Daıyn ónim damýǵa serpin beredi
Hımııa ónimderiniń 40 prosentin, metaldyń 20 prosentin, elektr energııasyn eń úlken kólemde óndiretin elimizdiń negizgi ındýstrııalyq óńirindegi jumys sapary barysynda Memleket basshysy «GiessenHaus» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigine baryp, balqytylǵan allıýmınıı jáne jeńil qorytylatyn avtomobıl dıskilerin óndirýdiń tehnologııalyq úderisimen tanysty. Kásiporynda Memleket basshysyna «Pavlodar» erkin ekonomıkalyq aımaǵynda júzege asyrylyp jatqan ındýstrııalyq jobalar jóninde baıandaldy.
Byltyr Memleket basshysy Indýstrııalandyrý kúnine arnalǵan telekópir barysynda osy «Pavlodar» ekonomıkalyq aımaǵynda jańadan qurylǵan «GiessenHaus» JShS quramynda jumys jasaıtyn «K&K» kompanııasynyń qospaly alıýmınıı óndirisi jáne osy alıýmınııden avtomobıl dıskilerin jasap shyǵaratyn zaýytty iske qosqan-dy. Sol kezde Elbasy «Bul basy ǵana. Endi alıýmınıı óndirisin ári qaraı damytý qajet» dep tapsyrma bergen bolatyn. Osyǵan saı, kásiporyn jumysymen tanysýǵa kelgen Memleket basshysyna otandyq alıýmınııden alǵashqy ónim shyǵarylyp jatqany týraly baıandaldy.
Sonymen qatar Nursultan Nazarbaevqa daıyn ónim úlgileri, atap aıtqanda, jylytý radıatorlary, avtomobılderdiń qosalqy bólshekteri, temir jol vagondarynyń dóńgelekteri kórsetildi. Eksportqa ónim shyǵaratyn basqa kásiporyndardyń jumysy jaıly aıtyldy.
– Biz temir jol qurylysyna paıdalanylatyn ankerler óndiremiz, – dedi kompanııa dırektory Evgenıı Moskalev. – Bul ónim eýropalyq temir jol qurylysynda qoldanylady. Qazirgi ýaqytta elimizde turǵyn úı qurylysy qarqyndy júrip jatqany belgili. Osy oraıda bizde jylyna 1 mıllıon allıýmınıı radıatormen qamtamasyz etýge múmkindik bar.
Kásiporynnyń ýchaske basshysy, ınjener-metallýrg Murat Beısekenovtiń aıtýynsha, «GiessenHaus» JShS jylyna shyǵaratyn allıýmınıı dıskileriniń 50 prosentke jýyǵy eksporttalmaq. Quny 6,7 mlrd teńge turatyn ınvestısııalyq joba 2020 jylǵa deıin júzege asyrylady. Budan soń Nursultan Nazarbaevqa «Kazenergokabel» aksıonerlik qoǵamynda toq ótkizetin kabel jasaý tehnologııasy, kásiporynnyń damý perspektıvasy jáne ishki jáne sheteldik naryqqa shyǵarylatyn daıyn ónim úlgileri kórsetildi.
1994 jyly ashylǵan «Qazenergokabel» AQ tutynýshylarǵa telefon kabelderi, ónerkásiptik jarylys jumystaryna arnalǵan symdar, sondaı-aq elektr berilisiniń áýe jelileri sııaqty kóptegen ónimderin usynýda. Zaýytta óndiriletin ónim túri shamamen 7 myńnan asady. Munda telekommýnıkasııa sektoryndaǵy kásiporyndarda joǵary suranysqa ıe bolatyn talshyqty-optıkalyq kabel óndirýdiń jańa jelisi iske qosylǵan.
– Otandyq óndirýshiler ony taza mystan jasaıdy. Jańa ónimder otqa tózimdi, joǵary sapaly shıkizattan jasalady. О́nim 9000 ISO sapa júıesine saı jáne ST-KZ sertıfıkaty bar, – deıdi kompanııa basshysy Oleg Krýk.
Tórtinshi munaı óńdeý zaýyty qajet
О́ńirde Elbasy at basyn tiregen kelesi nysan Indýstrııalandyrý kartasy aıasynda túbegeıli jańartylǵan ári óndiris úderisi sıfrlandyrylǵan «Pavlodar munaı hımııasy zaýyty» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi boldy.
Kásiporynda «QazMunaıGaz» AQ dırektorynyń orynbasary Danııar Tıesov Qazaqstan Prezıdentine jańartý jumystary zaýyttyń shıki munaıdy qaıta óńdeý ónimdiligin arttyrýǵa, ónim sapasyn K-4 jáne K-5 standarttaryna deıin jetkizýge múmkindik bergeni jóninde baıandady. Jobany júzege asyrý úshin kompanııa 80,5 mlrd teńge jumsaǵan. Zaýytta ızomerızasııalaýdyń jańa avtomattandyrylǵan keshenderi jáne ortalyq basqarý pýnkti arqyly basqarylatyn kúkirt óndiretin qondyrǵylar salynǵan.
Nursultan Nazarbaev Qazaqstanda munaı óndirý kóleminiń artýyna baılanysty daıyn ónim kólemin molaıtý úshin ári ony ishki jáne sheteldik naryqtarǵa shyǵarý úshin halyqaralyq standarttarǵa saı keletin munaıdyń qaıta óńdelýin meılinshe jaqsartýdy qolǵa alý qajettigin aıtty.
«Sıfrlandyrý barlyq máselelerdiń sheshimin tabady, – dedi Nursultan Nazarbaev. – Basqarý bir ǵana pýnktten júzege asyrylatyndaı avtomatty túrde eńbek ónimdiligin arttyrý úshin sıfrlandyrýdy engizińizder».
Elbasy Qazaqstandaǵy munaı óńdeıtin úsh zaýyttyń jańartylǵanyna qaramastan, tórtinshi zaýyt salý qajettigi týyndap otyrǵanyn atap ótti.
Qazaqstan Prezıdenti zaýyttyń jas jumysshylarymen áńgimelesý barysynda Pavlodar munaı hımııasy zaýyty Keńes Odaǵy kezinde salynǵan zaýyttardyń sońǵysy ekenin aıtyp, onyń sol ýaqyttaǵy eń ozyq qural-jabdyqtarmen jabdyqtalǵanyna toqtaldy.
– Sizder eń zamanaýı zaýytta jumys isteısizder. Munda óndiristi sıfrlandyrý isi qolǵa alynyp, jańa tehnologııalar engizilýde. Sizder óndirip jatqan ónimge degen suranys artyp keledi, demek, sizderdiń de tabystaryńyz molaıa túspek, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Jas mamandar Memleket basshysyna «Bolashaq» baǵdarlamasy arqyly álemniń úzdik joǵary oqý oryndarynda bilim alýǵa jáne alǵan bilimderin óndiriste qoldanýǵa múmkindik týǵyzǵany úshin alǵys aıtty.
О́ńirdiń áleýetine oń baǵa berildi
Budan soń Elbasy Pavlodar oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damý máseleleri jóninde keńes ótkizdi. Jıyndy ashqan Qazaqstan Prezıdenti oblys basshylyǵynyń naqty jumys atqaryp jatqanyn jáne óńirde oń ózgeristerdiń baıqalyp otyrǵanyn aıtty.
– Men búgin birneshe kásiporynda bolyp, jurtshylyqpen áńgimelestim, halyqtyń jaı-kúıimen tanystym. Oblys ekonomıkasynyń shamamen 50 prosenti ónerkásip salasyna tıesili. Bul – Qazaqstan óńirleri arasyndaǵy joǵary kórsetkish, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstan Prezıdenti Pavlodar oblysynyń geografııalyq turǵydan utymdy ornalasqanyn atap ótip, bul óńir Reseı Federasııasynyń ónerkásibi damyǵan oblystarymen shektesetinine nazar aýdardy.
– Bul oblystyń ónerkásip, energetıka, kólik jáne aýyl sharýashylyǵy salalaryndaǵy áleýeti zor, – dedi Elbasy.
Memleket basshysy ınfraqurylymdy damytý jáne tıisti nysandardy salý máselelerine erekshe toqtaldy.
– Astana men Pavlodardy birinshi sanatty avtoban jalǵap jatyr. Endi, jol júrý ýaqyty bes-alty saǵat emes, úsh saǵatqa sozylady. Oblystyń tranzıttik áleýeti keńeıip keledi, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Jıyn barysynda Elbasy óńirde týrızmdi damytý máselesine de toqtalyp ótti.
– Jańa ǵana Maraldy demalys ornyn kórdik, – dedi Elbasy. – Qonaq úılerdi bylaı qoıǵanda, adamdar otyratyn jer joq. Tipti, shatyr joq. Bul jerge adamdardy tartýǵa múmkindik bar. Demalýshylar kelse, aqsha tóleıdi. Soǵan saı jaǵdaı jasaý kerek. Jol tóselip, kommýnıkasııa júıesi tartylǵan. Biraq adamdardyń tolyqqandy demalysy úshin áli de eńbek etý kerek. Bıznes ne úshin ashyldy? Alystan ınvestorlardy tartpaı-aq, pavlodarlyq kásipkerlerdi kishigirim qos qabatty kottedjder men qonaq úılerdi salýǵa shaqyrý kerek.
Qazaqstan Prezıdenti óńirdiń kásipkerlerine arnalǵan sózinde shıkizatty qaıta óńdeýdi meılinshe jaqsartý jáne básekege qabiletti ónim shyǵarý máselelerine nazar aýdardy.
– Men búgin alıýmınıı óndiretin, toq ótkizgish kabel jasaıtyn kompanııalardyń jáne basqa da kásiporyndardyń jumysymen tanystym. Biz qurylys materıaldaryn shyǵarý, tereze jaqtaýlaryn, ydys-aıaq jáne alıýmınııden folga jasaý múmkindigin qarastyrýymyz qajet. Mine, osy iske ınvestısııa tartyp, kúsh jumyldyrý kerek, – dedi Elbasy.
Keńes barysynda Pavlodar oblysynyń ákimi Bolat Baqaýov Memleket basshysyna óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy, «Rýhanı jańǵyrý» memlekettik baǵdarlamasy jáne «Prezıdenttiń bes áleýmettik bastamasy» aıasynda iske asyrylyp jatqan jobalar jóninde málimdedi.
– 2017 jyldyń qorytyndysy boıynsha oblystyń jalpy ónimi alǵash ret 2 trıllıon teńgeden asyp, 3,6 prosentke jetti. Bıylǵy birinshi jartyjyldyqtyń qorytyndysy boıynsha óndiris kólemi 4,6 prosentke artty. Oblys kásiporyndaryndaǵy óndiris úderisterin sıfrlandyrý jónindegi sizdiń tapsyrmańyz oryndalýda. Tehnologııalyq turǵydan qaıta jabdyqtaý isine 200 mıllıard teńgeden astam qarjy jumsaldy, – dedi oblys ákimi.
Memleket basshysy jıyn qorytyndysy boıynsha óndiriske halyqaralyq EKSPO-2017 mamandandyrylǵan kórmesinde kórsetilgen «jasyl» tehnologııalardy engizý, shaǵyn jáne orta bıznesti, Reseı oblystarymen shekaraaralyq saýda-sattyqty damytý, óńirdegi týrıstik klasterdiń áleýetin arttyrý, mal sharýashylyǵy men sýarmaly eginshilikti órkendetý úshin naqty tapsyrmalar berdi.
Keńeske Prezıdent Ákimshiliginiń Basshysy Á.Jaqsybekov, Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary A.Mamın, Energetıka mınıstri Q.Bozymbaev, memlekettik organdardyń ókilderi, iri ónerkásip kásiporyndarynyń jetekshileri, sonyń ishinde ERG dırektorlar keńesiniń tóraǵasy A.Mashkevıch, «Prommashkomplekt» JShS dırektorlar keńesiniń tóraǵasy D.Syzdyqov, «Stalmontaj» JShS-nyń bas dırektory A.Terentev, «Kazenergokabel» AQ-nyń bas dırektory O.Krýk jáne basqa da azamattar qatysty.
Sonymen qatar Memleket basshysy Sultanmahmut Toraıǵyrov atyndaǵy Pavlodar oblystyq birikken ámbebap ǵylymı kitaphananyń jumysymen de tanysty. Onda múmkindigi shekteýli oqyrmandarǵa arnalǵan arnaıy jabdyqtar, bilim berý jáne densaýlyq saqtaý salalaryn sıfrlandyrý jobalary, sondaı-aq «Rýhanı jańǵyrý» jobalyq ofısiniń kórme zaly kórsetildi.
Farıda Byqaı,
«Egemen Qazaqstan»
