Tarıh • Búgin, 10:05

Júz jyl burynǵy jyr

10 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Osydan týra 100 jyl buryn, «Eńbekshi qazaq» gazetiniń 1926 jyly 22 naýryzdaǵy sanynda Beıimbettiń «Naýryz kúni» degen óleńi jarııalandy. Dál osy jyldan beri Naýryz merekesi «eskiliktiń qaldyǵy» sanalyp, ony toılaýǵa tyıym salyndy. 1988 jyldan bastap Naýryz qaıtadan toılana bastady. Osyǵan baılanysty «Sosıalıstik Qazaqstan» gazetiniń 1989 jylǵy 22 naýryzdaǵy №68 sanynda Beıimbettiń «Naýryz kúni» óleńi qaıta basyldy.

Júz jyl burynǵy jyr

Beıimbet óleńinde Naýryz merekesi, kóktemniń kelýimen, aýyl ómiri men halyqtyń turmys-tirshiligin qatar sýretteıdi. Mere­kemen birge halyqtyń turmysyndaǵy qıyn­dyqtardy da shynaıy beıneleıdi. Sol sebepti óleńdi oqyp otyrǵanda eki túrli kóńil kúı qatar berilgenin baıqaısyń.

О́leń úsh bólimnen turady. Birinshi bólimde kóktemniń kelýi, Uljan ananyń balaǵa degen meıirimi sóz bolady. Tabıǵattyń jandanǵanyn kórgen Uljan ana:

«Qalyń qar erip, sý bolyp,

Saı salalar kúrilder.

Kók shóbi shyǵyp jelkildep,

Erteń dúnıe kúlimder.

Kúlimder dúnıe... oınarsyń,

Kúreń taıyń at bolyp,

Báıgege qossań kelersiń,

Jurttan jeke taq bolyp»,

dep balasyna úmit artady. Bul shýmaqta jylylyq, meıirim, úmit bar. Al ekinshi bólimde Beıimbet eki áıeldiń dıalogi arqyly biriniń Naýryzǵa barynsha daıyndalyp jatqanyn, al ekinshisiniń joqshylyqtan kóz ashpaı otyrǵanyn qaz-qalpynda jetkizedi.

«Kún shyraıy kelip-aý,

Jaz bop qalǵan sekildi.

Aıtpaqshy, áje, naýryzǵa

Astyń ba kóje, etińdi?»,

deı kelip, biriniń Naýryz kúni et asqanyn, al ekinshisiniń «Naýryzdy toılar ne kúı bar, Soıǵan joqpyz soǵymdy» deýi arqyly asar eti joq ekenin jetkizedi. Osylaısha, qoǵamdaǵy áleýmettik teńsizdikti ashyp kórsetedi.

О́leńniń úshinshi bóliminde Berkimbaı degen baıdyń úıindegi kórinis baıandalady. Berkimbaıdyń dastarqany jaıylǵan, adamdar Naýryzdy toılaýǵa kirisken. Muny Beıimbet: «Berkimbaıdyń úıinde, Bıdaı kóje býlanyp, Bir jaıa pisken kúıinde», dep sýretteıdi. Odan ári:

«Shaldar kirdi keńeske,

Baıaǵydan bastaldy.

Qynynan pyshaq sýyryp,

Shal qolyna basty aldy»,

dep Naýryz kúni asqa qol sozǵan aýqatty jandardyń tirshiligi kórinis beredi.

Beıimbet «Naýryz kúni» óleńinde úsh qazaq otbasyn mysalǵa keltirý arqyly kimniń Naýryzdy qalaı qarsy alatynyn jazady. Beıimbettiń óleńinde Naýryz kúni tirshiliktiń jandanǵany, tabıǵattyń jańarǵany, sóıtip, adamdarǵa qýanysh syılaǵany sýretteledi. Alaıda merekeni toılaýǵa jurttyń báriniń jaǵdaıy jete bermeıtine kóz jetkizesiń. Osylaısha, Beıimbet Naýryzdy halyqtyń turmysymen baılanystyra sýrettep, jańarý tek tabıǵatta emes, adam ómirinde de bolýy kerek degen oı salady. 

Sońǵy jańalyqtar

Ǵasyrlar ǵıbraty

Naýryznama • Búgin, 10:15

Shapandar sherýi

О́ner • Búgin, 10:10

Júz jyl burynǵy jyr

Tarıh • Búgin, 10:05

Jelkildep ósken jas urpaq

Tárbıe • Búgin, 10:00

Qustarǵa qamqorlyq

Qoǵam • Búgin, 09:55

Buqarany biriktiretin meıram

Mereke • Búgin, 09:50

Tazalyq – tártip pen bereke bastaýy

«Taza Qazaqstan» • Búgin, 09:45

Rýhanı ónegesi aǵyl-tegil

Naýryznama • Búgin, 09:40

Sarandaǵy «sary qazaq»

Qoǵam • Búgin, 09:35