Er eńbegi – el úshin

Búgin Astanadaǵy Prezıdenttik mádenıet orta­ly­ǵynda «Ulbıke» atty mýzykalyq drama jurt­shylyq nazaryna usynylmaq. Shyǵarma avtorlary – Myrzataı Joldasbekov pen Nesipbek Aıtuly. Týyn­dy halqy­myzdyń ataqty aıtys aqyny Ulbıke Jan­kel­di­qyzy­nyń aıaýly da aıanyshty ómirin kórkem kes­teleýge qu­ryl­ǵan. Májilis depýtaty Kamal Burhanov óz maqa­lasynda osy qasterli shańyraqtyń basshysy, halqy­myzdyń qadirli azamaty Myrzataı Joldas­bekov­tyń ónegeli isi jaıynda áńgimeleıdi. Búginde Astana – resmı qala degen túsiniktiń kóbesi sógilip keledi. Bul jerde elordamyz­daǵy mádenı, ádebı sharalardyń uıytqysy bolyp júrgen rýhanı oshaqtardyń eńbegin aıtpaı ketý múmkin emes. Ásirese, Prezıdenttik mádenıet ortaly­ǵy­nyń Astanany sheneýnikter qa­lasy degen tar túsinikten aryl­tý­ǵa qosyp otyrǵan úlesi zor dep bilemiz. Murajaı, ǵylymı zerthana, kitaphana, konserttik zal sekildi tórt túrli qurylymdy úı­lestirip, halyqqa qyzmet kór­se­tip, astanalyq mádenıettiń aja­ryn ashyp otyrǵan Prezıdenttik mádenıet ortalyǵyn birneshe jyldan beri Myrzataı Joldasbekov aǵamyz basqaryp keledi. Sonyń nátıjesinde onyń el mádenıeti men ónerine qosyp otyrǵan úlesin osy ýaqytqa deıin atqarylǵan jumystardyń aýqymynan baıqaýǵa bolady. Olaı deıtinim, Myrzekeń osynda kelgeli beri munda qa­lyń jurtshylyqty tarıhı qun­dy­lyqtarmen, dúnıe­jú­zi­lik má­denıetpen, óner jetistikterimen tanystyrý maq­satyn­da orasan jumystar at­qar­dy. Atap aıt­qanda, mýzeı, kitaphana, ulttyq dástúrler teatry (etnoteatr), konserttik qyzmet kórsetý, ǵy­ly­mı zerthana jáne respýb­lı­kalyq «Má­denı mura» jýr­nalynyń re­dak­sııasy quryldy. Bul or­ta­lyq búginde qalamyz­dyń zııa­ly qaýym ókilderi jıi bas qosatyn, pikir almasatyn orynǵa aınal­ǵan. Iá, bul jerde túrli taqy­ryp­taǵy júzdesýler kún saıyn ótedi. Ortalyqtyń kon­­sert zaly – Astanadaǵy óner­súıer qaýymnyń óz úıindeı bo­lyp ketken. О́ıtkeni, ortalyqtyń konsert zalynda ǵylym, bilim, óner qaıratkerleriniń ómiri men shyǵarmashylyǵyna arnalǵan áde­bı-mýzykalyq keshter jıi ótip turady. Bul keshterdi asta­nalyq turǵyndar qalt jibermeıdi. О́ıt­keni, Myrzataı Joldas­bekov­tyń basshy­ly­ǵymen uıymdas­ty­­ry­lyp júr­gen shyǵar­ma­shy­lyq keshterden, túrli kezdesýlerden, sondaı-aq qyzyqty da, mazmundy kórmeler­den alatyn áserdiń, rýhanı baıý­dyń jóni bir bólek. Sodan da shyǵar, ózimiz de jumys babymen basqa qalaǵa nemese ózge elge jol júrip ketsek, sol kezde ótken keshke qaty­sa almaı qalǵanymyzǵa ókinip-aq qalatyn jaıymyz bar. О́ıtkeni, mundaǵy árbir kesh adamdardyń dúnıetanymyn ke­ńeıtip, oı-sanasyna sáýle túsi­redi. Eń ǵa­ja­by, Myrzataı Joldasbekov bul kesh­ter­diń barynsha mazmundy ótýi úshin jan aıamaı qulshyna kirisedi jáne árbir atqarǵan isinen qýanysh tabady. Bul oraıda Myrzekeńniń 2007 jyly óziniń ǵumyr boıy jınaǵan 5000-nan asa qory bar baı kitaphanasyn oqyrmandar ıgiligi úshin Orta­lyqqa tapsyr­ǵanyn eske alsaq ta jetkilikti. Iá, ulttyq memleketimizdi jetildirý, ulttyq múdde, ult­tyq qundylyqtardy saqtaý já­ne damytý máselelerimen Jol­dasbekov ǵalym retinde qansha­ma jyldan beri aınalasyp júr. Sonyń nátıjesi ispettes ja­qynda «Qazaqstan Respýblı­kasy. Táýelsizdik shejiresi» at­ty tarıhı dereknamalyq kóp­tom­dyq jaryq kórdi. Bul kóp­tom­dyqtyń jańa Qazaqstannyń tarıhı jylnamasyna aına­laty­ny­na, el tarıhymen birge jasaı beretin dúnıe bolmaǵyna senim mol. Bizdi halyqaralyq qaýym­das­tyq aldynda, álem aldynda derbes memleket retinde tany­lyp, bedeli árbir kún saıyn eselenip kele jatqan elimizdiń eldigin, erkindigin, tipti óz tarı­hymyzdy ózgeler emes, ózimiz jaza bastaǵanymyz qýantady desem, búginde Myrzekeń sııaq­ty azamattarymyzben maqtaný­ǵa tıispiz. Danasy men batyry kóp qazaqpyn, Kórgen talaı qııametin azaptyń. Arshyndaımyn kók týymdy shalqytyp, Jasaı bersin, táýelsizdik azat kún  – degen sózdi eldiń múddesi úshin jan aıamaı eńbek etip júrgen, naǵyz ult janashyry, azamat­tyq ary men ádildikti tý etken ustaz-ǵalym, memleket qaırat­keri Myrzataı Joldasbekov aǵa­myzǵa al­da da jańa tabys­tarǵa jete berińiz degimiz keledi. Kamal BURHANOV, saıası ǵylymdar doktory, professor, Parlament Májilisiniń depýtaty.