Elshiniń sózine súıensek, Qazaqstan men Mońǵolııa arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytýdyń jol kartasy ázirlengen. Qujat aldaǵy 5 jyldy qamtıdy. Osy baǵdarlamanyń arqasynda birlesken kásiporyndar ashylyp, ınvestısııa tartýdyń tetikteri qarastyrylady. Q.Qoblandınniń aıtýynsha, mońǵolııalyq kásipkerler qazirdiń ózinde taý-ken, aýyl sharýashylyǵy jáne týrızm salalarynda yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa qulshynyp otyrǵan kórinedi.
«Mońǵolııany bizdegi ýran jáne altyn óńdeý salasy, sary untaq jasaý tehnologııasy qyzyqtyrady. Odan bólek, Qorǵas beketindegi jumystar men temir jol tranzıttik jumystaryna da erekshe mán berip otyr», dedi Q.Qoblandın.
Elshi qarym-qatynasty nyǵaıta túsýge birqatar máseleler kedergi keltirip otyrǵanyn jetkizdi. Máselen, eki el arasynda avtobýs qatynaǵanyna qaramastan, Reseı aýmaǵynan Mońǵolııaǵa baratyn jol salynbaǵan eken. Onyń pikirinshe, bul túıtkildi sheshý úshin tikeleı áýe reısin ashyp, tas jol salý qajet.
«Eki el arasyndaǵy kúrdeli máselelerdiń biri – kólik jáne logıstıkalyq baılanys. Osyny sheshý maqsatynda qazirgi tańda «Astana – Ulan-Batyr» áýe reısin ashý boıynsha kelissózder júrgizilip jatyr. Bıyl bul jospar iske asýy tıis», dedi elshi.
Sonymen qatar «О́skemen – Baıan-О́lgıı – Hovd» baǵytynda aımaqtyq áýe reısin ashý boıynsha kelissózder júrip jatqanyn atap ótti. Elshiniń pikirinshe, bul másele taıaýda sheshimin tabýy tıis.
Qazirgi tańda Mońǵolııaǵa aparatyn joldar Reseı aýmaǵynan ótedi. Sondaı-aq «Astana – О́lgeı», «Almaty – О́lgeı» baǵytynda avtobýstar qatynaıdy. Budan bólek, 300 shaqyrymdy quraıtyn «О́skemen – Rıdder – Tashanta» qysqa jolmen de qatynaýǵa bolady. Qazaqstan tarapy bul baǵyttaǵy jol qurylysynyń ózine qarasty bóligin aıaqtap qoıǵan. Tek Reseı ózine qarasty jol qurylysyn aıaqtamaı otyr.
Budan bólek, ol Mońǵolııadaǵy mal sharýashylyǵynyń jaıyna da toqtaldy. Onyń aıtýynsha, eldegi mal basy halyqtan jıyrma ese kóp. Máselen, halyqtyń sany 3,2 mıllıon bolsa, jylqy basy 4 mıllıonǵa jetken. Qambar ata túligi eldegi mal sanynyń 5,9 paıyzyn ǵana quraıdy eken.
Resmı málimetke sáıkes, Mońǵolııada qoı men eshkiniń basy 57 mıllıonnan asady. Sıyr men qodas 4,4 mıllıonǵa jaqyndaǵan. Jalpy, halqynyń úshten biri aýyl sharýashylyǵy salasynda eńbek etedi. Áıtse de, mal sanynyń kóp bolýy saldarynan jaıylymdyq jerler jetispeı jatqan kórinedi.
«Qazirgi tańda mal basynyń jalpy sany 66,2 mıllıondy quraıdy. Bıyl kóktemde bul kórsetkish 70 mıllıonnan asady degen boljam bar. Osyǵan qaramastan, et ónimderin eksportqa shyǵarý basty máselege aınalyp otyr. Áıtse de, ol úshin maldy asyldandyrý qajet, sanıtarlyq-epıdemıologııa salasynda birqatar túıtkilder sheshilýi tıis. Keıingi jyldary Mońǵolııada jaıylym jerleriniń tapshylyǵy týyndaı bastady», dedi Q.Qoblandın.
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»
