Qazaqstan • 11 Shilde, 2018

Kásipkerge ne kedergi?

482 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Alystaǵy aýyl halqy da bıznes bastaýǵa nıetti. Biraq aqshanyń azdyǵy qolbaılaý, al nesıe alýǵa ekinshi deńgeıli bankterdiń talaptary joǵary. Aýdandarda bank bólimsheleri de bola bermeıdi, qujat rásimdeý úshin qystyń sýyǵy men jazdyń aptabynda oblys ortalyǵyna qatynaý qajettiligi týady. Bir kelgende jumysyń bite qoısa jaqsy, sandalyp uzaq júrip jınaǵan qujatyńa bank kelisim bermese, eńbegiń esh, tuzyń sor. Aýyldyq jerdegi úı-jaıdyń quny da tómen, tipti bankke kepildikke qoıýǵa jaramaı qalady. Ekiniń biriniń jalaqysy joǵary kepilgeri taǵy joq. Osynyń bári aınalyp kelgende kásip ashyp, násip tapqysy keletinderdiń oılaryn oryndalmaǵan arman kúıinde qaldyryp júr. Qaıtpek kerek?

Kásipkerge ne kedergi?

Atyraýlyq kásipkerler oblys ákimi Nurlan Noǵaevpen ótken kezde­sý­de osy máseleni ortaǵa saldy. Ob­lys­tyq kásipkerler palatasynyń bas­­shysy Abdolla Ydyrysovtyń aıtý­ynsha, tyǵyryqtan shyǵar jol bar: bank­ke telmirip otyra bermeı, aýdandar­da shaǵyn nesıe berý uıymdaryn ashý kerek. Mundaı tájirıbe Mań­ǵys­taý, Qostanaı oblystarynda júze­ge as­qan. «Eger «Atameken» UKP qar­jy­lan­dyryp, jergilikti bılik qol­daý kór­­setse, aýyl kásipkerleri sha­ǵyn ne­­sıe berý uıymdary arqyly je­ńil­­dikpen aqshalaı qarajat alyp, is bastar edi», deıdi palata basshysy. Oblys ákiminiń orynbasary Aıgúl Ájiǵalıeva bul usynys sharalar josparyna engizilgenin, Kásipkerler palatasy qajet qujattardy rásimdep, shaǵyn nesıe berý uıymyn ashýǵa lısenzııa alsa, ákimdik tarapynan kómek bolatynyn aıtyp qýantty. Nátıjesi qandaı bolaryn ýaqyt kórsetedi.

Gazǵa aldyn ala tólem jasaý má­se­lesi de atyraýlyq bıznes ıe­le­rin bi­­raz­­dan beri tolǵandyryp ke­le­di. «QazTransGazAımaq» mekemesi gaz­dyń aqshasyn aldyn ala tólep qoıý­dy talap etedi, bul jańadan bas­taǵan k­á­sipkerlerge qıyndaý. «Atyraý­Ja­ryq» mekemesimen de buryn osyndaı problema bolǵan, biraq ol sheshildi. «Atyraý kommýnaldyq qyzmet kór­se­tý ortalyǵy» gaz júıeleriniń qaý­ip­sizdigin qamtamasyz etý týraly kelisim-shart jasaǵandarymen, esh­qan­daı jaýapkershilik almaıtyndary «qyzyq». Qazaqstannyń kásipker áıel­der qaýymdastyǵy oblystyq bó­lim­shesiniń basshysy Aıgúl Baıa­mı­rova osy jaıttardy ashyp aıtty. «QazTransGazAımaq» AQ Atyraý ón­di­ristik fılıalynyń dırektory Maqsat Ábýov gazǵa aldyn ala tólem jasaý máselesi ortalyq apparatta qaralyp jatqanynan habardar etti. Múmkin bir ózgeris bolyp qalar. 

Jas kásipker Erjan Nuredenov arnaıy tehnopark ashylsa degen oıda. «Mysaly, Oralda, О́skemende, Almatyda tehnoparkter bar. Atyraýda munaı-hımııa ekonomıkalyq aımaǵy qurylǵan, alaıda ol tek munaı salasyn­da­ǵy bızneske arnalyp otyr. Jańa joba­lardy iske asyrýǵa ekinshi maman­dan­dyrylǵan ekonomıkalyq aımaq qu­rylsa, jaqsy bolar edi», deıdi talap­ty jas. 

Statıstıkaǵa súıensek, árbir tórtin­shi atyraýlyq kásipkerlikpen aı­na­lysa­dy. Bıznesti damytýǵa baǵyttalǵan eki mem­lekettik, eki óńirlik baǵdarlama tabys­ty júzege asyp jatyr.     

Kásip­kerlermen ashyq dıalog júr­gizgen oblys ákimi Nurlan Noǵaev aıtylǵan máselelerdiń oń sheshilýine yqpal etetinin aıtty. 

Jaqsy jańalyqtyń biri, jaqynda Atyraýda «Tolyq formattaǵy kásip­ker­lerge qyzmet kórsetý ortalyǵy» ashy­lady. Bıznes ıeleriniń kúndelikti jumys­taryna kerek 30 memlekettik organ­nyń, damý jáne qarjy ınstı­týt­tarynyń, ekinshi deńgeıli bankterdiń ókilderi, oblystyq kásipkerlik jáne ındýstrıaldyq-ınnovasııalyq damý basqarmasy da osy ortalyqta bolady. 

Atyraýda ekonomıkalyq damýdyń negizgi baǵyty munaı óndirý, munaı sala­synda qyzmet kórsetý bolǵanymen, soń­ǵy jyldary shaǵyn jáne orta bız­­nesti damytýǵa belsendi kóńil bó­linip, agroónerkásiptik keshende, kó­lik-logıstıkalyq jáne qurylys sala­la­rynda jaqsy kórsetkishterge qol jet­ti. Bul bir jaǵynan bılik pen bıznes ara­syndaǵy ózara baılanystyń qan­sha­lyqty dárejede ekenin de kórseteri anyq. 

Baqytgúl BABASh,
«Egemen Qazaqstan»

ATYRAÝ