Aýǵanstan máselesine arnalǵan otyrys

Keshe Astananyń «Rıksos» qonaqúıinde Aýǵanstan jónin­degi halyqaralyq baılanys tobynyń (AHBT) 12-shi otyr­y­sy bolyp ótti. Otyrystyń so­ńy­nan baspasóz máslıhaty uı­ym­dastyryldy. AHBT 2009 jyly AQSh-tyń Aýǵanstan jáne Pákstan boı­yn­sha arnaýly ókili Rıchard Holbrýktyń usynysy boıynsha qurylǵan edi. Onyń quramyna 50 memleket pen halyqaralyq uıymdar ókilderi enedi. Sonyń ishinde musylman tur­ǵyndary basym bolyp sana­la­tyn 15 memleket bar. Osyǵan deıin baılanys tobynyń 11 oty­ry­sy Mıýnhen, Tokıo, Ystambul, Trıeste, Parıj, Nıý-Iork, Abý-Dabı, Madrıd, Rım, Jıdda sekildi álemdik qalalar men Aýǵanstan astanasy Kabýlda ótken edi. Keshe ol TMD elderi arasynan birinshi bolyp Astanada ótkizildi. Otyrysty Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Erjan Qazyhanov ashyp, sóz sóıledi. Ol syıly qonaqtardy Qa­zaqstan astanasynda qarsy alý­ǵa qýanyshty ekenin bildire oty­ryp, búgin jumystarynyń ónimdi bolmaǵyna senim bildirdi. Sony­men birge, Aýǵanstan Islam Res­pý­blıkasynyń Syrtqy ister mınıstri, doktor Zalmaı Rasýl men Baı­lanys tobynyń tóraǵasy Elshi Mıhael Shtaınerge aıryqsha nazar aýdaryp, otyrysqa olardyń qatysyp otyrǵanyna rızashyly­ǵyn aıtty. Biz Aýǵanstandaǵy tu­raqtylyqtyń bekı túsip, ekono­mı­kasynyń órkendeýine ózimizdiń úlesimizdi qosarmyz degen úmit­te­miz, dedi qazaqstandyq mınıstr. Odan ári E.Qazyhanov búgingi kúni álemdik qoǵamdastyq Aýǵan­sta­ndaǵy turaqtylyq pen qaýip­sizdikti qamtamasyz etýge múm­kindik beretin ózara is-qımyl ja­saý­dyń asa mańyzdy sheshimderin qabyldaýdyń qarsańynda turǵa­nyn aıtty. Biz halyqaralyq jobalardan Aýǵanstannyń aınalasy jáne Aýǵanstannyń qatysýymen is­ke asyrylýǵa tıisti yntymaq­tas­tyqtyń pishinderin izdestirý ústindemiz. Jýyrda Ystambul qa­lasynda bolǵan aımaqtyq konferensııada halyqaralyq qoǵam­das­tyq BUU-nyń yqpalymen Aýǵan­standy aımaqtyń saıası jáne eko­nomıkalyq ómirdegi tolyqquqyly jáne jaýapty áriptesi retinde tanýǵa daıyn ekendikterin bildirdi. Bul úshin tek osy elde bolyp jatqan úderisterdi túsinýge jáne Ystambul deklarasııasynyń qaǵ­ı­dat­taryn saqtaýǵa degen umtylys bolýy kerek, dedi E.Qazyhanov. Odan ári qazaqstandyq mınıstr Astanadaǵy otyrysta qa­raý­ǵa usy­nylǵan máselelerge nazar aýdardy. Aýǵanstannan qaýip­siz­dikti saqtaýǵa yqpal etýshi Ha­lyqaralyq qarýly kúshterdiń shy­ǵaryla bastaýyn esep­ke ala kelip jáne turaq­ty­lyqtyń saqtalýyna jaýapkershilikti 2014 jyldan bastap tolyǵymen Aýǵanstan úkime­ti­niń moınyna júkteı otyryp biz halyqaralyq kómektiń álsire­me­ý­in esten shyǵar­maýymyz kerek. Gý­manıtarlyq jáne ekonomıkalyq kómekterdi jalǵastyra otyryp, eldiń ishindegi saıası únqatysý­lar­dyń damýyna da yqpal etýimiz kerek, dedi ol. О́ziniń sózinde E.Qazyhanov Qa­zaqstannyń aýǵan halqyna jasap otyrǵan járdemi jóninde de aıtyp ótti. Bul qatarda Qazaq­stan­nan gýmanıtarlyq kómek retinde turaqty túrde azyq-túlik jetkizilip turǵanyn jáne elimiz­diń joo-larynda beıbit kásipterdi meńgerýge tegin oqyp jatqan aýǵan stýdentterine stıpendııa tólenip otyrǵanyn jetkizdi. Bizdiń elimiz EQYU Tóraǵasy bolyp turǵan kezinde Aýǵanstan máselesin sheshýge álem nazaryn aýdarýǵa úlken sebepker boldy. Qazir Baılanys tobynyń tóraǵasy retinde de osy úderisti jalǵastyryp, EQYU-daǵy azııalyq áriptesterimizben birge Uıymnyń bul problemaǵa belsendi aralasýyna yqpal etýdemiz. Al Islam Yntymaqtastyq Uıy­mynyń Is basyndaǵy tór­aǵa­sy retinde biz Kabýlda uıy­my­myz­dyń Turaqty mıssııasyn ashý­ǵa qol jetkizdik. Osynyń nátı­jesinde, uıymnyń qarjylyq qory esebinen kómek berý isi jaqsara tústi, dedi qazaqstandyq mınıstr. Sóziniń sońynda E.Qazyhanov Aýǵanstan jóninde Bonnda bola­tyn konferensııa aldynda osy eldi qalpyna keltirý jónindegi halyqaralyq qoǵamdastyqtyń 10 jylǵy is-áreketiniń nátıjesin qorytyndylaý kerek ekenin jáne búgingi otyrysta sol konferen­sııanyń jemisti bolaryna negiz qalanarynan úmitti ekenin aıtty. 12-shi otyrysqa qatysýshylar atynan ertesine (ıaǵnı, búgin) ashylatyn Aýǵanstannyń beıbitshilik jónindegi joǵarǵy keńesi – Loı Jyrǵanyń jumysyna tabys tileıtinin jetkizdi. Otyrys barysynda halyqara­lyq sarapshylar toby Aýǵanstan­daǵy ótpeli kezeńdegi azamattyq aspektiler, eldi qalpyna keltirý barysyndaǵy halyqaralyq qoǵam­das­tyqtyń mindeti sekildi ózekti máselelerdi talqylap, birizdi ádis­ter ázirleýge umtylys tanytty. Biraq naqty sheshim qabyldaýǵa sarapshy­lardyń quzyry joq ekeni belgili. Sarapshylar otyrysy aıaqtal­ǵan soń baspasóz máslıhaty bo­lyp, qatysýshylar jýrnalıster­diń kóp­tegen suraqtaryna jaýap berdi. Jaqsybaı SAMRAT.