Ybyraı Altynsarınniń memorıaldyq kesheni jańartyldy

Mańǵystaýdyń ulý tasy­nan sa­lyn­ǵan kesene aq jumyrt­qa­daı appaq, kórikti. Bul kesene ǵana emes, uly aǵartýshy Yby­raı Altynsarınniń kese­ne-ke­sheni. Oǵan aparatyn tas jol qaı­ta tóselgen, sol aınalanyń bar­­l­y­ǵy asfalttalǵan. Ke­shen­ge kire­beris bıik qaqpa da onyń sal­tanatyn asy­ryp tur­ǵandaı. Aǵar­týshy ash­qan mek­tep­terdiń kar­tasy kórsetil­gen, mektepter tizi­mi oıyp ja­zyl­ǵan mármár taq­ta, osy jer­de tek Ybyraıdyń beı­i­ti ǵana emes, atasy Balǵoja, áke­si Altynsary jatqan úlken qo­rym­nyń bolǵany jónindegi aq­pa­rat jazylǵan qara granıt tas onyń halqymyzdyń qa­sıet­ti ornynyń biri eken­digin aıǵaqtaı túsedi. Kúzdiń qubyl­maly kúni qazan shýaqtan dámeli jurt­ty bir tarynyń qaýyzy­na tyq­qandaı, aspandy aýyr bult tum­shalap, qar ushqyndap ketken. Halqymyzǵa talaı dana­ny bergen qazaq dalasynyń bir qalǵyp ketken sátinde bilim dánin sepken, halqynyń kózin ashý jolynda alysyp ót­ken uly aǵartýshynyń ker­mek taǵdyryndaı deneni qarı­dy. 

Biraq oǵan qaramaı Yby­raı­­dyń jańǵyrtylǵan degen­i bol­­masa, qaıtadan salyn­ǵan kesene-keshenine aǵylǵan jurt­tyń qarasy qalyń. Bar qazaq­tyń ustazyna qoıylǵan ke­sene-keshen­niń ashylýy muǵa­lim­der kúni­ne sáıkes kelgen soń, jal­py bilim salasynyń sal­ta­nat­y bolyp jatqandaı edi. Ke­se­ne­niń aldyndaǵy oń qap­tal­ǵa aǵartýshynyń bilimniń ura­­nyn­daı «Bir qudaıǵa sıy­nyp, kel, balalar, oqylyq!» óle­­ńin oqyǵan úlken-kishiniń bar­­ly­ǵy da ózin sol mát shá­kirt sezindi. Sol qaptalǵa Qazaq­­stan Res­pýb­lıkasynyń Tuń­ǵysh Pre­zıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaqstandaǵy halyq aǵartý isiniń tuńǵysh abyzy – Ybyraı Altynsarın. Ol dáýir árbir túrki úshin ba­ryp turǵan jaryq juldyz­dar bolyp tabylatyn kórnekti aǵartýshylardyń tutas bir tobyn tarıh sahnasyna shyǵar­dy. Olar halyqtyń saýatyn ashyp, sana-sezimin artty­rý­dy ózderiniń negizgi min­deti sana­dy» degen sózi qazaq, orys, aǵyl­shyn til­de­rin­de mármár tasqa oıyp jazy­lypty. Uly aǵar­tý­shynyń tarıhı tulǵasyn mú­sin­degen dýaly bir aýyz sóz osy.

Qaıta jańǵyrtylǵan kese­ne-keshenniń ashylý salta­na­tynda oblys ákimi Arhımed Muham­­betov Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵ­dar: rýhanı jańǵyrý» baǵ­dar­la­malyq maqalasyndaǵy aıtyl­ǵan máselelerge oraı oblys­­ta júzege asqan ıgi ister­diń ara­synda Ybyraı Altyn­sarın­niń kesene-kesheniniń jón­delip, ýa­qyt talabyna saı kórik­tendi­ri­lýi erekshe oryn alatyn­dyǵyn aıtty. 

Keseneniń jobasyn ja­sap, ony turǵyzýda «Mań­ǵys­taý­re­s­­tavrasııa» maman­dan­dy­ryl­­­­ǵan ǵylymı-óńdeý óndi­ris­­­tik she­ber­hanasy» jaýap­ker­­­shili­gi shek­teýli serik­tes­ti­gi­­niń dı­rek­tory Quralbaı Oz­­ǵan­­baev­qa alǵys aıtamyn. Kese­ne de, jalpy keshen de ýaqyt­tyń jańa talaptaryna tolyq saı kele­di. Ony jasaýǵa 81 mıl­lıon teń­ge, jol tóseýge 72 mıllıon teń­ge qarjy jum­sadyq. Uly ustazdyń kese­nesine jas ur­paq kelip taǵzym etedi, al ol hal­­­qy­nyń bolashaǵy­na, rý­ha­­nııa­tyna qyzmet ete bere­­tin bo­lady,– dedi Arhımed Bege­januly. 

Uly ustazdyń kesene-keshe­niniń ashylý saltanatynan ke­ıin oblystyq fılarmonııa­da «Tý­ǵan jer – Týǵan el» bilim berý júıe­­sin damytýdyń ba­sym­­dyq­­­tary» atty ǵylymı-prak­­tı­­ka­lyq konferensııa ótti. On­­da uly ustaz negizin salǵan bilim berý salasynyń búgingi jetis­­­­­tikteri men problemalary aı­tyl­­­­dy. Elbasy Nursultan Nazarbaev «Bolashaqqa baǵ­dar: rýha­nı jańǵyrý» atty baǵ­­dar­lama­lyq maqalasynda bilim ár­bir qa­zaq­standyq úshin bola­shaq­taǵy ta­bysynyń negizi, sond­yq­tan jas­tar úshin onyń ma­ńy­zy aldyńǵy orynda eke­nin aıt­­qan bolatyn.  

Konferensııada oblys ákimi Arhımed Muhambetov tól me­re­­kesine oraı úzdik ustaz­dar­dy «Ybyraı Altyn­sarın», «Qazaq­stan Respýb­lıka­sy bilim berý isiniń qur­metti qyzmetkeri» tós­bel­gile­rimen, Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń gramota­sy­men marapattady. О́ńir ustaz­darynyń shákirt tárbıeleýmen qatar zamanaýı oqýlyq avtor­lary ekeni de maqtanysh etý­ge turarlyq. Qostanaı já­ne Lı­sakov qalalarynan 38 mu­ǵalim mektep jáne mektepke de­ıin­gi mekemelerge arnap 7 oqý-ádis­­temelik qural quras­ty­ryp shy­ǵarǵan bolatyn. О́ńir bas­shy­sy atalǵan toptyń jetek­shisi T.Kalashnıkovaǵa 760 myń teńge arnaıy syılyq tabys etti. Sonymen qatar álemniń 17 mem­leketiniń sahnasynda óner kór­setken  áıgili «Karnaval» bala­lar horeografııalyq mek­tebi­niń dırektory, Qazaqstan­nyń eńbek sińirgen qaıratkeri Sh.Fahrýt­dınovke de qurmet kórsetildi. 

Názıra JÁRIMBET,
«Egemen Qazaqstan»

Qostanaı