Máńgilik qashanda mıftiń qorshaýynda júredi. Mıftiń ózi – qaıshylyqsyz, turaqty, ózgermeıtin forma.
Ýaqyt – máńgiliktiń kezeńdik ómir súrý qalyby.
Búkilálemdik, dúnıejúzilik, qala berdi, ulttyq mańyzy bar ýaqyt, kezeńnen asqanda, máńgilik sıpatqa ıe bolady.
1. Keshegi, jylyna tórt mezgil salqar kósh túsetin, ushan-teńiz shalqar dala, kóshpeli jurt marshrýty, búginde kólik qaptaǵan qara jolǵa aınaldy.
Tegi, ataq-dańqy asqan, saqaralyq Uly dala (Táńiri men Umaı ana) ańyz-áfsanasynan (vertıkaldy logıka) jaralǵan, qazaq qonysy jaıly, azattyq týraly, jaýgershilik zamanda, alashty kúreske shaqyrǵan, Asan qaıǵydan Nysanbaı jyraýǵa deıingi jeke tolǵaýlar, jańa kezeńde zamanaýı tarıhı ýaqıǵalardy (Táýelsizdik jyldary) qamtyǵan epostyq (qazirgi qazaq poezııasy) dastandar (gorızontaldy logıka) kólemine jetti.
Tikeleı baılanystaǵy árbir oqshaý ańyz pafosy, jeke áfsana qaharmany týraly fılosofııa keıin jurtpen birge, qatar ómir súretin halyqtyq eposqa aınalady.
2. Astana – postmodernıstik (moderndik) arhıtektýralyq sana, adamzat aqyl-oıy jetken meje, ozyq sáýlet óneri, ǵylymı-tehnıkalyq damýdyń, tehnologııalyq tabystyń kórinisi.
Kúrdeli konstrýksııalyq sheshimderdiń, aldyńǵy qatarly, úzdik qurylystyq-ınjenerlik oıdyń jemisi.
Ǵylymnan jaratylǵan qala, fılosofııalyq tolǵanystan týǵan shahar.
Bizdiń mıfologııalyq qýanyshymyz, aqyl-oı, sana-sezim, tylsym-túısiktiń qosylǵan tusy, bar qaharmandary baqytyna jetip, kúlli halqynyń armany oryndalǵan ertegideı eldi meken.
3. Astanada aıtylǵan árbir sózdiń jalpyhalyqtyq sıpaty, eldik qasıeti, abyz oqyǵan duǵadaı kıesi bar, kúshi áserinen bilinedi, qýaty taý qoparady, tas tiledi, daýysy jer jarady.
Oı-qııaldan órnek salǵan elorda – jarqyn keleshektiń keskin-kelbeti, asyl muratqa talpynǵan Qazaqstan obrazy, eseıgen eldiń keıpi, táýelsiz memlekettiń sımvoldyq beınesi.
Elorda elmen birge jaınap, en dalamen qatar qulpyryp, damyp, ósip- ónip keledi.
Bas qala boıynan kıiz týyrlyqty qazaqtyń qasıet-qundylyqtaryn, minez-qulqyn kórýge bolady: ór, eńbekte beınetqor, tapsyrmada belsendi, qııalynda ushqyr, bilimde ozat, jumysta ozyq, tárbıede ónegeli.
Ár alashqa týys, bar qazaq jurtyna maqtanysh, eldiń eńsesin kóterip, halyqtyń boıyn tiktegen rýh.
Kórmegen kórýge asyǵatyn, kórgen kete almaıtyn, ketken umyta almaıtyn qala.
4.Erte turǵan qazaq elordanyń ýaqytymen júredi, kesh oıanǵan qazaq Astanaǵa qarap saǵatyn túzetedi.
Astana ýaqyty – qazaqtyń ýaqyty. Bar Qazaqstan jurtshylyǵy qaıda júrse de, qaıda ómir súrse de, Ánurandy shyrqap, tegis qatar jatyp, túgel birge oıanady.
Astana saǵaty azat shaqtyń altyn mezgilin kórsetedi.
Elorda tórt taraptyń basyn qosqan jol toraby, jan-jaqqa jol silteıtin jolaıyryq. Shartaraptyń qıylysy. Qazaq saqarasy, alash aımaqtary, eldi mekenderden shyqqan kóshtiń bári tegis Astanaǵa aparady.
5.Qazaq dep soqqan alash júregi alyp-ushyp Astananyń alyp júregimen birge, qatelespeı, jańylmaı, adaspaı, qatar soǵyp turady.
Baǵy janyp, baıraq taǵyp, bar qazaq úkilegen azat kúnniń altyn tańy atqaly baqyttyń bar ekeni alash esine tústi.
Azaptyń qorlyq túni umytyldy.
Jazıraly gúl-báısheshek jerinde, jarasyp gúldeste kóshet leginde, ertegi elindeı júremiz shalqyp, júrgende Elorda kóshelerinde.
Bas shahar. Elbasynyń tól perzenti.
Dıdar AMANTAI,
jazýshy
