Din – qoǵamnyń ajyramas bóligi

Senatta dinı qyzmet pen soǵan ilespe zań jobalary qabyldandy Keshe Parlament Senatynyń Tóraǵasy Qaırat Mámıdiń tóraǵalyq etýimen palatanyń kezekti jalpy otyrysy bolyp ótti. Kún tártibine sáıkes depýtattar birqatar zań jobalaryn talqylap, olardyń keıbirin birinshi oqylymda maquldady. Birinshi kezekte «Neke (erli-zaıyptylyq) jáne otbasy týra­ly» kodekstiń jobasy talqyǵa tús­se, ol boıynsha qosymsha baıan­damany senator A.Bashmakov jasady. Ol óz sózinde zań joba­sy­nyń neke-otbasylyq qatynas­tar­dy rettep, olardyń ómir sú­rýine kepildikti qamtamasyz etip qana qoımaı, sonymen qatar, qa­zaqstandyq otbasyn nyǵaıtýdaǵy jańa quqyqtyq qaǵıdalardyń múm­­kindikterin belgileıtinin atap ótti. Engizilgen ózgerister negizinen neke-otbasy qatynastaryn retteýge, olardyń júzege asyry­lýy­nyń kepildikterin belgileýge, sondaı-aq otbasynyń quqyqtary men múddelerin qorǵaýdy qamta­ma­syz etýge baǵyttalǵan. Son­daı-aq jobada nekeni qııýdyń, toq­tatýdyń, ony jaramsyz dep tanýdyń sharttary men tártibi aıqyndalǵan, erli-zaıyp­tylar­dyń, balanyń (balalardyń), ata-analardyń, bala asyrap alý­shy­lardyń quqyqtary men mindetteri naqtylanǵan. Balany asyrap alý­dyń tártibi, qorǵanshylyq pen qamqorshylyqty retteý másele­leri, otbasy músheleriniń, erli-zaıyptylardyń, burynǵy erli-zaıyptylardyń jáne otbasynyń basqa da músheleriniń alımenttik mindettemeleri bekitilgen. Ko­deks­te sýrrogat ana, balany tár­bıe­leýge berý týraly kelisim jasaý jáne ony buzý, azamattyq ahýal aktilerin memlekettik organdar­dyń tirkeýi máselelerin retteıtin jańa erejeler bar. Budan basqa keshegi otyrysta «Qazaqstan Respýblıkasynyń keı­bir zańnamalyq aktilerine uıym­dasqan qylmysqa qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» jáne «Qazaqstan Respýblıkasy­nyń keıbir zańnamalyq aktilerine ekologııalyq máseleler boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobalaryn tal­qylaý nátıjesinde depýtattar osy saladaǵy qoldanystaǵy zań­darǵa túzetýler engizýge qoldaý bildirdi. Qyzý talqyǵa túsken «Dinı qyzmet pen dinı birlestikter tý­ra­ly» jáne «Qazaqstan Respýblı­ka­synyń keıbir zańnamalyq aktilerine dinı qyzmet jáne dinı birlestikter máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobalary boıyn­sha Din isteri agenttiginiń tóraǵasy Qaırat Lama Shárip baıandama jasady. Senat depýtaty B.Muhamedjanov buryn dinı senimge qatysty zań bolǵanyn aıta kelip, qazirgi jobanyń aty nege dinı birlestikter týraly bolyp ózgertilgeni jáne shetten keletin dinı kitaptardy tekserý múmkin­digi týraly suraǵyn alǵa tartty. Agent­tik tóraǵasy dinı senimge qatysty zań elimizde toqsanynshy jyldar­dyń basynda qabyldanǵa­nyn, al 1995 jyly qabyldanǵan Konstıtýsııada dinı senim jáne ar-ojdan bostandyǵy týraly jazylǵanyn aıta kelip, bul jobada Konstıtýsııa­daǵy erejelerdi qaıtalamaý eskerilgenin jetkizdi. Kez kelgen azamat kitapty shekaradan jeke paıdalaný úshin alyp óte alady, al odan kóp bolsa, taratý maqsatynda ákele jatqan­dyq­tan, elge kirgizýge tyıym salynady. Sondaı-aq Din isteri agenttiginiń jergilikti jerlerdegi qurylymdary arqyly elge ákelin­gen dinı kitaptarǵa saraptama jasa­latyny belgili boldy. Senator S.Eńsegenov qazirgi ýaqytta ártúrli pikir qaıshylyq­tary da týyndap otyrǵanyn, degenmen, ol jurtshylyq arasyna jik týǵyzýǵa tıis emes ekenin aıta kelip, zań jobasyn qoldaýǵa sha­qyr­dy. Osy rette senator zań jo­basynyń atyna qarap úreılenbeı, onyń mán-maǵynasyna tereń úńi­lý qajet ekenin eske saldy. «Dinı qyzmet pen dinı birlestikter tý­raly» jáne «Qazaqstan Respýblı­ka­synyń keıbir zańnamalyq aktilerine dinı qyzmet jáne dinı birlestikter máseleleri boıynsha ózgeris­ter men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobalary talqydan ótkennen keıin qabyldandy. Asqar TURAPBAIULY.