Geologııalyq barlaý salasy jáne «Injenerlik ortalyq»

Ulttyq ekonomıkanyń damýyna sheshýshi yqpal etetin mańyzdy sala aýyr ónerkásip ekeni belgili. Onyń óndirýshi jáne óńdeýshi kásiporyndardan quralatynyn eskersek, Qazaqstanda eń aldymen munaı, gaz óndiretin qurylymdardy ataýǵa bo­la­dy. Elimizde aýyr ónerkásiptiń damýyna jer asty baılyq­ta­ry keń múmkindik beredi. Bıyl el Táýelsizdigine jıyrma jyl tolyp otyr. Osy ýaqyt aralyǵynda aýyr ındýstrııa salasy aıtarlyqtaı jetistikke jetti. Júzege asyryla bastaǵan 2010-2014 jyldarǵa arnalǵan Údemeli ındýstrııalyq-ınno­va­sııa­lyq damý baǵdarlamasy keleshek baǵyty­myzdy aıqyndaı­tyn basty ekonomıkalyq qujat. Geologııalyq barlaý salasynda ınvestısııa men ınnovasııanyń qaınar kózi retinde jumys istep kele jatqan «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ-qa qarasty Injenerlik ortalyqty aıtýǵa negiz bar. Ortalyq óndiristik aktıvter qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý maqsa­tyn­da búginde erekshe baǵdarlamalardy basshylyqqa alǵan. Qazirgi kezde «Injenerlik ortalyq» ujymy «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ-qa qarasty ken oryndaryn ıgerý tıimdiligin arttyratyn óndiristik mindet­terdiń sapaly sheshimin tabý maqsatynda ǵylymı-zertteý, taldaý jáne tájirıbe júzinde tekserý jumystaryn júrgizýde. Fılıal birneshe baǵytta jumys isteıdi. Máselen, ken oryndarynyń geologııa­lyq jáne gıdrodınamıkalyq úlgilerin túzip, tııanaqtaıdy. Uńǵylardy geofı­zı­kalyq-gıdrodınamıkalyq turǵydan zertteýdiń aýqymyn belgilep, sapasyn baqylaıdy. Ken oryndaryn ázirleý ja­­ıy­na taldaý jasap, olardyń qoryn es­epke alady. Buǵan qosa, jer qabat­ta­ry­nyń ónimdilik qarymyn arttyryp, mu­naı shyǵarý qarqynyn eseleý jónindegi geologııalyq-tehnıkalyq sharalar men jańa tehnologııalardy engizýge qatysty usynbalar beriledi. Sondaı-aq, ınjenerlik ortalyq qyzmetkerleri geologııa­lyq-kásipshilik jáne geofızıkalyq aq­pa­rattardy jınap, aýmaqtyq derekter bankiniń biregeı júıesine rettep engizýmen, olardy udaıy tolyqtyryp otyrý­men aınalysady. Uńǵylardy salý jáne kúrdeli jóndeý sapasyna jedel geolo­gııalyq-tehnologııalyq baqylaý (sýpervaızerlik) jasap, qyzmetkerlerdiń qa­jet­ti sanyn negizdi túrde anyqtap, ju­mys ónimdiligin arttyrý úshin eńbek jaǵdaıynyń ǵylymı saralanǵan normatıvterin ázirleıdi. «Injenerlik ortalyq» fılıaly ón­diristik bólimderiniń qatysýymen «Em­bimunaıgaz» О́F-na qarasty Zabýryn, Dosmuhambetov, Kenbaı, Botaqan men Ýaz kenishteriniń, «Qazgermunaı» BK» JShS-ge qarasty Aqshabulaq pen Nu­raly kenishteriniń geologııalyq-gıdro­dı­namıkalyq úlgilemeleri jasalyp, tıisti kásipshilik sharalar esebinen jalpy jumystyń tıimdiligin arttyratyn ar­naý­ly usynystar túzildi. Osyndaǵy úl­gilik úderisterdiń ózi «Shlıýmberje» kompanııasynyń zamanaýı «Petrel» jáne «Eclipse» baǵdarlamalary negizinde jú­zege asyrylady. Sonymen qatar, 2010 jyly «Injenerlik ortalyq» fılıalynyń joba­sy­men О́zen jáne Qaramandybas kenishterinde 3 baǵalaý uńǵymasy burǵylanyp, ken úlgileri zertteldi. Sonyń nátı­jesinde jer qabattarynyń geologııa­lyq-geofızıkalyq sıpattary týraly aqparattar qory tolyqtyrylyp, olar ken oryndaryn ıgerý barysynda kádege jaratyldy. «Embimunaıgaz» О́F-ke qa­rasty kenishterdi de zerttep, geologııa­lyq-geofızıkalyq jaı-kúıine oraı ja­ńa tehnologııalardy engizý jumystary qolǵa alyndy. Máselen, Krylov atyn­daǵy Munaı ǵylymı-zertteý ınstıtý­ty­­men birlese otyryp, ıýralyq dáýiri kól­beýlerine dúrkin-dúrkin sý aıdap, Shy­ǵys Moldabek kenishindegi M1 jáne M2 ny­sandarynyń jer qabatynan munaı shy­­ǵa­rý qarqynyn arttyrýdyń áralýan tásil­derin qoldaný múmkindigin qaras­tyrýda. Fılıal qyzmetiniń ınnovasııalyq ba­ǵyttarynyń biri – aýmaqtyq-bólinis­tik derekter bankiniń jobasyn qoldap, tııanaqtap otyrý. Ol, negizinen, geolo­gııalyq-geofızıkalyq aqparattardyń bi­regeı órisin qalyptastyryp, olardy uzaq merzimge, uqypty saqtaýdy, jı­naq­talǵan derekterdi ýaqtyly berý arqyly sheshimder qabyldaý barysyn shapshań­datýdy, sol arqyly ken oryndaryn bas­qarý isin ońtaılandyrýdy maqsat etedi. «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ-tyń quramynan burǵylaý kompanııa­la­rynyń aktıvteri shyǵaryp tastalýyna baılanysty merdiger uıymdardyń ju­mysyna aksıonerlik qoǵam tarapynan geologııalyq-tehnologııalyq baqylaý or­natý qajettigi pisip-jetildi. Sol sebeppen fılıal uńǵy qurylysy men kúr­deli jóndeý jumystaryn kóz jazbaı qadaǵalaýǵa kóshti. Sonyń arqasynda ja­ńa uńǵylar qurylysynyń merzimi qys­qaryp, olardy bekitý sapasy jaq­sardy, uńǵylardy burǵylaý men kúrdeli jóndeýdiń sapasy jaqsardy. Endi bur­ǵylaý stanoktary men arnaýly tehnı­kany jańartý kózdelip otyr. Kenishti burǵylaý men ıgerý barysynda «Smith bit», «Hughes Christensen» kompanııa­la­ry­nyń jonyshty jáne almasty qaı­lasy (PDC), «Baker Hughes», «BýrINTEH» kompanııalarynyń uńǵyp qazý qozǵaltqyshtary paıdalanylýda. Ási­rese, burǵylaý eritindileri salasyna po­lımerli zattardy qoldaný, tampo­naj­dy materıaldarǵa ár alýan qospalardy ústeý arqyly zamanaýı tehnologııalar óndiriske keńinen engizile bastady. «Injenerlik ortalyq» fılıaly óz jumysyn jan-jaqty jetildire otyryp, aksıonerlik qoǵamnyń strategııalyq maq­sattaryna saı damý jolyn kózdeıdi. Bul kompanııanyń satyp alǵan jańa aktıvterine baıypty baqylaý ornatyp, ornyqty basqarý talabynan týyndap otyr. «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ-tyń barlyq kenishterinde geologııa­lyq-gıdrodınamıkalyq úlgiler jasap, tolyq kólemde paıdalanýǵa birtindep kóshý arqyly júzege aspaq. Irgeli ǵyly­mı-zertteý uıymdarymen, ozyq tehno­logııalardy ıelenýshi kompanııalarmen baılanysty óristete otyryp, óz kadr­laryn oqytyp, daıarlaý, aksıonerlik qo­ǵamnyń ǵylymı-taldamalyq bazasyn ny­ǵaıtý isi jalǵasa beredi. Aldaǵy ýa­qytta óndiris qaýpi men dúdámaldyǵyn azaıtý maqsatynda ken oryndarynyń jaǵdaıyn laboratorııalyq zertteý aý­qy­­myn keńeıtý, izdeý jáne barlaý geo­logııasynyń, munaı óndirý tehnıkasy men tehnologııasy, munaı tasymaldaý, ekologııalyq qaýipsizdik máselelerin qam­tıtyn baǵyttardy damytý jos­par­la­nyp otyr. Venera TÚGELBAI.