06 Qańtar, 2017

Antarktıdadan asa iri aısberg bólingeli tur – ǵalymdar

550 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin
muzdyk-getti Antarktıda muzdarynan jaqyn arada ǵalamat iri aısberg synyp shyǵady deıdi ǵalymdar. Bul týraly VVS habarlaıdy. Ǵalymdardyń sózine qaraǵanda, bul muztaý tarıhtaǵy eń iri on aısbergtiń biri bolmaq. Onyń kólemi shamamen 5 myń sharshy kılometr. Bul Almaty aýmaǵynan jeti eseden asa úlken. Muztaý «Larsen S» dep atalady. Ol muhıtqa suǵyna shyqqan, buryn úsh bólikten turǵan Larsen atty muzdyqtyń bir bóligi. 1995 jáne 2002 jyldary «Larsen A» men «Larsen V» sýǵa ketti. Ǵalymdardyń aıtýynsha, oǵan sebep – jahandyq jylyný. «Larsen V» aısberginiń aýmaǵy 3250 sharshy kılometr bolatyn, ol nebári 35 kún ishinde erip, joq boldy. Jeltoqsanda  muzdyqtaǵy eni 100 metr, tereńdigi 500 metr bolatyn jaryqtyń sýreti jarııalandy. Qazir jaryqtyń muhıtqa jetýine 20 kılometrdeı qaldy, ol muhıtqa jetken kezde aýmaǵy 5000 sharshy metrlik muztaý bólinip shyǵady. Jeltoqsanda muz 18 kılometrge jarylǵan eken. syzat-karta-adrian-luckman

2017 jyldyń qańtaryndaǵy málimetter boıynsha jaryqtyń muhıtqa jetýine 20 kılometr qaldy. Foto Alan Lakmen

Polıarlyq muzdyqtardyń erýin zertteıtin Mıdas jobasynyń jetekshisi professor Alan Lakmen aldaǵy birneshe aı ishinde aısberg synyp bolady deıdi. Onyń oıynsha, muzdyqtyń buzylýy tikeleı jahandyq jylynýǵa baılanysty emes. «Larsen S» muzdyǵynyń jarylyp jatqanyna kóptegen jyl boldy, alaıda bul prosess sońǵy jyldary tezdedi. Keı esepter boıynsha, «Larsen S» tolyqtaı sý astyna ketkende teńiz deńgeıi 10 santımetrge kóterilýi múmkin. syzat-nasa

Jaryqtyń eni 100 metr, tereńdigi 500 metr. Foto NASA

larsen-v-spl

"Larsen V" muzdyǵynyń synýy: Tómende oń jaqta - bútin muzdyq, joǵaryda sol jaqta - onyń orny. Foto SPL