DÚBIR

Olımpıadanyń bastalýyna 8 kún qaldy Rıo-de-Janeırodaǵy Olımpııalyq oıyndardyń sóreden shyǵatynyna aptadan da az ýaqyt qaldy. Sodan keıin 16 kúnge sozylatyn alaman jarys bastalyp ketedi. Bul sport toıynan bizdiń de úmitimiz bar. Buǵan deıingi Olımpııalyq oıyndarda jetken jetistikterimiz edáýir bolsa, bul joly da sportshylarymyz ózderinen úlken úmit kútip otyrǵan jurtyn qýanta alatyn shyǵar degen úmittemiz. Sondyqtan, «qazan aýzyn joǵary» sanap otyrǵan jaıymyz bar. Al búgingi bet aıasynda Brazılııa jerinde atoı salatyn bir top sańlaqtarymyz týraly sóz qozǵalady. Qazaqstandyqtar Olımpıadaǵa vızasyz bara alady Qazaqstan Syrtqy ister mınıstriniń birinshi orynbasary Muhtar Tileýberdi men Brazılııanyń Qazaqstandaǵy elshisi Demetrıo Býeno Karvalo Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Brazılııa Federatıvtik Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy eki el azamattarynyń vızasyz saparlary týraly notalar almasý nysanyndaǵy kelisimge qol qoıdy. Kelisim qazaqstandyqtardyń Brazılııada 30 kúnge deıin vızasyz bolýlaryna múmkindik beredi. Osy qujat Qazaqstan-Brazılııa arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytýǵa, saýda-ekono­mı­­kalyq, ǵylymı-tehnıkalyq, mádenı-gýma­nı­tarlyq, týrıstik jáne ózge baılanystardy ny­ǵaıtýǵa baǵyttalǵan. Onda, ásirese, eki el aza­mattarynyń ózara saparlaryn barynsha je­ńildetý qarastyrylǵan. «Kelisim qazaqstandyq sportshylar men aza­mattarymyzdyń ústimizdegi jylǵy 5-21 tam­y­z aralyǵynda Brazılııanyń Rıo-de-Janeıro qa­lasynda ótetin jazǵy Olımpıada oıyndary­na qatysýyn jeńildetedi, sondaı-aq, brazı­­lııa­lyqtarǵa Astanadaǵy EKSPO-2017 halyq­aralyq mamandandyrylǵan kórmesinde «jasyl ekonomıka» salasyndaǵy adamzattyń sońǵy jetistikterimen tanysýǵa jol ashady» – dep málimdedi M. Tileýberdi. «Osy kelisimge qol qoıýdy Qazaqstan týrıs­ter men iskerlik toptary ókilderiniń Brazılııaǵa saparlarynyń arttyrylýyna yqpal etetinine senimdimiz», – dedi D.Kavalo óz kezeginde. Damır QOJAMQUL Ektovtar áýleti Ektovtardyń áýleti Qazaqstan jurtshylyǵyna jaqsy tanys. Bul otbasy týraly sóz qozǵaǵanda, Aleksandr Nıkolaevıch pen Nına Vıktorovna aldymen oıǵa oralady. Shırek ǵasyrǵa jýyq jeńil atletıkadan jattyqtyrýshy bolyp jemisti eńbek etip kele jatqan erli-zaıyptylar talaı sport sańlaqtaryn baptap shy­ǵardy. Olardyń aldy jazǵy Olımpıada sekildi baıraqty básekelerge qatysyp, el namysyn abyroımen qorǵap júr. Solardyń biri – qyzdary Ekaterına. Ol tulymshaǵy jelbiregen taldyrmash kezinde-aq ata-ana jolyn qýyp, kásipqoı sportshy bolýdy arman etti. Bastapqyda úsh qarǵyp sekirýden baǵyn synap júrse, sosyn uzyndyqqa sekirýge mamandandy. Keıin bastapqy sport túrine qaıta oralyp, ha­lyqaralyq jarystarda top jaryp, júldeler aldy. 2009 jyldan olımpıadalyq rezervterin daıyndaý ortalyǵyna qabyldanyp, ulttyq quramanyń beldi múshesine aınaldy. Endi, mine, 24 jasynda Rıo-de-Janeıroda ótetin HHHI jazǵy Olımpıada oıyndaryna qatysý baqytyna ıe boldy. Qaısar minezdi qyzdyń tynymsyz jattyǵýlardyń arqasynda talaı bıik asýlardy baǵyndyrǵan jetistikterin sanamalap shyǵý qıyn. Áke-sheshesi ony nebir yǵaı men syǵaı jınalǵan jarystarǵa úkilep qosyp, únemi babynda bolýyn qatty qadaǵalady. Uzyn­dyq pen úsh qarǵyp sekirýden elimizdiń birneshe dúr­kin jeńim­pazy Italııada uıym­dastyrylǵan jasóspirimder ara­syndaǵy álem­dik chempıonatta, Vet­nam­daǵy Azııa birinshiliginde tór­tinshi oryn aldy. О́tken jy­ly Olım­pıadanyń altyn ıegeri Olga Rypakova atyndaǵy ha­lyqaralyq týrnırde 6 metr 23 santımetrdi baǵyndyryp, birinshi tuǵyrǵa kóterildi. Almatyda eresekter arasynda ótken Qazaqstan kýbogy men el birinshiliginde Olım­pıada joldamasyn utty. Sonda 14 metr 16 santımetrge qar­ǵyp, buǵan deıingi óz rekordyn jańartty. – Ekaterınany birqatar halyq­aralyq jarystarǵa qatystyryp, aıaqalysyn baıqap kórdik. Nátıje jaman emes. Qazir oqý-jattyǵý jıyndaryn Portýgalııada ótkizip júr. Olımpıada medaldarynan basty úmitkerlerimizdiń biri,– deıdi oblystyq dene shynyqtyrý jáne sport basqarmasynyń bas­shylyǵy. Ekaterınanyń aǵasy Evgenıı – jeńil atletıkadan halyqaralyq dárejedegi sport sheberi. Ol Olım­pıada oıyndaryna lısenzııa alý úmitin áli úzgen joq. Al jeń­gesi Irına el birinshiliginde úsh qarǵyp sekirýden 14 metr 32 santımetr nátıje kórsetip, Bra­zılııada óner kórsetetin 6 soltústikqazaqstandyqtyń le­gine qosyldy. Munyń aldynda Ǵ.Qosanovty eske alýǵa arnalǵan halyq­aralyq básekede aldyna jan salmaǵan bolatyn. Qazaqstan ult­tyq qurama múshesiniń London Olımpıadasyna qatysýshy eke­nin, sońǵy jyldary Azııa birin­shilikterinde úshinshi orynnan tómen­demegenin eskersek, úlken se­nim artýǵa ábden bolady. Ol qaıyn ata­synyń qaramaǵynda jat­tyǵady. Osylaısha, soltústik­qazaq­stan­dyq jankúıerler Ektovtar áýletiniń baby men baǵynyń qatar kelýin tilep, elimizdiń Kók baı­raǵyn jelbiretse, degen arman qushaǵyna bólenip júr. О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan» Soltústik Qazaqstan oblysy Sýretti túsirgen Amangeldi BEKMURATOV Aleksandrdyń asýy Qazaqstan aýyr atletıkasy aýyr jaǵdaıǵa tap bolǵannan keıin Rıo-de-Janeırodaǵy Olım­pııalyq oıyndarda júl­deli oryndar úshin talasady dep úkilep otyrǵan úmitti zil­temirshilerimizdiń qatary ká­dimgideı seldirep qaldy. Biraq aýyzdy qý shóppen súrtip otyra da almaıdy ekenbiz. Tap qazirgi qurama sapynda álem chem­pıony atanǵan sańlaqtar Nıdjat Ragımov pen Aleksandr Zaı­chıkov bar. Al qyzdar arasynan Jazıra Japparquldyń tileýin tilep otyrmyz. Munyń bári jáne tekten-tekke telmirý emes. Atalyp otyrǵan atletterdiń qaı-qaısysy da el namysy synǵa túsken keleli kezeńde jigerlerin sharbolatqa sharyqtap alyp, dıirmenniń tasyndaı dóńgelentip ala jóneletinderine kúmán joq. Biz búgin úrkerdeı bolǵan osy shoǵyrdyń arasynan 105 kıloǵa deıingi salmaqta tuǵyrdaǵy ta­lasqa qosylatyn Aleksandr Zaı­chıkov týraly az-kem sóz etip ótpekpiz. Ol osy joly Rıoda óziniń dańqty jerlesi, Olımpııalyq oıyndardyń eki dúrkin chempıony Ilıa Ilındi joqtatpaý úshin bara jatqan sııaqty. Sebebi, ol munda Ilıanyń salmaǵynda kúsh synasqaly otyr. Olımpıada kúnderinde, dáliregi 17 tamyz kúni jasy týra 24-ke tolatyn Sasha da Qyzylordanyń bel balasy. 1992 jyly Belarýstiń Vıtebsk oblysy, Lepel aýdanyndaǵy Zaslonov selosynda dúnıege keldi degen aty bolmasa, náreste kezinen bar ómiri áke-sheshesi týyp-ósken Syrdyń boıyndaǵy bas qalada ótti. Ol da osyndaǵy qaradomalaq balalar sekildi óńirdiń aptap ystyǵy men azynaǵan jeline qarsy ósip-jetildi. Sóıtip júr­gende, qatarlastaryna erip, kúnderdiń kúninde aýyr atletıka zalyna bardy. Bastapqyda munda denesin shynyqtyryp, qara kúshin arttyrýdy ǵana murat tutyp kelgen shıkil sary bala kele-kele «temirler teketiresine» qalaı qyzyǵyp, belge salmaq túsiretin bekem iske berilip ketkenin bilmeı de qaldy. Sashany ádepkiden oblys aýyr atletıkasynyń maıtalman mamandary Vılorıı Pak, Nur­jan Smahanov jáne Arman Abdraev qanattarynyń astyna aldy. Ol óziniń tyrnaqaldy tabysyna 2008 jyly jasóspirimder arasyndaǵy Azııa chempıonatynda qola júldeger ataný arqyly jetti. Kelesi, 2009 jyly álemniń jasóspirimder arasyndaǵy birin­shiliginde kúmis júlde aldy. Biraq eresekter arasyndaǵy ja­rystarǵa kópke deıin qosyla almady. Onyń tusaýkeseri 2012 jylǵy London Olımpıadasynda jasaldy. Albıon jerinde 105 kıloǵa deıingilerdiń saıysynda synǵa túsken atlet 360 kılo salmaqty baǵyndyryp, jarysty 12-shi orynmen aıaqtady. Al kelesi jyly Qazanda ótken  Ýnıver­sıada­da kúmis medalǵa qol jetkizdi. Sol jyly Azııanyń chem­pıony atandy. Alaıda, artynsha dopıng daýyna iligip álgi júldeni qaıtaryp berýge týra keldi. Osynyń jeleýimen 2014 jyly Almatyda jalaý jelbiretken álem chempıonatyna qatysa almady. Esesine, AQSh-tyń Hıýston qalasynda ótken jahandyq jarys Aleksandrdyń baǵyn jandyrdy. Ol munda úsh jylǵy shekteýde ketken esesin qaıtarýǵa umtyldy. Búkil týrnır boıyna óziniń salmaqty qalpyn, sabyrly keıpin joǵaltpaǵan Zaı­chıkov dertege qoıylǵan sal­maqtyń bárin kezek-kezegimen aldy. Olardyń qorytyndysy julqa kóterýde – 191, serpe kó­terýde 230 kıloǵa tııanaqtaldy. Bulardyń ekeýi de qazaqstandyq ziltemirshige ekinshi oryn alyp berdi. Biraq qossaıysta 421 kılo salmaq jınaǵan onyń aldyna endi túse alatyn eshkim bolmady. Munyń sońyn ala Aleksandr Zaıchıkov Groznyıda ótken Reseı Federasııasy Prezıdenti Kýbogy úshin dástúrli V halyqaralyq týrnırge de baryp qaıtty. Úlken jarystan sharshap kelgenin aıtyp aqtalǵan joq, kópten osyndaı dodalarǵa shólirkep júrgenin bildirip, saıysqa bel sheshe kiristi. Nátıjesi de jaman bolmady, Ilıa Ilınnen keıingi ekinshi tuǵyrǵa ornalasty. Bul onyń Olımpııa oıyndaryna qatysý múmkindigin arttyra tústi. О́zi de qazaqshaǵa sýdaı Alek­sandr­dyń ómirlik serigi de qazaq qyzy. Onyń eń jaqyn jan­kúıerleri arasynda anasy Margarıta Vık­torovna men kelinshegi Aısultan bar. Sasha olardyń da úmitterin aqtaǵysy keledi. Rýslan IGILIK

 Atadan ul týsa... Brazılııanyń Rıo-de-Janeıro qalasynda  ótetin jazǵy Olımpıada oıyndarynyń ashylýyna sanaýly ýaqyt qaldy. Barshaǵa málim qýanyshty jaıt, talaı-talaı dúbirli jarystarda top jarǵan Qazaqstannyń sportshylary Olımpıadaǵa alyp baratyn júzden astam joldamaǵa ıe bolyp otyr. Solardyń arasynda sańlaq boksshy, Azııa chempıony, basqa da iri Halyqaralyq jarystardyń jeńimpazy Oljas Sáttibaev ta bar. Baýyrymyz belgili jazýshy, «Egemen Qazaqstan» gaze­tiniń Jambyl oblysy boıynsha burynǵy menshikti tilshisi, Jambyl oblystyq «Aqjol» gazetiniń qazirgi bas redaktory Kósemáli Sáttibaıdyń týǵan uly. Kósemálideı qalamy qarymdy qalamgerden ákelik tálim-tárbıe alyp, perzenttik rýhy asqaqtaǵan Oljas búgingi tańda bir Qazaqstan ǵana emes, Azııa, álem moıyndaǵan bylǵary qolǵap sheberi. Búkil dúnıejúziniń túkpir-túkpirinen keletin, «sen tur, men ataıyn» deıtin kileń myqty boksshylardyń arasynan top jaryp, mereıińniń ústem bolýy­na búkil qazaq halqymen birge qalamgerler qaýymy da aq tilek bildiredi. Saǵan oń jol tileımiz Oljas, Olımpıada chempıondary – Ermahan Ibraımov, Baqtııar Artaev, Serik Sápıev aǵalaryń sııaqty Qazaqstannyń kógildir tústi Týyn jelbiretip, jeńimpaz bolyp oral! Doqtyrhan TURLYBEK, jazýshy, Halyqaralyq «Túrki álemi» telestýdııasynyń dırektory ALMATY Sýrette: Bokstan Azııa chempıony Oljas SÁTTIBAEV