Bıliktiń belsendi býyny

Elbasy N.Nazarbaevtyń Qazaqstan hal­qyna arnaǵan bıylǵy «Bolashaqtyń irgesin birge qalaımyz!» atty Joldaýy jergilikti ókiletti organdardyń jumys órisin keńeıte tústi. Bul is, ásirese, Táýelsizdigimizdiń mereıli merekesi qarsańynda barynsha jan­danyp otyr. Máselen, Eńbekshilder aýdan­dyq máslıhaty ózderine júktelgen jaýapty mindet – memleket pen halyq arasyndaǵy utymdy baılanystardy nyǵaıtyp, Joldaýda alǵa qoıylǵan, 10 jyldyq merzimdi qam­­tıtyn tapsyrmalardyń tabysty orynda­­lýyna yqpal jasaýda. – Aýdanymyzda jyl máresine jaqyndar tusta, Qazaqstan Táýelsizdiginiń 20 jyl­dy­ǵy qarsańynda memlekettik-saıası qurylym­dar, jalpy el azamattary qoǵam aldyndaǵy paryz-mindettemelerin ekshep, ózindik esep beretin daǵdy qalyptasqan, –deıdi aýdandyq máslıhat hatshysy Marat Isajanov. –Bizde 2007 jylǵy saılaýdan keıin jumysty uıymdastyrý qabileti joǵary, bilikti de bilimdi depýtattyq korpýs qalyptasty. Meni sessııalardyń kún tártibin belgileýdegi belsendilik pen jaýapkershilik qyzyqtyrady. Barlyq másele atqarýshy bılik ókilderiniń qatysýymen ári ashyq túrde qaralýy halyq arasyndaǵy bedelimizdi kótere túskendeı. Oǵan turaqty komıssııalardyń qaraýyna eki júzge jaqyn ótinish, usynys, tilekter kelip túskeni aıǵaq. «Nur Otan» HDP 10 adamnan turatyn depýtattyq fraksııasynyń abyroı qarymy da joǵary. Aýdan tirshiligi onyń bıýdjetin qalyp­tastyrýdan bastalady desek, depýtattar bul oraıda da ilkimdilik tanytqany jyl boıǵy jumys nátıjesinen kórinip turǵanyn aı­týy­myz kerek. Aýdan ekonomıkasy eki sha­qyrylym aralyǵynda kúrt serpilis bastap, óńirde dástúrli agrarlyq qana emes, ag­rar­lyq-ındýstrııalyq baǵyt qalyptasty deý­ge negiz bar. Munda 329 aýyl sharýa­shy­ly­ǵy qurylymy tabys arnasyn ulǵaıtty. Dıqan­dar 195,1 myń gektardyń ónimdiligin art­tyr­dy. Mal túliginiń barlyq túrinen ósim baıqalady. О́riske 25 myń iri qara, 30 myńnan astam qoı, 6 myńnyń ústinde jyl­qy shyǵarylsa, qus sany 800 myńnan asyp túsedi.  Et, sút óndirýdegi kesteli tapsyrma asyra oryndalýda. Jalpy, salaǵa jumyl­dyrylǵan ınvestısııanyń kólemi 4 mıllıard teńgege jaqyndapty. Astananyń azyq-túlik beldeýin qalyptastyrý maqsatynda  «Kaz Meat Beef  Ltd» JShS qaraýynda 500 iri qaraǵa arnalǵan bordaqylaý alańy men Mamaı aýylynda 1000 bastyq eki asyl tuqymdy sharýashylyq quryldy. Keńashy aýy­lyndaǵy ınvestısııalyq jobanyń nátı­jesinde 5 myń bastyq bordaqylaý alańy qa­zirdiń ózinde kútkendegideı qaıtarym berýde. «Aq-Bas» JShS Astana qalasyndaǵy 3 fırmalyq dúkeni arqyly turǵyndar das­tarqanyn molaıtyp otyr. Osy baǵyttaǵy «Qazger Qus» zamanalyq fabrıkasy bıik mindetter údesinen shyǵýda. Sondaı-aq, aýdan taý-ken óndirisin damytyp, temir, altyn  qospasy, qorǵasyn, ák rýdalaryn shyǵaryp, iri sement zaýytyn salyp jatyr.Elbasy Nur­sultan Nazarbaev bıylǵy saparynda atalǵan eńbek ujymdarynda bolyp, rıza­shy­­lyq sezimin bildirdi. Ortaq tabystyń oraıyn keltirýde halyq qalaýlylarynyń tikeleı eńbek ujymda­ryn­da jıi bolatyndyǵy eleýli serpilis jasaı­tyndyǵyn aıtady máslıhat hatshysy. De­pýtattardyń qus fabrıkasynda, «Álimǵo­jın S.B.» jeke kásipkerliginde, «Búrkitti» týrıstik-saýyqtyrý kesheninde, Úlgi jáne Makın aýyldyq okrýgterinde kóshpeli máji­lis ótkizýi turaqty komıssııalardyń salmaq­ty sheshimder qabyldap, naqty iske jol ashqany baıqalady. Máselen, Úlgi aýy­lyndaǵy mádenıet úıin jóndeýge qatysty aýdandyq bıýdjetke ózgeris engizilgen. Qazir mádenıet oshaǵynyń mazdaq shamy jarqyraı janýda. Osyndaǵy mektep oqýshylary soń­ǵy jyldary halyqaralyq medıafes­tıval­diń jeńimpazy, bes pánnen respýblıkalyq baıqaýlardyń júldegeri atanyp otyr. Depýtattar Makın aýyldyq okrýgindegi kezdesýge aýdandyq mekemeler basshylaryn da qatystyrǵany quptarlyq. Munda «Bal­dyrǵan» bala baqshasynyń paıdalanýǵa berilýi «Balapan» memlekettik baǵdarlamasyn sátti júrgizýge septik jasaǵany kórinip tur. Al, jergilikti mektep oqý-tárbıe jumysy jó­ninde kópke úlgi bolǵanymen, mektep dı­rektory Bıkesh Smaıylova qazandyqqa deıingi elektr baǵanalary ábden eskirgendigi alańdatatynyn aıtty. Aýdandyq elektr jú­ıe­­siniń bastyǵy S.Sákenov bul máseleniń qa­tań baqylaýǵa alynatyndyǵyna ýáde berdi. Kóshpeli májiliste Makın aýylynyń áki­mi Áset Sháripovtiń esebi tyńdaldy. Okrýgte 3402 turǵyny bar 6 eldimeken ornalas­qan. Bizdi jergilikti azamattardyń eńbek belsendiligi qyzyqtyrdy. Jaýapkershiligi shekteýli seriktestikterde  86 adam, shaǵyn jáne orta bızneste – 112, sharýa qojalyq­tarynda – 170, kelisim-shart jáne jaldama­ly jumysta – 129, jeke qosalqy sharýa­shy­lyqta 749 adam­­nyń nápaqa tabatyny úlgi-nasıhatqa turar­lyq. Ásirese, «Astana-Býrabaı» avtoba­ny­nyń iske qosylýy jol boı­yndaǵy servıstik qyzmetti damytyp otyr. Byltyr jeke tul­­­­ǵa­lardyń ózinen 2,5 mıllıon teńge salyq túsýi shaǵyn bıznestiń damý­yndaǵy ilgerileýshilikti bildiredi.Osyndaǵy 40 shaqyrym­dyq jolǵa asfalt tóselgeni, 115 mıllıon teńge ınvestısııa jumyl­dyry­lyp, Makın aýy­lynyń sý júıeleri kúrdeli jóndeýden ótkizilgeni, aý­yl­darda densaýlyq saqtaý isine kóńil bóli­nip, mádenı-sporttyq sharalar úz­beı ótkizi­lip kele jatqany oń bastamalar kó­rinisi. Jer­gilikti kórkemó­ner­pazdar sońǵy jyl­dar­ǵy baıqaýlarda úsh ret jeńimpaz atan­dy. Aý­yldarǵa jyl saıyn orta eseppen 30 otbasy kóship keletini jaqsy oılarǵa bastaıdy. Májiliste aýdandyq ádilet basqarma­sy­nyń bastyǵy M.Shaýjanova, aýdandyq dene tárbıesi jáne sport bóliminiń bastyǵy Sh.Omarov, «Makınka» JShS dırektory Iý.Gostık, Memsanepıdemqadaǵalaý basqarma­sy­nyń jetekshi mamany G.Imaqova, turǵyn­úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy, jolaýshy kóligi jáne avtomobıl joldary bóliminiń bas mamany E.Kenjebaev turǵyndar sura­ǵyna tolymdy jaýaptar qaıtardy. Aýdandyq máslıhat turaqty komıssııa­synyń tóraıymy Quralaı Hamıtovanyń osy sapardan jazǵan esebindegi kemshilikterge qatysty atqarýshy bılik organdaryna tıisti usynystar joldady. Baqbergen AMALBEK, Aqmola oblysy,  Eńbekshilder aýdany.