Keleli máselelerge qurylǵan keńes

Keshe Syrtqy ister mınıstrliginde elimizdiń shet elderdegi elshileriniń qatysýymen keńeıtilgen keńes otyrysy bolyp ótti. Elimiz Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyn atap ótý qarsańynda ótkizilgen basqosýǵa Otanymyzdyń shet elderdegi barlyq elshileri keldi. Otyrysta syrtqy saıası máseleler talqylandy. Dıplomattardyń mundaı bas­qo­sýy osydan tórt jyl buryn ótkeni belgili. Sodan beri halyq­aralyq qatynastarda, kópjaqty deńgeıdegi syrtqy saıasatta ma­ńyz­dy máselelerdi talqylaý ózek­ti bola tústi. Syrtqy ister mı­nıstri Erjan Qazyhanov táý­el­sizdik alǵan jyldar ishinde Qa­zaqstan ekijaqty jáne kópjaqty deńgeıde ózin senimdi áriptes jáne halyqaralyq qoǵamdastyq­tyń jaýapty múshesi ekenin dá­lel­deı bilgendigin erekshe atap ótti. Prezıdent Nursultan Nazarbaev aıqyndap bergen eli­mizdiń syrtqy saıasaty Qazaq­stan­nyń qaýipsizdigi men turaq­ty­lyǵyn, sonymen qatar, árta­rap­ty damý deńgeıin qamtamasyz etýde óziniń tıimdiligin dálel­dedi, dedi ol. 1 qańtardan bastap kúshine enetin Birtutas ekonomıkalyq ke­ńistik pen Keden odaǵy boıynsha kóptegen sharýalar atqarylýda, dep jalǵady sózin E.Qazyhanov. Áıtse de BEK-ke qatysty Qazaq­stan, Reseı jáne Belarýs tara­py­nan 55 halyqaralyq kelisim-shart jasalyp, mindetti dep sa­nalatyn 74 shara ótkizilýi qajet. Sonymen qatar, elimizdiń BSU-ǵa kirýi turǵysynda kelissózder belsendi júrgizilýde. Keden oda­ǵy boıynsha kórshimiz – Reseı jyl sońyna deıin osy Uıymǵa múshelikke ótý týraly shaqyrtý alady dep kútilýde. Qazaqstan da bul baǵyttaǵy jumysyn aıaqtap keledi. AQSh-pen ekijaqty kelis­sózder tolyq bitse, EO-men ara­daǵy kelissózder aıaqtalýǵa ja­qyn. Sondyqtan da kelesi jyly Qazaqstan BSU-ǵa múshe bolady deýge tolyq negiz bar. Japonııadaǵy AES-terde oryn alǵan apat jaǵdaıynda Mem­leket basshysy N.Nazarbaev atom ener­getıkasyn beıbit maqsatta paı­da­lanýdyń mindetti jáne ámbebap syzbasyn ázirleýdi tapsyrdy, dedi Erjan Hozeuly sózin sabaqtaı túsip. Ústimizdegi jyldyń 12 qazanynda Semeı synaq polıgony jabylýynyń 20 jyldyǵyna arnalǵan Astanada ótken «Iаdrosyz álem» halyqaralyq forýmy barysynda jappaı qyryp-joıatyn qa­rý­dy taratpaý jáne qarýsyzdaný úde­risinde Qazaqstannyń kóshbasshylyq róli erekshe atap ótildi. Mınıstrlik aldyna qoıylyp otyrǵan endigi mindet – 2012 jyly Seýlde ótetin Iаdrolyq qaýipsizdik jónindegi ekinshi sammıtke Memleket basshysynyń qatysýyna daı­yndyq júrgizý. Birer kúnnen keıin elimiz Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uıymyna (UQShU) qaıta tóraǵa bolǵaly otyr. Budan basqa, ústimizdegi jyly Qazaqstan túrkitildes mem­leketterdiń basyn qosqan jańa birlestik – Túrki Keńesin basqarady. E.Qazy­ha­nov tıisti elderdegi elshilikterge osy is-sharalarǵa oraı daıyndyq jumys­taryna erekshe kóńil bólýdi tapsyrdy. Mınıstr elimiz Aýǵanstandy tu­raq­tandyrý jónindegi halyqaralyq kúsh­terge belsendi kómektesýi qajettigin de basa aıtty. Bıylǵy jyl – Memleket bas­shysy N.Nazarbaevtyń bastama­sy­men sońǵy kezde tıimdi júzege asy­rylyp jatqan «Eýropaǵa jol» Memlekettik baǵdarlamasynyń aıaqtalatyn jyly. Atalǵan baǵdarlamaǵa sáıkes Túrkııa, Italııa, Ispanııa jáne Fransııamen Strategııalyq áriptestik týra­ly kelisimge qol qoıyldy. Búgingi tań­da Qazaqstan syrtqy saýda aınaly­my­nyń 50 paıyzy men tartylǵan ın­ves­tısııanyń úshten biri Eýropa elderiniń úlesine tıedi. Kezdesýde Bakýde 2010 jyly Úshin­shi Kaspıı sammıtinde kelisim negizinde qol jetkizilgen Kapıı teńiziniń quqyq­tyq mártebesi týraly konvensııany qabyldaý máselesi de syrt qalǵan joq. BUU júıesindegi, «О́rkenıetter alıan­sy» dostar tobyndaǵy jumysty jan­dandyrý da kún tártibinde turǵany aıtyldy. IýNESKO-nyń Álemdik qun­dylyqtar tizimin qazaqstandyq nysan­darmen tolyqtyrý, ınvestorlarmen ju­mysty jalǵastyrý jaıy jáne álemdegi saıası úderisterge saraptama júrgizý máselesi ótkir qoıyldy. Ásirese, memlekettik tildegi qujattar aına­ly­my­nyń únemi nazarda bolýy qajettigi de erekshe ataldy. Asqar TURAPBAIULY.