Kók baıraǵymyzdyń ashyq aspan astynda uly dalanyń erkin samalymen asqaq jelbiregenine 20 jyl toldy. Táýelsizdik atty tátti sózdiń sanamyzǵa sińip, kókiregimizdi kernegenine de osynsha ýaqyt boldy. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen 2011 jyl Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵy dep jarııalandy. «Beıbitshilik pen jasampazdyqtyń 20 jyly» – bizdiń mereıtoıymyzdyń urany osy dep atap kórsetti Memleket basshysy. Osy búkilhalyqtyq uly merekege oraı Jalpyulttyq jospar bekitilgeni de belgili. Osy jospar sheńberinde elimizdiń bas qalasynda barlyq oblystardyń mádenı kúnderin ótkizý josparlanǵan bolatyn. Buǵanǵa deıin Astana qalasynda Atyraý, Jambyl, Shyǵys Qazaqstan, Qostanaı, Qyzylorda jáne Ońtústik Qazaqstan oblystarynyń kúnderi ótkendigin gazetimizde molynan pash etken edik. Búgin mine, elordamyzda Qaraǵandy, Mańǵystaý jáne Soltústik Qazaqstan oblysynyń kúnderi bastaý aldy.
QAZYNALY QARAǴANDYNYŃ TARTÝY
Qaraǵandy! Otandyq ındýstrııanyń qarashańyraǵy atalatyn óndiristi óńirdiń bıylǵy jyly 8 aıdyń qorytyndysy boıynsha, ónerkásip óndirisiniń kólemi 870 mıllıard teńgeden asqan. Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy boıynsha jyl basynan beri oblysta jalpy quny 4 mıllıard teńgege jýyq 9 joba iske qosylyp, júzdegen jańa jumys orny ashyldy, jyl aıaǵyna deıin taǵy da jalpy quny 42 mıllıard teńge bolatyn 15 ınvestısııalyq joba iske qosylmaq. Aǵymdaǵy jyldyń 8 aıynda negizgi qorǵa 129,2 mıllıard teńge ınvestısııa quıylǵan.
О́ndiristi óńirde aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa da erekshe kóńil bólinedi. О́tken 8 aıdyń ishinde oblys boıynsha barlyq menshik túrindegi sharýashylyqtar 66,8 myń tonna et, 250 mıllıon dana jumyrtqa jáne basqa ónimder óndirdi. 8 aıdyń qorytyndysy boıynsha oblysta tamaq ónerkásibiniń naqty kólemi ındeksi 105,1 paıyzdy qurady.
Qaraǵandy oblysynyń aýyl sharýashylyǵynda qol jetkizgen jetistikteri Astana qalasyndaǵy oblys kúnderi aıasynda ótkizilip jatqan jármeńkede de keńinen kórinis tapqan. Oblys ákimi Serik Ahmetovtyń aıtýynsha, qaraǵandylyqtar bas qalamyzda ótip jatqan jármeńkege 1 myń tonnadan astam ártúrli azyq-túlik taýarlaryn ákelipti. Astana qalasy ákimdiginiń aldyndaǵy keń alańdy Arqanyń asqaq áni men kúıine bólegen oblystyń aýylsharýashylyq taýar óndirýshileri arnaıy tigilgen 99 shatyrdaǵy saýda sórelerine ózderi ákelgen ónimderin jaıyp salypty. Ákimniń málimdeýinshe qaraǵandylyqtar saýdalap jatqan azyq-túlik taýarlarynyń baǵasy Astanadaǵy bazarlar baǵasynan 20-30 paıyz tómen. Máselen, joǵarǵy sortty unnyń 1 kılosy 65-70 teńge, jumyrtqa 10 danasy – 120 teńge, sút – 60, sary maı – 850, sıyr eti – 900, qoı eti – 850, qyryqqabat – 25, sábiz – 45 teńgeden satylýda.
* * *
AQTOǴAILYQTAR ASÝY
Sonaý bir 90-shy jyldardyń ótpeli kezeńinde aýdanymyzda mal basy seldirep, ónim óndirý kólemi turalap qalǵany da jasyryn emes. Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń sara basshylyǵynyń arqasynda Táýelsizdigimizdiń 20 jyldyǵy atalyp ótetin qazirgi kezeńde aýdanymyzdyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy adam tanymastaı ózgerdi desem, artyq aıtqandyq emes.
Búginde aýdanymyzda 16 myń jylqy, 40 myńnan astam iri qara, 200 myńnan astam qoı ósiriledi. Biz sońǵy jyldary aýdanymyzda túıe sharýashylyǵyn damytýǵa betburys jasadyq. Aýdandaǵy «Bektaı», «Ońbaı» jáne basqa sharýa qojalyqtarynda 600-den astam oısylqara tuqymy ósirilýde. Aqtoǵaı aýdany shekarasynyń 116 shaqyrym aýmaǵyn Balqash kóli shaıyp jatyr. Osyǵan baılanysty biz balyq sharýashylyǵyn damytýdy da nazardan tys qaldyrǵanymyz joq. Shashýbaı kentinde qonys kepken «Balqash balyq» AQ keń kólemdegi balyq ónimderin óndirýmen aınalysady.
El Táýelsizdiginiń 20 jyldyq torqaly toıy qarsańynda Astanada ótkizilip jatqan oblysymyzdyń jármeńkesine aqtoǵaılyqtar ózderiniń qomaqty úlesin qosty. Aýdanymyzdyń aýyl sharýashylyq eńbekkerleri bul jármeńkege 3 tonna sıyr etin, 3 tonna qoı etin, 2 tonna jylqy etin, 3 tonna balyq jáne basqa azyq-túlik taýarlaryn ákeldi. Máselen, «Balqash balyq» AQ ózderine bólingen saýda sórelerinde buqtyrylǵan, tuzdalǵan, keptirilgen, fıle sııaqty 20 túrli balyq ónimderin saýdalaýda. Sonymen birge aqtoǵaılyqtar 1,5 tonna sút ónimderin, 400 lıtr qymyz jáne 400 lıtr shubat ákeldi.
Jármeńke aıasynda biz qaıyrymdylyq sharalaryn uıymdastyrýdy da umytqanymyz joq. Arnaıy uıymdastyrylǵan brıgada jármeńke ótip jatqan kezde joǵary sortty unnan baýyrsaq pisirip, ony arnaıy qapshyqtarǵa salyp, az qamtamasyz etilgen azamattarǵa tartý etýde. Osy shara aıasynda biz 5 tonna unnan pisirilgen baýyrsaqty jurtshylyqqa taratýdy maqsat etip otyrmyz.
Ǵabdrahman OMAROV, Aqtoǵaı aýdanynyń ákimi.
QAZYNALY QARAǴANDYNYŃ TARTÝY
Qaraǵandy! Otandyq ındýstrııanyń qarashańyraǵy atalatyn óndiristi óńirdiń bıylǵy jyly 8 aıdyń qorytyndysy boıynsha, ónerkásip óndirisiniń kólemi 870 mıllıard teńgeden asqan. Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy boıynsha jyl basynan beri oblysta jalpy quny 4 mıllıard teńgege jýyq 9 joba iske qosylyp, júzdegen jańa jumys orny ashyldy, jyl aıaǵyna deıin taǵy da jalpy quny 42 mıllıard teńge bolatyn 15 ınvestısııalyq joba iske qosylmaq. Aǵymdaǵy jyldyń 8 aıynda negizgi qorǵa 129,2 mıllıard teńge ınvestısııa quıylǵan.
О́ndiristi óńirde aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa da erekshe kóńil bólinedi. О́tken 8 aıdyń ishinde oblys boıynsha barlyq menshik túrindegi sharýashylyqtar 66,8 myń tonna et, 250 mıllıon dana jumyrtqa jáne basqa ónimder óndirdi. 8 aıdyń qorytyndysy boıynsha oblysta tamaq ónerkásibiniń naqty kólemi ındeksi 105,1 paıyzdy qurady.
Qaraǵandy oblysynyń aýyl sharýashylyǵynda qol jetkizgen jetistikteri Astana qalasyndaǵy oblys kúnderi aıasynda ótkizilip jatqan jármeńkede de keńinen kórinis tapqan. Oblys ákimi Serik Ahmetovtyń aıtýynsha, qaraǵandylyqtar bas qalamyzda ótip jatqan jármeńkege 1 myń tonnadan astam ártúrli azyq-túlik taýarlaryn ákelipti. Astana qalasy ákimdiginiń aldyndaǵy keń alańdy Arqanyń asqaq áni men kúıine bólegen oblystyń aýylsharýashylyq taýar óndirýshileri arnaıy tigilgen 99 shatyrdaǵy saýda sórelerine ózderi ákelgen ónimderin jaıyp salypty. Ákimniń málimdeýinshe qaraǵandylyqtar saýdalap jatqan azyq-túlik taýarlarynyń baǵasy Astanadaǵy bazarlar baǵasynan 20-30 paıyz tómen. Máselen, joǵarǵy sortty unnyń 1 kılosy 65-70 teńge, jumyrtqa 10 danasy – 120 teńge, sút – 60, sary maı – 850, sıyr eti – 900, qoı eti – 850, qyryqqabat – 25, sábiz – 45 teńgeden satylýda.
* * *
AQTOǴAILYQTAR ASÝY
Sonaý bir 90-shy jyldardyń ótpeli kezeńinde aýdanymyzda mal basy seldirep, ónim óndirý kólemi turalap qalǵany da jasyryn emes. Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń sara basshylyǵynyń arqasynda Táýelsizdigimizdiń 20 jyldyǵy atalyp ótetin qazirgi kezeńde aýdanymyzdyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy adam tanymastaı ózgerdi desem, artyq aıtqandyq emes.
Búginde aýdanymyzda 16 myń jylqy, 40 myńnan astam iri qara, 200 myńnan astam qoı ósiriledi. Biz sońǵy jyldary aýdanymyzda túıe sharýashylyǵyn damytýǵa betburys jasadyq. Aýdandaǵy «Bektaı», «Ońbaı» jáne basqa sharýa qojalyqtarynda 600-den astam oısylqara tuqymy ósirilýde. Aqtoǵaı aýdany shekarasynyń 116 shaqyrym aýmaǵyn Balqash kóli shaıyp jatyr. Osyǵan baılanysty biz balyq sharýashylyǵyn damytýdy da nazardan tys qaldyrǵanymyz joq. Shashýbaı kentinde qonys kepken «Balqash balyq» AQ keń kólemdegi balyq ónimderin óndirýmen aınalysady.
El Táýelsizdiginiń 20 jyldyq torqaly toıy qarsańynda Astanada ótkizilip jatqan oblysymyzdyń jármeńkesine aqtoǵaılyqtar ózderiniń qomaqty úlesin qosty. Aýdanymyzdyń aýyl sharýashylyq eńbekkerleri bul jármeńkege 3 tonna sıyr etin, 3 tonna qoı etin, 2 tonna jylqy etin, 3 tonna balyq jáne basqa azyq-túlik taýarlaryn ákeldi. Máselen, «Balqash balyq» AQ ózderine bólingen saýda sórelerinde buqtyrylǵan, tuzdalǵan, keptirilgen, fıle sııaqty 20 túrli balyq ónimderin saýdalaýda. Sonymen birge aqtoǵaılyqtar 1,5 tonna sút ónimderin, 400 lıtr qymyz jáne 400 lıtr shubat ákeldi.
Jármeńke aıasynda biz qaıyrymdylyq sharalaryn uıymdastyrýdy da umytqanymyz joq. Arnaıy uıymdastyrylǵan brıgada jármeńke ótip jatqan kezde joǵary sortty unnan baýyrsaq pisirip, ony arnaıy qapshyqtarǵa salyp, az qamtamasyz etilgen azamattarǵa tartý etýde. Osy shara aıasynda biz 5 tonna unnan pisirilgen baýyrsaqty jurtshylyqqa taratýdy maqsat etip otyrmyz.
Ǵabdrahman OMAROV, Aqtoǵaı aýdanynyń ákimi.
