«Sot ádildigine sendim»

Ádette, «Egemenge» keletin aryz-shaǵymdar, hattardyń ba­­­sym kópshiligi sotqa nemese bas­qa quqyq qorǵaý organdaryna degen ókpe-renish áıtpese nara­zy­lyq jóninde bolar edi. Onyń sebebi de joq emes. Bizdiń qoǵa­my­myzda ádilettilikke qarsy ádi­let­­s­izdik, zańdylyqqa qarsy zań­syzdyq jıi oryn alatyny ras. Al sonaý Aqtaýdan at sabyltyp kelgen, ózin Ábdiǵalıeva Gúl­jan­myn dep tanystyrǵan aza­mat­shanyń aıtary basqa eken. Men 2008 jyly jeltoqsanda Aqtaý qalasyndaǵy 31-shi shaǵyn aýdannan 4,7 gektar jer satyp alǵan edim, – deıdi ol bizben áń­gimesinde. – Bul jer telimi «Kom­panııa Dýkat» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiki ek­en. Qajetti qujattardyń bári tekserildi. Zań boıynsha ekijaq­ty satý-satyp alý kelisim-sharty jasaldy. 2009 jyldyń 17 aq­pa­nynda Mańǵystaý oblystyq ádi­let departamentinde tirkelip, 304 429 reestr nómiri berildi. Al sol jyldyń 30 naýryzynda Aqtaý qalalyq jer qatynastary bólimi tarapynan maǵan jer ýchaskesine menshik quqyn beretin №0110296 akt berildi. Jer ýchaskesin satyp alar kezde jerdi satýshy «Kompanııa Dýkat» seriktestigi tarapynan barlyq quqyq belgileýshi qujattar notarıatqa usynylǵan bolatyn. Bir sózben aıtqanda, ekijaqty satý-satyp alý kelisim-sharty barlyq zań­dylyqtardy saqtaı otyryp ja­saldy. Sondyqtan men ózimniń atalǵan jer ýchaskesiniń zańdy ıesi ekenime senimdi boldym... Sóıtsem, – deıdi Gúljan Ábdi­ǵalıeva sózin jalǵastyryp, – ara­da eki jyl ótken soń bul jer­diń «úshinshi» ıesi paıda bolyp­ty. Bıylǵy jyly sáýir aıynda men atalǵan jer ýchaskesin týy­sym Sabyr Muqaǵalı Aıtýar­ulyna syıǵa tartpaqshy boldym. Syıǵa berý jóninde kelisim-shart­ty jasatar aldynda halyq­qa qyzmet kórsetý ortalyǵynan «kepilde joq» degen bir kúndik anyqtama alýymyz kerek bola­tyn. Ol jerdegiler bul anyq­ta­many bermeı, maǵan BTI-ǵa ba­rýǵa keńes berdi. Salyp uryp sol jerge barsam, ondaǵylar: «Seniń menshigińdegi 4,7 gektar jer ýchaskesine qatysty qujat­tar sotta jatyr», degendi aıtty. «Jazǵan qulda sharshaý joq». Sotqa baryp jolyqtym. Aqtaý qa­lalyq №2 sotynyń sýdıasy D.Seıitov maǵan barlyq jaǵ­daı­dy egjeı-tegjeıli tanystyryp, osy jer ýchaskesine qatysty úshin­shi jaqtyń, ıaǵnı «Kazko­m­mer­sbanktiń» paıda bolǵany jó­ninde aıtty. Degenmen, 4,7 gektar jerge qatysty materıaldarmen tanysý úshin aldyrǵan sýdıa ony BTI-ǵa qaıtaratyny jónin­de málimdedi. Men joǵaryda aıt­qandaı, Sabyr Muqaǵalı Aıtý­arulyna jer ýchskesin syıǵa tartý jónindegi kelisim-shartty zań­ǵa sáıkes rásimdestirdim. Biraq, odan másele sheshile qoıǵan joq. Kóp uzamaı, «Kazkommersbank» sot­qa talap-aryz túsirdi. Bul ta­lap-aryzda «Kompanııa Dýkat» seriktestigimen meniń, ıaǵnı Gúl­jan Ábdiǵalıevanyń arasyndaǵy sa­­tý-satyp alý týraly kelisim-shart­ty zańsyz dep tanýdy suraǵan. Osy oraıda, biz Gúljan Áb­di­ǵalıevadan atalmysh jerge baı­lanysty «Dýkatpen» sizdiń ara­ńyzdaǵy jasalǵan kelisim-shart zańdylyqqa negizdelip jasaldy, degen joq pa edińiz dep suradyq. – Bizdiń «Dýkat» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigimen ja­sal­ǵan ekeýara satý-satyp alý jó­nindegi kelisim-shartta múltik joq. Bári zańdy ári negizdi. Bul jerde másele basqada. Ýaqy­tyn­da «Dýkat» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi 4,7 gektar jerdi kepilge qoıyp, atalǵan bankten aqsha alǵan. Osyǵan baıla­nys­ty qujattardyń túpnusqasy bankte saqtalǵan. Biraq kompanııa tarapy jerdi maǵan satar kezde qujattardy joǵaltyp al­ǵan bolyp, dýblıkatyn shyǵar­typ alǵan. Osy oraıda aıta berse, áńgime kóp. Bul istiń egjeı-tegjeıin sot anyqtady jáne isti qaraǵan Aqtaý qalalyq №2 soty­nyń sýdıasy D.Seıitov banktiń talap-aryzyn qanaǵattan­dy­r­ma­dy. Kerisinshe, menimen «Dýkat» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi arasyndaǵy satý-satyp alý kelisim-shartyn zańdy dep ta­batyn sheshim shyǵardy. Al «Kazkommersbank» pen «Kompanııa Dýkat» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi arasyndaǵy jaǵdaıdy tıisti oryndar tekserip qalar. Men osy bir problema bastalǵan kezde biraz qınalyp qalǵan edim. Joq, ádildik bar eken. Sot bul iste ádiletti sheshim shyǵardy. Iá, joǵaryda aıtqanymyz­daı, «Egemenge» keletin hattar­dyń basym kópshiligi aryz-sha­ǵymdar ǵana bolýshy edi. Bul rette, «sonaý Aqtaýdan at sabyl­typ kelgen Ábdiǵalıevanyń aıt­paǵy bas­qa eken» degenimiz osy edi. Sharafaddın ÁMIR.