júrgenin bildirip, saıysqa bel sheshe kiristi. Nátıjesi de jaman bolmady, Ilıa Ilınnen keıingi ekinshi tuǵyrǵa ornalasty. Bul onyń Olımpııa oıyndaryna qatysý múmkindigin arttyra tústi.
О́zi de qazaqshaǵa sýdaı Aleksandrdyń ómirlik serigi de qazaq qyzy. Onyń eń jaqyn jankúıerleri arasynda anasy Margarıta Vıktorovna men kelinshegi Aısultan bar. Sasha olardyń da úmitterin aqtaǵysy keledi.
Rýslan IGILIK

Atadan ul týsa...
Brazılııanyń Rıo-de-Janeıro qalasynda ótetin jazǵy Olımpıada oıyndarynyń ashylýyna sanaýly ýaqyt qaldy. Barshaǵa málim qýanyshty jaıt, talaı-talaı dúbirli jarystarda top jarǵan Qazaqstannyń sportshylary Olımpıadaǵa alyp baratyn júzden astam joldamaǵa ıe bolyp otyr.
Solardyń arasynda sańlaq boksshy, Azııa chempıony, basqa da iri Halyqaralyq jarystardyń jeńimpazy Oljas Sáttibaev ta bar. Baýyrymyz belgili jazýshy, «Egemen Qazaqstan» gazetiniń Jambyl oblysy boıynsha burynǵy menshikti tilshisi, Jambyl oblystyq «Aqjol» gazetiniń qazirgi bas redaktory Kósemáli Sáttibaıdyń týǵan uly. Kósemálideı qalamy qarymdy qalamgerden ákelik tálim-tárbıe alyp, perzenttik rýhy asqaqtaǵan Oljas búgingi tańda bir Qazaqstan ǵana emes, Azııa, álem moıyndaǵan bylǵary qolǵap sheberi.
Búkil dúnıejúziniń túkpir-túkpirinen keletin, «sen tur, men ataıyn» deıtin kileń myqty boksshylardyń arasynan top jaryp, mereıińniń ústem bolýyna búkil qazaq halqymen birge qalamgerler qaýymy da aq tilek bildiredi. Saǵan oń jol tileımiz Oljas, Olımpıada chempıondary – Ermahan Ibraımov, Baqtııar Artaev, Serik Sápıev aǵalaryń sııaqty Qazaqstannyń kógildir tústi Týyn jelbiretip, jeńimpaz bolyp oral!
Doqtyrhan TURLYBEK,
jazýshy, Halyqaralyq
«Túrki álemi» telestýdııasynyń dırektory
ALMATY
Sýrette: Bokstan Azııa chempıony Oljas SÁTTIBAEV