Jańa oqý jylyna daıyndyq qalaı?

Keshe Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń tóraǵalyǵymen selektorlyq rejimdegi Úkimet otyrysy bolyp ótti. Onda 2011-2012 jańa oqý jylyna bilim berý nysandarynyń daıyndyǵy týraly másele qaraldy. Elimizdiń barlyq óńirleriniń, Astana jáne Almaty qalalary­nyń ákimderiniń qatysýymen ót­ken selektorlyq rejimdegi Úki­met otyrysyn asha kelip, Premer-Mınıstr kún tártibindegi bul máseleniń erekshe mańyz­dy­lyǵyna toqtaldy. Otyrysta Bilim jáne ǵylym mınıstri Ba­qyt­jan Jumaǵulov baıandama jasa­dy. Baıandamashynyń aıtýy boı­ynsha, aldaǵy jańa oqý jylyna elimizdegi 7741 mekteptiń bar­ly­ǵy derlik daıyn. Bıylǵy jyly bul mektepterde 2,5 mıllıon oqý­shy dáris alatyn bolady. Táýel­sizdigimizdiń 20 jyldyq tor­qaly toıy qarsańyndaǵy jańa oqý jylynda 260 myń jas qazaq­standyq mektep tabaldyryǵyn alǵash attaıtyn bolady. 2011 jyly respýblıkalyq bıýd­jet esebinen elimizde jalpy quny 49,6 mıllıard teńge bola­tyn 142 bilim berý nysandaryn salý josparlanǵan. Onyń ishinde 41,9 myń oqýshyǵa arnalǵan 70 mektep, 17,7 myń oryndyq 70 ba­labaqsha, 1200 oqýshyǵa arnalǵan 2 kásibı-tehnıkalyq lıseı paı­da­lanýǵa berilmek. Bıylǵy jańa oqý jyly qarsańynda 9 jańa mektep ashyldy. О́ńirlerde jańa oqý jylyna deıin 678 mektep kúrdeli jóndeýden ótkizilýge tıis bolatyn. 15 tamyzǵa deıingi máli­met boıynsha, bul bilim nysan­darynyń 80 paıyzy jóndeýden ótken. Mektepterdi muǵalimdermen qamtý máselesi de oń sheshimin tabýda. 2011-2012 oqý jyly qar­sa­ńynda mektepterde 2714 muǵa­lim­niń jetispeıtindigi anyqtal­ǵan. aýyldyq jerlerden kelgen kadrlardy kvota arqyly daıarlaý baǵdarlamasy sheńberinde bıyl­ǵy jyly 2064 jas maman arnaıy joldamalar boıynsha turǵylyq­ty jerlerindegi aýyldyq mektepterge jiberilgen. Olardyń 1047-si qazirdiń ózinde jumysqa or­na­lastyrylǵan. Kvota arqyly bilim alyp, joldamamen aýyldyq mektepterge barǵan jas maman­dar­dy qyzmetke ornalastyrýda Ońtústik Qazaqstan, Jambyl, Sol­tústik Qazaqstan oblyst­aryn­da kemshilikter oryn alyp otyr. Jyl saıyn jańa oqý jyly qarsańynda elimizde az qamta­ma­syz etilgen otbasylarynyń mektepke baratyn balalaryna kómek kórsetetin «Mektepke jol» ak­sııa­syn ótkizý dástúrge aınalǵan. Bıylǵy jyly osy aksııa sheń­berinde 50 myń qazaqstandyq oqý­shyǵa 122 mıllıon teńge kó­le­minde járdem kórsetildi. Bul aksııa bıylǵy jyldyń 30 qyr­kúıegine deıin jalǵasatyn bo­la­dy. Sonymen birge, «Nur Otan» HDP tarapynan «Balany mektepke daıarlaıyq!» aksııasyn ótkizý máselesi de jalǵasyn tabýda. Otyrysta sóz alǵan Tótenshe jaǵdaılar mınıstri Vladımır Bojkonyń aıtýynsha, mektepterde órt qaýpine qarsy kúres shara­laryn uıymdastyrýda birqatar alǵa basqandyq baıqalǵanymen, áli de oryn alǵan kemshilikter bar­shylyq. Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi tarapynan jańa oqý jyly qarsańynda órtke qarsy kúres sharalarynyń daıyndyǵy boıynsha 5178 bilim nysandary tekserilip, 17 myńǵa jýyq kem­shi­likterdiń oryn alǵandyǵy anyq­­talǵan. Densaýlyq saqtaý mınıstri Salıdat Qaıyrbe­ko­va­nyń málimdeýinshe, elimizdegi 84 selolyq mektep áli kúnge deıin apatty jaǵdaıda qalyp otyr. Máselen, Aqmola oblysy, Astrahan aýdany, Oksanovka aýylyn­daǵy mektep tireýish retinde qoı­ylǵan baǵanalardyń arqasynda ǵana qulamaı turǵan kórinedi. Shy­ǵys Qazaqstan oblysy, Úrjar aýdany, Jarbulaq aýylyndaǵy mekteptiń jaǵdaıy da eshqandaı syn kótermeıdi. Elimiz boıynsha 95 orta mekteptiń kárizdik júıesi jumys istemeıdi. Qyzylorda ob­lysynda 17 mektep qysqy jylý maýsymyna daıyn emes. 2011-2012 jyldardaǵy jańa oqý jylyna daıyndyq barysyn pysyqtaǵan otyrysty qorytyn­dy­laı kelip, Úkimet basshysy mınıstrlikter men vedom­stvo­lar­ǵa bul máselede eshqandaı nem­quraıdylyq pen asyǵys­tyq­qa jol bermeý qajettigin taǵy da atap kórsetti. Jańa oqý jyly bas­talǵanǵa deıingi qalǵan kún­der­de oryn alǵan olqylyq­tar­dyń bárin joıyp, balalardyń sa­paly bilimi men sanaly tárbıesin qalyptastyratyn bilim oshaq­ta­ryn joǵary daıyndyq sapasyna qoıý qajettigin eskertti. Qazan aıynyń basynda tapsyrylǵan mindetterdiń qalaı oryndalǵany jóninde taǵy bir Úkimet oty­ry­sy ótkizilip, tıisti qory­tyn­dy­lar shyǵarylatyndyǵyn aıtty. Jylqybaı JAǴYPARULY.