О́skemendegi Pýshkın atyndaǵy oblystyq kitaphanada «Alash» qozǵalysynyń 100 jyldyǵyna oraı «Alash qozǵalysyna - 100 jyl» atty kitap kórmesi ashyldy.
-Bul kórmege eki aı boıy ázirlendik. Kitaphanadaǵy alash tarıhyna qatysty dúnıelerdiń barlyǵyn súzgiden ótkizdik. Arnaıy tapsyrys berip, alash arystarynyń portretterin jasattyq. Munyń bári jurt olar týraly bilip júrse, eń bolmasa, sýretterin kórip, kókeılerine túıse degen ıgi oıdan týyndaǵan edi, - deıdi kitaphananyń ólketaný sektorynyń jetekshisi Zıza Muhtarhanova.
[caption id="attachment_95370" align="aligncenter" width="1575"]
Alash qalasy, 1917 jyl[/caption]
Kórmede halqymyzdyń birtýar tulǵalaryna qatysty shyǵarylǵan úkimderdiń kóshirmelerimen qatar alash qaıratkerleriniń alaqandarynyń taby qalǵan qundy qujattarǵa molynan oryn berilgen. Alash avtonomııasyn qurý týraly qaýly, 1917 jylǵy 5-18 jeltoqsanda Orynborda ótken jalpyqazaq sezi májilisiniń hattamasy, Alash Orda tóraǵasynyń shyǵarǵan ókimderi, 1917 jylǵy 21-qarashada «Qazaq» gazetiniń gazetiniń №215 nómirinde jarııalanǵan «Alash» partııasynyń jobasynyń fotokóshirmelerin osy jerden kórýge bolady. Máselen, Álıhan Bókeıhanovtyń 1918 jyldyń 25 maýsymynda Semeı ýezdik zemstvo basqarmasynyń tóraǵasy Ahmetjan Qozybaǵarovqa shekesine «Ekstrenno» dep qol qoıyp joldaǵan qatynas qujatynda Alash polkyna ýezdiń ár bolysynan 30 adamnan alý týraly nusqaý berilgen.
[caption id="attachment_95377" align="aligncenter" width="571"]
Alashorda tóraǵasynyń ókimi[/caption]
Kórmeden Álıhan Bókeıhanovtyń Semeıde Raıymjan Mársekov, Turaǵul Qunanbaev, Kókbaı Janataıulymen, Ahmet Baıtursynov pen Mirjaqyp Dýlatovtyń Sháýeshekke barar sapary aldynda áıgili balýan Qajymuqan, Turaǵul Abaıuly, Kókbaı Janataıuly, Eldos Omarovpen kezdesken sátterindegi, Reseıdiń Memlekettik dýmasynda anketa toltyryp jatqan qos qazaq - Baqytjan Qarataev pen Temirǵalı Núrekenov (Sank-Peterbýrg, 1907 jyl), turǵylastarymen emen-jarqyn áńgime-dúken quryp otyrǵan Mánnan Turǵanbaev, Muhtar Áýezov pen Ahmetjan Qozybaǵarovtyń sýretterin tamashalaýǵa bolady. Búginde jurt kóp bile bermeıtin kezinde «Qazaq» gazetine demeýshi bolǵan Hasen Aqaıuly men osy basylymǵa avtor bolǵan Ismaıl Báıtenovtiń sırek sýretteri de osynda. Álıhan Bókeıhanov, Júsipbek Aımaýytov, Jahansha Dosmuhamedov syndy alash qaıratkerleriniń abaqtydaǵy atylar aldyndaǵy sońǵy sýretteri de kelýshiler nazaryna usynylǵan.
[caption id="attachment_95379" align="aligncenter" width="786"]
Alash qalasynda berilgen anyqtama[/caption]
Kitap kórmesindegi erekshe, tarıhı sýretterdiń biri – Alash Orda úkimetiniń Semeıdegi ǵımaraty. Bir qaraǵanda qytaı úlgisindegi úılerdi eske salatyn bul ǵımarat 1918 jyly sýretke túsirilgen eken. Áýelde Zarechnaıa Slobodka, keıin Alash atalǵan qalanyń sol kezdegi kelbeti (1917 jyl, 11 mamyr), sol tustaǵy Semeıdiń kartasy, ondaǵy Alash degen jazý kózińizge ottaı basylady.
[caption id="attachment_95384" align="aligncenter" width="970"]
Alashorda úkimetiniń Semeıdegi ǵımaraty, 1918 jyl[/caption]
Arnaıy stendtterge toptastyrylǵan muraǵattyq qujattardy О́skemendegi oblystyq memleket muraǵat usynypty. Kitaphana qyzmetkerleri bul kórmeniń jyl sońyna deıin jalǵasatynyn aıtady.
Azamat Qasym
, «Egemen Qazaqstan»
О́skemen
Sýretter - avtordiki
