21 Naýryz, 2012

Uly uǵym

477 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Uly uǵym

Belgili ǵalym, Ulttyq ǵylym aka­demııasynyń akademıgi Ǵab­dolla Qulqybaev óz sala­sy­nyń belgili mamany bolýymen qa­tar, ulttyń rýhanı dúnıesine de jete mán berip júretin edi. Qazirgi táýel­sizdigimiz týraly ol kisiniń artyna qal­dyrǵan shaǵyn dúnıesinen alar taǵylym az bolmasa kerek. Ulystyń uly kúni atalyp ótip jatqan tusta aramyzda joq aka­demıktiń arhıvindegi sol dúnıesin gazet oqyrman­daryna usynýdy jón kórdik.

 

Belgili ǵalym, Ulttyq ǵylym aka­demııasynyń akademıgi Ǵab­dolla Qulqybaev óz sala­sy­nyń belgili mamany bolýymen qa­tar, ulttyń rýhanı dúnıesine de jete mán berip júretin edi. Qazirgi táýel­sizdigimiz týraly ol kisiniń artyna qal­dyrǵan shaǵyn dúnıesinen alar taǵylym az bolmasa kerek. Ulystyń uly kúni atalyp ótip jatqan tusta aramyzda joq aka­demıktiń arhıvindegi sol dúnıesin gazet oqyrman­daryna usynýdy jón kórdik.

Ǵasyrlar boıy ańsaǵan táýelsiz el bolý armany HH ǵasyrdyń sońynda ǵana júzege asty. Endigi jerde halqymyzdyń sanasyna táýelsizdiktiń negizgi je­tis­tikterin barynsha sińirip, olardyń boıynda patrıot­tyq, eldik sezimderin ornyqtyrý ýaqyt alǵa tartyp otyrǵan mindet bolyp tabylady.

Qazirgi kezde atqarylatyn barlyq sharalar táýelsizdiktiń saıası qundy­lyqtaryn ár qazaqtyń, árbir qazaq­standyqtyń oı-sana táýelsizdigine ulastyrý mindetine qyz­­met etýi tıis. Osylaı bol­ǵan kún­de ǵa­na elimizdiń saıası táýel­siz­digi óziniń to­lyqqandy beı­­nesine ıe bo­lyp, tarıhı be­riktikke jete almaq. Bulaı deı­tinimiz, biz bar­lyq TMD el­deri tárizdi tota­lı­tarlyq júıe men keńestik ıdeologııa jórgeginen shyqqan elmiz. Onyń tabyn sanadan, oılaý júıemizden yǵystyryp shyǵarý ońaı sharýa emes.

Árıne, oı-sana táýelsizdigi jolynda qyrýar is atqarylyp jatqany belgili. Halqymyz A.Baıtur­synov, M.Dýlatov, Á.Bókeıhanov, M.Shoqaı, J.Aımaýytov, M.Jumabaev, H.Dosmuhamedov sııaqty arys­­­­­ta­ry­myz­dyń shyǵarmashylyǵymen qaıta qa­ýyshyp, jańa turǵydan qabyl aldy. Qazirgi kezde keńestik zamanda halqymyzǵa jasalǵan saıası jáne ıdeologııalyq geno­sıdtiń neshe túrli sumdyqtaryna kóz jetti. Memle­kettigimizdiń irge­tasyn qalap, qabyrǵasyn bekitýge umtylǵan Áz Táýke, Esim, Qasym, Áz Jánibek, uly Abylaı tárizdi handary­­­myzdyń bolǵanyn, qanjyǵaly Bógenbaı, qarakereı Qabanbaı, shapyrashty Naýryzbaı syndy elin, jerin qasyq qany qalǵansha qorǵaǵan qolbasshy­­lary­­myzdyń bolǵanyn, Tóle bı, Qaz daýysty Qazybek bı, Áıteke bı sekildi álemdik óredegi aqylman danysh­pandarymyzdyń bolǵanyn, Qaztýǵan, Buqar, Dospambet, Shalkıizdeı ǵa­jaıyp jyraýlarymyzdyń bol­ǵa­nyn bilip qana qoı­maı, olardyń ustanymdaryn kúnde­­­­likti ómirimizde basshy­lyqqa alatyn boldyq.

Respýblıka Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev Qazaqstan halyqtary Assambleıasynyń kezekti bir sessııasynda sóılegen sózinde ıtalıan saıasatshysy Kavýrdyń HIH ǵasyrda aıtqan sózderin ózimizge beıim­deı kelip, mynadaı oı túıip edi: «Biz Qazaqstandy somdadyq, endi qazaqstandyqtardy somdaıyqshy».

Munyń ózi jaı aıtylǵan sóz bolmasa kerek, onyń máni óte tereń. Biz táýelsiz Qazaqstandy ornattyq, ór­ken­dete beremiz, alaıda oı-sana táýelsizdigimizdi ornyq­tyra aldyq pa?

Kózqarastyń, tarıhı zerdeniń qazirgi zamandyq betburys jasaýyna M.Áýezovtiń, I.Esenberlınniń, M.Maǵaýınniń, Q.Jumadilovtiń, S.Smataevtyń jáne basqa jazýshylar shyǵarmalarynyń kóp áseri boldy desem, artyq aıtqandyq emes. Kórnekti ǵalym­darymyz Á.Marǵulan, M.Qozybaev, O.Ysmaǵulov, K.Baıpa­qov­tyń tarıhı zertteýleri sana tóńkerisine um­tylysqa septigin tıgizgenin atap aıtqan jón. Hal­qymyzdyń tarıhı sanasyn oıatyp, táýelsiz oılary­nyń ornyǵa tú­sýine aıryqsha áser etken eńbek – Nursultan Nazar­baevtyń «Tarıh tolqynynda» bol­ǵan­dyǵy barshamyzǵa belgili.

Búginde biz úlken saıasattan bastap, sharýashylyq­tyń, rýhanııattyń qaı salasynda bolsyn derbes is-qımyl jasaı alamyz. Sonymen birge Elbasy ustanǵan memle­kettik saıasatymyzǵa sáıkes Qazaqstannyń Batys­pen de, Shyǵyspen de, alys jáne jaqyn shet eldermen de ara-qatynasyn nyqtap, teń dárejede baılanys ornatyp otyrmyz. Osynyń bári bizge táýelsizdik bergen múm­kindikter. Sondyqtan da onyń mán-mańyzyn ózimiz ǵana bilip qoımaı, syrttaǵylardyń bárine de bilgizýge tıispiz.

Táýelsizdik – uly uǵym. Ony qasterleýge úıretý, daǵdylandyrý, adam boıyndaǵy basty qasıetke aınaldyrý – árqaısymyzdyń paryzymyz. Táýel­sizdikti ulyq­taý – ony nyǵaıtý. Endeshe is­pen, myqty ekonomıkamyzben nyǵaıtý – barshamyzdyń mindetimiz.