Táýelsizdik qurdasynyń qýanyshy

Osydan 20 jyl buryn Alma­ty oblysy, Qarasaı aýdanyndaǵy 40 mekteptiń bireýi ǵana qazaq mek­tebi edi. Osy mektepti Elba­symyz Nursultan Nazarbaev bitirip shyqqan bolatyn. Bul bilim uıasynyń tarıhyna halqymyz Elbasymyzdyń ómir ótkelderi arqyly jaqsy qanyq. Sol kezde Qaskeleń qalasy­nyń irgesine tıip turǵan Alma­lybaq pen Jalpaqsaı aýylynyń jurtshylyǵyna qazaq mektebi aýadaı qajet boldy. Buǵan judy­ryq­taı jumylyp, aýyl adamd­a­rynyń bir aýyzdan bastaryn qosqan kózderi ashyq, kókirekteri oıaý adamdar da tabyldy. Olar tı­isti jerlerge oryndy usynys­ta­rymen shyǵyp, qalyń buqara­nyń kókeıkesti máselesin kótere berýden kóńilderi jasyǵan joq. Keler kúnderden úmitteri men kúderlerin úzbedi. «Kóp tileýi – kól» degen emes pe. Táýelsizdigimizdiń araıly ta­ńy atqanda almalybaqtyqtardyń da armany júzege asady. Jańa qazaq mektebiniń ashylýy Táýel­sizdikpen tuspa-tus oraılasty. Oǵan álem tanyǵan ǵulama Ábý­nasyr ál-Farabıdiń atymen at­aý­ǵa ǵalym, bıologııa ǵylymda­ry­nyń doktory Áıip Ysqaqov usy­nys jasady. Solaı boldy da. Sol 1991 jyly mektep ta­bal­dyryǵyn 339 oqýshy attady. Sa­naýly ǵana ustazdar toby boldy. Bul kórsetkish jyl ótken saıyn tolyǵyp, materıaldyq-tehnıka­lyq jaǵdaıy da jaqsara bas­ta­dy. Shyn mánindegi sapaly bilim ordasyna aınaldy. Ulttyq ınte­lek­týaldyq erekshelikteri de aýdan, oblys emes, respýblıka na­zaryn aýdaryp úlgerdi. Oǵan myna jetistikteri naqty dálel bolarlyq. Mektep kóp ýaqyt ótpeı-aq arnaýly orta mektep mártebesin aldy. Al tórt jyldan keıin kóp salaly mektep-gımnazııa, odan soń daryndy balalarǵa arnalǵan úsh tilde oqytatyn gımnazııa márte­be­sin ıelendi. Qazir munda 861 oqýshy, 37 synyp komplektisi bar. Mundaǵy muǵalimderdiń biliktiligi de joǵary. Gımnazııa­da­ǵy 121 ustazdyń 2-i Y.Altyn­sa­rın atyndaǵy tósbelginiń, 8-i Qazaqstan Respýblıkasynyń Bilim úzdigi, 45-i joǵary jáne 1 sanattyń ıegerleri. Gımnazııada ǵylym doktorlary men kandıdattar da barshylyq. Bilim berý­diń jańa tehnologııasyn erkin meńgergen uıymshyl ujym báse­kelestikke qabilettilikterin kór­se­týde úlken bedel men abyroıǵa bólenip júr. Qazir atalǵan gımnazııa respýblıkamyzdaǵy 33 gım­nazııanyń kósh bastaý­shy­la­ry­nyń qatarynda aýyzǵa alynyp keledi. О́tken kúni qurylymdyq merekesi Táýelsizdigimizdiń 20 jyl­dyǵymen qatar kelgen gımnazııa ujymy men oqýshylary bul merekelerin este qalarlyqtaı sal­ta­natty jaǵdaıda atap ótti. Jan-jaqtan shaqyrylǵan qonaqtar da kóp boldy. Gımnazııanyń buryn bitirip ketken túlekteri de shet qalmaǵan. Saltanatty osy bas­qosýda gımnazııa dırektory Na­ǵı­ma Saǵatqyzy jetken jetistikterin bastan-aıaq aǵynan jaryla baıandap berdi. Sondaı-aq, Alma­ty oblystyq, aýdandyq bilim bas­qarmalary men oblystyq bilim jetildirý ınstıtýty, Qazaq­tyń ósimdik jáne eginshilik ǵy­ly­mı-zertteý ortalyǵy, aýdan­dyq ákimdik pen aýyl turǵyn­da­ry jáne bitirip ketken túlekteri atynan sóılegen adamdar ataǵy men abyroıy alysqa ketken gım­nazııanyń kemel kezeńge qadam ja­sap bara jatqanyn ystyq yqy­lastarymen atap ótti. Osy bilim ordasyna eleýli eńbek si­ńirgen ardager-ustazdar Merýert Sargelekova, Raýshan Dáýitqu­lo­va, Klara Aldabergenova, Gúl­bar­shyn Dáýletbaeva, Naǵıma Sa­ǵatova, Aldońǵar Egeýbaev, taǵy basqa kóptegen ustazdardyń jas urpaqqa bergen ulaǵaty laıyqty baǵasyn aldy. Gımnazııa ujymynyń 20 jyl­dyǵy osylaısha Táýelsizdik merekesimen birge keńinen atalyp ótti. Jınalǵan jurtshylyq gım­na­zııanyń san alýan kórkem­óner­pazdar úıirmeleriniń ónerlerin tamashalady. Táýelsizdik qurda­sy­nyń saltanatty qýanyshy qaı­talanbas ereksheligimen eldiń esinde qaldy.

Qanat TÁKEBAEV, jýrnalıst.

Almaty oblysy, Qarasaı aýdany, Almalybaq aýyly. Sýrette: merekeli sátten kórinister.