«Avtovokzal» dep atalatynnan shyǵa salysymen avtobýstardyń birine otyrý úshin eń qozǵalysy kóp kóshelerdiń biri Raıymbek dańǵylyna bet alamyz. Aıaldamaǵa jaqyndaı bere qaı avtobýstyń bolsyn kondýktorlarynyń «Prıamo po Tashkentskoı, Altyn-Orda!» «Baraholka, baraholka!» «Po Tashkentskoı! Dýman!» degen aıqaılaryna tap bolamyz. Aralarynda toqtaıtyn oryndarǵa, jolaýshylarǵa talasyp, kerildesip jatqan júrgizýshiler de baıqalady.
Qaı baǵyttaǵy avtobýstarǵa otyrsań da kósheler ataýlary «Komsomolskaıa, Tashkentskaıa, Sovetskaıa, Lenına» dep eski ataýlarmen atalyp jatady. О́ziń qaıta-qaıta surap tyqaqtamasań aıaldamańnan ótip, adasyp qalýyń ǵajap emes. Júrgizýshilerdiń jolaýshyda jumystary joq. Qalta telefondaryman uzaq sonar áńgimelesip bara jatady. Nemese bir baǵyttaǵy avtobýstar jolaýshylardy tezirek qamtý úshin jarysyp bara jatady. Bir baǵytpen júrip ótkenniń ózinde júrgizýshi de, kondýktor da ózderine «aqsha jasap» bara jatqandaryn anyq baıqaýǵa bolady.
Temir jol vokzalyna kelseń de kassalarda «bılet joq» degen habarlandyrýlar jazýly turǵanymen, poıyz júrýge jaqyndaǵanda ár jolseriktiń aıaq astynan tabylǵan bılettermen 3-4 adamnan jetektep júrgenin kóremiz. Jol-jónekeı bosaǵan oryndarǵa da jolserikter óz qaltalaryn oılap bıletsiz adamdar alyp jatady.
Vokzal qyzmetkerleri bolsyn, anyqtama qyzmeti bolsyn jón suraǵan jolaýshylarǵa jóndi jaýap ta bermeıdi. Keýdelerin kere sóılep, kekesinmen dórekilik tanytýǵa daıyn turady. Poıyzben únemi sapar shegip júrmegen adamdardyń áýre-sarsańǵa túsip qalary ábden múmkin. Poıyz júretin kezde vagonnan, platformadan adasyp júrgen adamdardy baıqaýǵa bolady.
Ataqty EKSPO-2017 kórmesin tamashalaý úshin Astana qalasynyń temir jol vokzalyna jetkenimizde mádenıet deńgeıi de, qyzmet kórsetý sapasy da áldeqaıda joǵary órkenıetti elderdiń qalasyna kelgendeı sezimde boldyq. Anyqtama bıýrosy da, vokzal qyzmetkerleri de, qyzmette júrgen saqshylar da barlyq suraqtarymyzǵa taza qazaq tilinde qanaǵattanarlyq jaýap berdi. О́zimizdi nazar aýdarýǵa turaralyq teń dárejedegi adam sezindik. Almatyǵa qaıtarda da jol-jónekeı poıyzdarǵa mingen adamdardyń bılettermen qamtamasyz etilgenin baıqadyq.
Astana vokzalynan shyǵa salyp avtobýstar aıaldamasyna bet aldyq. Bar suraqtarymyzǵa júrgizýshiler de, kondýktorlar da tushymdy jaýap berdi. Ásirese avtobýstardaǵy tártip unady. Bar aıaldamalar avtobýs radıotoraby arqyly aldymen qazaq tilinde, odan soń orys tilinde habarlanyp otyryldy. Radıo toraby bolmaǵan jaǵdaıda kondýktorlar taza qazaq tilinde habarlandyryp otyrady eken. Almatydaǵydaı «Prıamo po Tashkenskoı, Altyn-Orda!» degen sııaqty keleńsiz aıqaılar baıqalmady. Bári rettelip, jolǵa qoıylǵan.
Halyqqa qyzmet kórsetý oryndarynda, kóshelerde barlyǵynyń qazaqsha sóılep turǵanyna qarap, Astana halqynyń ultttyq sanasynyń anaǵurlym joǵary ekenine kóz jetkizgendeı boldyq. Qalany aralaý kezinde de mektep oqýshylarynyń, tipti slavıan ulty ókilderiniń memlekettik tildi meńgergenine tańdaı qaqtyq. Almatydaǵydaı óz balarymen, nemerelerimen oryssha shúldirlesip turǵanyn kórmedik. Kóshedegi kezdeısoq qala turǵyndarymen syr tartyp, sóılese qalǵanda da halyqtyń memlekettik tilge degen qurmeti anyq sezilip turdy. «Qazaq tili turmystyq as bólme tili» dep, nemerelerin dál úıiniń janyndaǵy qazaq mektebine bermeı, onsyz da til bilmeıtin jandy alystaǵy orys mektebine súırelep júrgen beıshara ata-analardy kezdestirmedik. Kezdesken stýdent jastarmen suhbattasý barysynda Astanadaǵy JOO-larda da Almatydaǵydaı stýdentterdiń aqshaǵa baǵalaryn satyp alyp júgenderi joq kórinedi.
Astana − qazaq halqynyń, Qazaqstannyń bet-beınesi. Burynǵy Selınograd kezinde kórgenimizden múldem bólek osy zamanǵy megapolıske aınalǵan. EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesin aralaý kezinde de jer júzi halyqtarynyń Qazaq eline degen qurmeti men iltıpaty barynsha sezilip turdy. Kórme óte keremet uıymdastyrylǵan eken.
Shómishke sý toltyryp alyp, qulaǵynan qaraýyl qaraıtyn ádetimizben barlyq jetistikterimizdi ótirikke shyǵaryp, qyńyrlanyp qyrsyǵa sóılegendi qoıyp, elimizdi alǵa bastyrý úshin órkenıetti elderdeı barlyǵymyz bir maqsatqa birigip, alǵa umtylatyn kez keldi dep oılaımyz. Árıne, Almaty turǵyndarynyń kópetnostyǵy, mentalıteti bólek shyǵar. Desek te Astanadaǵy tártip Almatyǵa da jeter dep oılaımyz.
Nurbergen ÁMIRE-ShOǴAN
Almaty oblysy,
Qapshaǵaı qalasy
