Qaıta oralǵan naýryz

О́tken jyly shyǵystaǵy sý tasqynynan zardap shekken birneshe aýdan turǵyndary bıyl Naýryzdy mándi de sándi etip atap ótpek Ýaqyt netken júrdek! Byl­tyr­ǵy 18 naýryzdan beri bir jyl zymyrap óte shyǵypty. Shyraıly Shyǵystyń sáni men máni ketip, táýelsizdik alǵan 19 jyldyń ishinde alǵash ret Naýryz merekesi ata­lyp ótpedi. Nege? Sebebi belgili, dál sol kúni Tarbaǵataı aýdany­nyń Kók­jyra, Jántekeı, Qy­zyl­kesik aýyl­daryn­da kúnniń kúrt jy­lynýynan qat­ty sý tasqyny bo­lyp, tórt júz­den astam turǵyn úı qı­rap qaldy. Qyzyljuldyz jáne Kók­túbek aýyl­­darynda da tasqyn sýdan qora­lar zardap shegip, mal shyǵyny boldy. Apat aıtyp kelmeıdi degendeı, aýa raıy kúrt jylyǵan soń endi oblys­tyń basqa aýdan­da­ryn­da da sýdyń deńgeıi kóterilip, barlyǵy 24 eldi meken turǵyndary apattan qat­ty zardap shekti. Osy­n­daı syn sát­te Elbasy men Úkimet basshylarynyń qamqorlyǵy men kómegine Kendi Altaı turǵyndary úmit artqan edi. Ob­lys ákimi Berdibek Saparbaev úshin qarbalas kúnder men túnder bas­tal­dy. Jarǵaq qula­ǵy jastyqqa tımegen óńir basshysy apat bolǵan kúni sý tasqyny bolǵan Tarbaǵataı aýda­ny­nyń eldi mekenderin óz kózimen kórip qaıtty. Apat zardaby sum­dyq, bir Tarbaǵataıdyń ózinde mektepter men áleýmettik ǵımarattar, tórt júzden astam tur­ǵyn úı, júz­de­gen mal qoralary men kópirler qırap, myńdaǵan mal qyryldy. Elbasy N.Á.Nazarbaev Úkimet mú­shelerin shuǵyl jınap alyp, shy­­ǵystaǵy sý tasqyny zarda­p­ta­ry­­men tanysty. Tez arada apat zardap­ta­ryn joıý úshin Úkimet komıssııasyn qu­ryp, qajetti qarjynyń bóline­ti­nin, oblys turǵyndarynyń syn sát­te sa­byrlylyq saqtap, sý tas­qy­nynan zar­­dap shekkenderge tehnıka, adam kú­shiniń bólinetinin aıt­ty. Artyn­sha-aq Tótenshe jaǵ­daı­lar mınıstri V.Bojko bas­taǵan jedel top shyǵys­tyń Tar­baǵataı, Zaısan aýdandary­nyń sý  basqan aýyl­darynda bolyp, jaǵdaı­men ta­nysty. Mınıstr V.Boj­ko bas­ta­ǵan top shyǵyn mól­sherin anyq­t­a­dy. Ile-shala óńirge Kólik já­ne kom­mýnıkasııa mınıstri Á.Qusa­ıynov pen V.Bojko taǵy keldi. Qa­zaqstan Respýblıkasy Premer-Mı­nıstriniń birinshi orynbasary О́mir­zaq Shókeev óńir basshysy Ber­dibek Saparbaevpen birge apat bol­ǵan aý­dan­dardy aralap shyqqan soń aldaǵy kúnderde atqary­latyn ju­mys kóle­min belgiledi. Shyǵyn mól­sheri az emes. Úkimet ko­mıs­­sııa­sy jóndeýge jatpaıtyn 585 úı­di anyqtady. Sý tasqynynyń ekin­shi «tolqynynan» keıin taǵy 83 tur­ǵyn úı isten shyq­ty, 386 úıdi jón­deý qajet. Apat bol­ǵan aımaq­tar­da 23 kópir isten shy­ǵyp, 177 sha­qy­rym jol­dy sý shaıyp ket­ken, tórt den­saýlyq saqtaý ǵım­araty jáne úsh mektep salý kerek. Turǵyndar 23,3 myń bas malynan aıyrylyp qaldy. Abaı, Aıagóz, Kúrshim, Ulan, Tar­­baǵataı aýdandarynda zardap shekken adamdardyń turǵyn úılerin salý úshin Úkimettiń rezervinen 4 mıllıard 943,5 mıllıon teńge qarjy bó­lindi. Onyń deni ótken jyldyń qa­ra­shasyna deıin ıgerildi. Bilim jáne ǵylym mınıstrligi qarjy kózin izdestirip, Kúrshim jáne Tarbaǵataı aýdandaryndaǵy Ba­raq batyr jáne Jántekeı aýyl­darynda eki orta mek­teptiń qury­ly­syn bastaýǵa qar­jy bóldi. So­nyń nátıjesinde eki mektep te paı­dalanýǵa berildi. Qazir Kók­jyra aýylyndaǵy orta mekteptiń qury­lysy aıaqtalýǵa jaqyn. Sóz reti kelgende aıta ketý kerek, byltyr atalyp ótpegen Naý­ryz­dy bıyl tarbaǵataılyqtar el esinde qalatyndaı atap ótýdi uıǵaryp otyr. Máselen, 22 naýryz kúni Jántekeıde 12, al Kókjyra aýylynda 15 kıiz úı sap túzep, Naýryz toıynyń sánin keltirmek. О́ńir basshysy B. Saparbaev bastaǵan top Naýryz merekesi kúni Jántekeı men Kókjyradaǵy ja­ńa mekteptiń saltanatty ashy­laýy­na qa­tysyp, turǵyndarmen júz­des­pek. Eń bastysy, qury­lys­shy­lar­ǵa úlken alǵys, qatal qysta jańadan salynǵan turǵyn úıler men áleý­met­tik ǵıma­rat­tar syr bergen joq, sapaly sa­lyn­ǵan soń jyly boldy. Bul týraly turǵyndar aıtady. – Sońǵy bes-alty kúnde bizdiń óńirge jıyrma santımetrdeı qar tú­sip qaldy. Negizinen alǵanda bıyl­­ǵy qar byltyrǵydan da qa­lyń. Qaýip­tenip otyrǵanymyz ras, biraq saq­tyq­­tyń sharalaryn ja­sap ja­tyr­myz. Sý basady degen jerlerdi bekitip, bıiktettik. Kún­diz-túni sý basa­tyn aýmaq qatań baqy­laýda. Al Naý­ryz toıyn mándi de sándi etip toılaýǵa sebepter joq emes. El-jurt aman, qytymyr qys­tan aman shyqtyq, – deıdi Tar­ba­ǵa­taı aý­da­ny­nyń ákimi Silámbek Ázimhanov. – О́tken jyly zaısandyqtar sý tasqyny saldarynan Naýryzdy toı­laı almaǵan edi. Qazir aýdan tur­ǵyn­dary «Táýelsizdiktiń 20 jyl­dyǵyna – 20 tartý» basta­ma­sy­men ıgi shara­lardy júzege asyrýda. 3 aýyldyń mek­tepteri jylyjaıda kókónis ósi­rip jatyr, áleýmettik ǵımarattarǵa jóndeý jasalyp, ja­ńa­dan birneshe turǵyn úı salyný­da. Aıdar Barysov sút zaýytynyń qurylysyn aıaqtap qaldy. О́ńirge esimi belgili oblystyq máslıhat­tyń depýtaty ótken jyly sý tas­qyny zardaptaryn joıýǵa belsene atsalysyp, kórshi Tarbaǵataı aý­danynda kópir, joldardy salǵan, eren eńbegi úshin «Qurmet» ordenin omyraýyna taqqan Bolat Nurasyl jáne «Eren eńbegi úshin» medalimen marapattalǵan Qýat Ábjanov metall konstrýksııalary zaýyty­nyń qury­ly­syn bastamaq. Qazir el eńsesi kó­terilip qaldy, sondyqtan da Naýryz merekesin este qala­r­lyqtaı atap ótpekpiz. 30-ǵa tarta kıiz úı tigilip, halqymyzdyń salt-dástúrin jańǵyr­tý oıda bar. Naý­ryz toıyna Almaty­dan belgili án­shi­ler Baýyrjan Oma­rovty, Shahı­za­dany jáne jergilikti óner­pa­z­dardy shaqyryp, turǵyndar­dyń eń­se­sin kóteremiz, – deıdi Zaısan aý­danynyń ákimi Serik Zaınýldın. Osydan birer aı buryn Baraq batyr aýylyndaǵy jańa mekteptiń ashylýyna barǵan edik. Oǵan ob­lys ákimi B Saparbaev qatysyp, qu­ry­lysty tez ári sapaly salǵan aýdan­dyq máslıhattyń depýtaty, «Qur­met» ordeniniń ıegeri Erjan Sqa­qov­qa, aýyl turǵyndaryna al­ǵy­syn aıt­ty. Kúrshim aýdanynyń ákimi Altaıbek Seıitov byltyrǵy sý tas­qy­ny kezinde kerzi etikpen tolar­sa­ǵynan sý keship júrip Maraldy jáne Kúrshim­degi sý basatyn qaýipti aı­maqtarǵa bó­get jasaǵanyn kózben kórgen edik. Qaratorǵaı aýylynda da birneshe turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Zaısan jáne Kókpekti aýdan­dary­nyń ákimderi Á.Muqtar­hanov pen D.Mýsın syn sátte ha­lyq­pen birge boldy. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi de syrt qalmaı, apat aımaq­taryn­da tórt dárigerlik-ambýlatorııalyq pýnkt salý úshin 385,2 mıllıon teń­ge qarjy bóldi. Elimizdiń kóp­tegen ob­lys­tary sý tasqyny kezinde qarjylaı kómek kórsetti, qajet­ti tehnıka­lar­dy jiberdi. Memleket mal­da­rynan aıyry­lyp qalǵan jan­darǵa nebári eki pa­ıyz­dyq ólshem­men nesıe berdi. Jal­py Shyǵys óńirine memleketten 10 mıllıard teńgege jýyq qarjy tústi. О́tken jyldyń qyrkúıeginde sý tasqyny bolǵan Tarbaǵataı aýda­ny­nyń Kók­jyra aýylynda bolyp, ja­ńa­­dan salynǵan turǵyn úıler men áleý­met­tik ǵımarattardy kór­gen El­basy aǵa dáriger Jámish Bı­ǵa­­zı­na­men sóı­lesip, mundaǵy jańa qon­dyr­ǵylar­dyń sapasyna qyzy­ǵý­shy­lyq tanyt­ty. «Qazir mundaı sheteldik qon­­dyr­ǵylardy oblys ortaly­ǵy­nan tabý ońaı emes», dedi. Elba­sy nebári úsh-tórt aıda Kók­jy­ra aýy­lynda sa­lynǵan 210 úı­diń sa­pa­l­y ekenine oń baǵa berip, qury­lys­­shy­lar­ǵa rıza­shylyǵyn bil­dirdi. – «Ákim­­derińiz Berdibek Sa­par­baev me­niń tapsyr­ma­larym­dy muqııat oryn­dap, únemi sizder­diń jandary­ńyzda boldy. Syn sát­te qıyndyq­tardy jeńip shyqqany úshin jáne is­kerligi men biliktiligi úshin alǵy­sym­dy aı­tamyn», – dep qolyn qysty. Sonymen, adamdar tabıǵat apa­ty­­men kúreste jeńiske jetti. Ne­bári úsh-tórt aıda sý tasqyny oryn alǵan 24 eldi mekende 535 turǵyn úı, úsh mektep, tórt otbasylyq-dárigerlik am­­býlatorııa salyndy. Zardap shekkenderge 25 úı men 83 páter satyp áperildi. 17 shaqyrym elektr júıe­leri, eki kópir paıda­laný­ǵa berilip, 481 shaqyrym jol jóndeldi. 401 uńǵyma burǵylanyp, 56 sý qubyry iske qosyldy. Zaısan aýdanynyń Tas­bastaý aýylynda 18 turǵyn úı, Kók­pekti aýdanynyń Samar aýy­lynda tas­qynnan zardap shekkenderge birneshe páter satyp alyndy. Kóńilderi kóterińki aýyl turǵyndary Naýryz merekesin qaı­ta toılaý arqyly Táýelsiz­dik­tiń 20 jyldyǵyna laıyq­ty tartýlar ázir­leýde. Qazir oblys­tyń barlyq aý­dandarynda «Táýel­siz­dik­tiń 20 jyl­­­dyǵyna – 20 tartý» baǵdarla­masy boıynsha is-sharalar júzege asyry­lyp jatyr. «Týǵan jer­ge taǵzym» aksııalary, apta sa­ıyn О́ske­men men Semeıde, aýdandarda ótip jatqan aýyl sharýashy­lyǵy taýarlary jár­meń­keleri de halyq­tyń erteńgi kúnge degen senimin ulǵaıta túsýde. Ońdasyn ELÝBAI. Shyǵys Qazaqstan oblysy.