Azamattardyń keleshegine qamqorlyq

Eń aldy­men, qazaq­stan­dyq­tar úshin qol­je­timdi baspana – basty máse­le. Kópte­gen jas otbasy je­ke­­menshik úıiniń bolmaýynan qınalady, tipti keıbir otba­sylardyń shańyraǵynyń shaı­qalýyna da osy másele áser etedi. Bul rette memleket tara­­­pynan aza­mattardyń ba­sym bóligine derlik baspanany qol­jetimdi qylý bastama­sy kóterilip otyr. «7 – 20 – 25» baǵ­da­r­­­la­ma­sy atalǵan prob­le­ma­ny ja­­­qyn arada sheshýge múmkin­dik bere­­di. Osy baǵdar­lamany oryndaý ekonomıkany damytýǵa ǵana emes, demografııany kóterýge de qar­­qyn beredi. О́ıtkeni demo­gra­fııa­ǵa ınvestısııa quıý óte ózekti.

Salyqtyq júktemeni tómen­detý maqsatynda jalaqyny az alatyn adamdarǵa salyq 1 paıyzǵa deıin tómendeıdi. Bul álemdik tájirıbede bolmaǵan sheshim. Bastysy, únemdelgen qarjy osy sanattaǵy adam­dar­­dyń eńbekaqysyn kóterýge jum­salady. Bul – 2 mıllıonnan astam azamattyń tabysyn arttyrýǵa jasalǵan qadam.

Tehnıkalyq mamandyq­tarǵa granttardy kóbeıtý de der kezin­de qabyldanǵan ma­ńyz­dy sheshim der edim. Mem­leket IT-tehnologııa, nano­teh­nologııa, robotty tehnıka sııaq­ty jańa mamandyqtarǵa qo­symsha 20 myń grant bólmek. Eńbek nary­ǵynyń ózgerýin esep­ke alsaq, bul tórtinshi óner­­­kásiptik revolıý­sııa jo­lyn­­­daǵy mańyzdy qadam.

О́zin-ózi jumyspen qamtý­shy­lar máselesin sheshýde el­diń áleýmettik jańǵyrýyna baza­lyq jaǵdaı jasalyp otyr. Bul máselelerdi sheshý úshin 14 myń azamatqa 62 mıl­lıard teńge kóleminde shaǵyn nesıe beriledi. Bul aýyl tur­ǵyndaryn shaǵyn kásip­ker­likpen qamtý­ǵa múmkindik beredi. О́zin-ózi jumyspen qamtýshylardyń máselesin keshendi túrde sheshý olardy elimizdiń ekonomıka­lyq aınalymyna qosýǵa, salyq baza­synyń keńeıýine jol ashady. Bul el ekonomıkasyn damytýdyń mańyzdy qyr­larynyń biri.

Áleýmettik damýdyń negizgi bel­gileri aýyl ınfra­qury­lymy, eldi mekenderdiń basym bóligin gazben qamtamasyz etý. Elbasy baıandamasynda el ishinde kógildir otyndy jetkizýde jańa baǵyt­tar qurý, gaz qubyrlary quryly­syn júrgizý týraly aıtyldy. Bul másele burynnan sarapshylar deńgeıinde talqylanyp kele jatqan bolatyn. Sondyqtan memlekettiń azamattyq qoǵam ókilderiniń oı-pikirimen únde­se jumys isteýi qýantady. Sol sebepti elimizde memlekettiń aza­­­mat­­tardyń keleshegine qamqor­­lyǵy men áleýmettik jaýap­ker­shiligi is júzinde oryndalady dep senimmen aıtýǵa bolady. Bul qoǵamdaǵy áleýmettik senimniń artýyna alyp keledi. Iаǵnı, Qazaq­­standa áleýmettik damý­dyń ózin­dik modeli qurylýda.

Erlan SAIROV,

áleýmettanýshy, Qazaqstan kásipodaqtary federasııasy tóraǵasynyń orynbasary