Týrnırdiń ashylý saltanatynda «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Máýlen Áshimbaev, «Qazaqstan» RTRK» AQ tóraǵasy Erlan Qarın, «Qazaqstan barysy» týrnıriniń úsh dúrkin jeńimpazy Beıbit Ystybaev jáne «Qazaqstan barysy» qazaq kúresin damytý qory qamqorlyq keńesiniń tóraǵasy Arman Shoraev quttyqtaý sóz sóılep, balýandarǵa jeńis, jankúıer qaýymǵa esten ketpes jaqsy áser tiledi. Sondaı-aq shyn myqty balýannyń jeńiske jetýine tilektestikterin bildirdi. Bozkilemde bir-birimen ıyq tiresip, kúreske túsýge asyǵyp turǵan balýandarǵa Qazaq eliniń baǵyna týǵan áıgili balýan, qazaqtan shyqqan tuńǵysh Olımpıada chempıony Jaqsylyq Úshkempirov aq tilegin arnap, batasyn berdi.
Jalpy, qazaq kúresinen uıymdastyrylǵan aıtýly doda bıyl ekinshi ret «Barys Arena» muz saraıynda ótkizildi. Atalǵan sport ǵımaraty «Qazaqstan barysy» syndy kórermendi kóp jınaıtyn týrnırdi ótkizýge ábden laıyq. О́ıtkeni munda oryn sany kóp (12 myń adam) jáne buǵan deıin ótkizilip kelgen «Saryarqa» velotregine qaraǵanda «Barys Arenada» kórermenderdiń balýandardyń beldesýlerin jaqynnan kórýge múmkindikteri mol.
Týrnırge elimizdiń árbir aımaǵyndaǵy ótken irikteý kezeńinen súrinbeı ótken tańdaýly balýandar qatysty. Kilem ústi tosyn jeńisterge, jan alysyp, jan berisken beldesýlerge de toly boldy. Mysaly, tuńǵysh «Qazaqstan barysy», byltyrǵy dodada kúmis júldeger atanǵan Ulan Rysqul alǵashqy aınalymda jerebege sáıkes irikteýsiz ótip, ekinshi kezeńde Almaty qalasynyń balýany Dáýren Nuralınovke ese jiberip, jarystan shyǵyp qaldy. Sondaı-aq jambyldyq óren Aıbol Aıtbek jýyrda ǵana Elbasynyń Jarlyǵymen jańadan qurylǵan Túrkistan oblysynyń balýany Ersultan Muzapparovtan jeńilip, «Qazaqstan barysy» atanamyn degen armany taǵy bir jylǵa shegerildi.
Al 1/8 fınal eki «Qazaqstan barysynyń» arasynda ótti. 2014 jylǵy jarystyń jeńimpazy Muhıt Tursynov pen byltyrǵy chempıon Elaman Erǵalıev beldesti. Eske salar bolsaq, 2017 jylǵy týrnırdiń birinshi aınalymynda-aq osy eki balýannyń joly túıisip, Erǵalıevtiń mereıi ústem bolǵan edi. Bul jolǵy tartys ta Qyzylordanyń namysyn qorǵaǵan Erǵalıevtiń jeńisimen aıaqtaldy. Negizgi ýaqyttyń sońǵy mınýtyna deıin teń beldesip, sońǵy sátte byltyrǵy «barys» ádis jasap, jartylaı jeńis upaımen qarsylasynan basym tústi.
Shırek fınaldaǵy asa qyzyqty hám tartysty ótken beldesýdiń biri 2017 jylǵy «Qazaqstan barysy» men «Ásker barysy» týrnıriniń jeńimpazy Elaman Erǵalıev pen bıyl «Ásker barysy» atanǵan Erasyl Qajybaev arasynda ótti. Eki jylǵy áskerı balýandardyń arasyndaǵy teketirestiń negizgi ýaqytynda bir-birin ala almaı, jeńimpazdy qoıan-qoltyq beldesýde anyqtaýǵa týra keldi. Qosymsha ýaqytta ekeýi eki mınýtqa jýyq bir-birinen saqtanyp, ádis jasaýǵa asyqpady. Degenmen qoıan-qoltyq beldesý nátıjesi boıynsha jańa «Ásker barysy» byltyrǵy ásker jáne «Qazaqstan barysyn» jarys jolynan shyǵaryp jiberdi. Elaman Erǵalıev byltyrǵy týrnırden soń gazetimizge bergen suhbatynda: «Maqsatym – Beıbit aǵamnyń rekordyn jańartý. Báreýdiń istegenin basqalar da qaıtalaı alady ǵoı. Sol maqsatqa jetý úshin erteń-aq jattyǵýǵa kirisemin», dep aıtqan bolatyn. Endi oǵan Beıbit Ystybaevtyń jetistigin qaıtalaý úshin taǵy biraz ter tógýge týra keledi.
Shırek fınaldaǵy taǵy bir mańyzdy beldesý shyǵysqazaqstandyq Aıbek Nuǵymarov pen almatylyq Dáýren Nuralınov arasynda ótti. Eki balýan da shırek fınalǵa deıin qarsylastaryn aıqyn basymdyqpen jeńip kelgen-di. Alǵashqy eki mınýttyń ishinde A.Nuǵymarov eki búk upaıyn ıelenip, jartylaı fınalǵa bir taban jaqyndaı tústi. Al básekeniń sońynda jartylaı jeńis upaıymen alǵashqylardyń biri bolyp jartylaı fınalǵa joldama aldy. Osylaısha Dáýren Nuralınov Almatyǵa júldesiz qaıtatyn boldy. Ekinshi shırek fınaldyq básekede qyzylordalyq Maqsat Isaǵabylov pen qaraǵandylyq tájirıbeli balýan Erjan Shynkeev beldesip, bir jambas upaıymen qaraǵandylyq balýan kelesi kezeńge ótti. Sondaı-aq «Ásker barysy» Erasyl Qajybaev pen Túrkistan oblysynyń balýany Ersultan Muzapparov jarystyń jartylaı fınalyna joldama aldy.
Sonymen jankúıer qaýym asyǵa kútken jartylaı fınal beldesýlerine de kezek keldi. Aldymen kilemge «Qazaqstan barysy» týrnırine birneshe jyl qatysyp, úlken tájirıbe jınaqtaǵan Aıbek Nuǵymarov pen Erjan Shynkeev shyqty. Bul beldesýde Erjan Shynkeev jeńiske jetti. Al ekinshi jartylaı fınaldyq jupta «Qazaqstan barysy» týrnıriniń fınaldyq básekesine tuńǵysh ret qatysyp jatqan Erasyl Qajybaev pen Ersultan Muzapparov kúsh synasty. Jarystyń eń aýyr (151 kg) jáne eń jeńil (90 kg) balýanynyń arasyndaǵy tartysty ótken bul beldesýde qarsylasynan 61 kıloǵa aýyr Erasyl Qajybaevtyń juldyzy jandy.
2018 jylǵy «Qazaqstan barysyn» anyqtaıtyn sheshýshi saıystyń aldynda júlde beriletin úshinshi oryn úshin beldesý ótti. Shyǵys Qazaqstan oblysynyń balýany Aıbek Nuǵymarov pen Túrkistan oblysynyń tarlany Ersultan Muzapparov arasyndaǵy jekpe-jekte kóp jyldyq tájirıbe óz sózin aıtty. Osylaısha Aıbek Nuǵymarov eki jyl qatarynan «Qazaqstan barysynyń» qola júldesin ıelendi.
Sonymen qazaq kúresinen eń myqty, eń kúshti balýandy anyqtaıtyn sát te kelip jetti. Sheshýshi synǵa bul týrnırde bir demmen kúresip, óziniń babynda ekendigin kilem ústinde kórsetken «Ásker barysy» Erasyl Qajybaev pen «Qazaqstan barysy» týrnıriniń fınalısi Erjan Shynkeev shyqty.
Bilekti balýandardyń arasyndaǵy fınaldyq beldesýde qaraǵandylyq Erjan Shynkeevtiń basymdyǵy birden baıqaldy. Beldesýdiń alǵashqy úsh mınýtyn asqan saqtyqpen, baıyppen ótkizgen Shynkeev búk upaıyn ıelenip, artynsha jambas upaıǵa qol jetkizip úlgerdi. Ádisten keıin Qajybaev bas barmaǵyn jaraqattap alǵandaı boldy. Degenmen jigitke saı minez tanytyp, jarysty jalǵastyra alatynyn jetkizdi. Biraq barlyq kúshin sarqyp alǵan ol ese jiberip qoıdy. Bir qyzyǵy, efır barysynda Beıbit Ystybaev bıylǵy dodada Erjan Shynkeevtiń top jarýy múmkin ekendigin aıtqan edi. Ystybaevtyń aıtqany aıdaı keldi. Shynkeev – chempıon!
Sóıtip Erjan Shynkeev segizinshi ret uıymdastyrylǵan «Qazaqstan barysy» týrnıriniń altynshy jeńimpazy retinde tarıhta qaldy. Al jarysqa tuńǵysh ret qatysqan «Ásker barysy» Erasyl Qajybaev «Kúmis belbeý» ıegeri atandy.
«Qazaqstan barysy» týrnıriniń jeńimpazy men júldegerlerin marapattaý sharasyna «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Máýlen Áshimbaev, Parlament Májilisiniń depýtaty Bekbolat Tileýhan, «Qazaqstan» RTRK» AQ tóraǵasy Erlan Qarın, «Qazaqstan barysy» qazaq kúresin damytý qory qamqorlyq keńesiniń tóraǵasy Arman Shoraev qatysty. 2018 jylǵy «Qazaqstan barysy» Erjan Shynkeevtiń beline «Altyn belbeýdi» Máýlen Áshimbaev baılady. Sonymen qatar Qaraǵandynyń balýanyna «altyn taıtuıaq» pen 25 mıllıon teńgeniń sertıfıkaty tabys etildi. Balýannyń bapkeri de quralaqan qalǵan joq, chempıonnyń jattyqtyrýshysy 3,5 mıllıon teńge syıaqyǵa ıe boldy. Budan bólek, týrnırde ekinshi júldeger atanǵan Erasyl Qajybaevqa «Kúmis belbeý» men 5,5 mıllıon teńge tapsyryldy. Al onyń bapkeri 1,8 mıllıon teńge ıelendi.
Qoryta aıtqanda, bıylǵy «Qazaqstan barysy» týrnıri jyldaǵydaı joǵary deńgeıde ótti. Ony «Barys Arena» muz saraıyna balýandarǵa tapjylmaı otyryp jankúıer bolǵan kórermen sanynan-aq baıqaýǵa bolady. Osylaısha tól kúresimizdi ulyqtaǵan aıtýly doda jyldan-jylǵa jurttyń ystyq yqylasyna bólenip, súıip tamashalaıtyn sporttyq sharasyna aınalyp otyr.
Álı BITО́RE,
«Egemen Qazaqstan»
