2018 jyl Qazaqstan men Slovakııa qarym-qatynastary tarıhynda eleýli oryn alǵany týraly atap ótken jón. Eki memleket arasyndaǵy dıplomatııalyq qatynastardyń ornatylýynyń 25 jyldyǵyn atap ótýine oraı, Slovakııa Premer-mınıstri Peter Pellegrınıdiń Astanaǵa alǵashqy resmı sapary jáne saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi úkimetaralyq komıssııanyń kezekti otyrysy jáne saıası konsýltasııalar ótti.
Taraptar qazaqstandyq-slovakııalyq qarym-qatynastarynyń senimdi sıpatyn qanaǵattanýshylyqpen atap ótip, oǵan Slovak Úkimeti basshysynyń Qazaqstanǵa sapary, onyń Elbasy Nursultan Nazarbaevpen kezdesýi jáne Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevpen kelissózderi jańa serpin berdi. Sondaı-aq kelisimderdi tıimdi iske asyrýdyń jáne ornatylǵan saıası-ekonomıkalyq baılanystardyń qarqynyn qoldaýdyń mańyzdylyǵy atap ótildi.
Taraptar joǵary deńgeıdegi kezdesýlerdiń oń dınamıkasy aǵymdaǵy jyly da jalǵasatynyn atap ótti. Atap aıtqanda, R. Vasılenko EQYU-nyń qazirgi tóraǵasy – Slovakııanyń syrtqy jáne eýropalyq ister mınıstri Mıroslav Laıchaktyń Ortalyq Azııa elderi boıynsha aımaqtyq týrnesi sheńberinde Astanaǵa aldaǵy saparynyń mazmundy aspektilerin talqylady.
R. Vasılenko slovakııalyq áriptesterin EQYU-ǵa tóraǵalyq etýimen quttyqtady. «Qazaqstan Slovakııa tóraǵalyǵynyń basymdyqtaryn qoldaıdy, bul, árıne, uıymnyń bedelin odan ári nyǵaıta túsedi. EQYU-men yntymaqtastyq osy bedeldi uıymdy 2010 jyly basqarǵan memleket retinde jáne uıymda 27 jyl boıy belsendi túrde jumys istep kele jatqan Qazaqstan úshin óte mańyzdy», - dedi R. Vasılenko. M. Laıchakpen jeke qysqasha áńgimelesý barysynda EQYU-nyń qazirgi tóraǵasy Qazaqstadyq tarapyna uıymdaǵy slovak tóraǵalyǵyn qoldaǵany úshin alǵysyn bildirip, jan-jaqty ózara is-qımyldardy nyǵaıtý nıetin rastady.
Qazaqstan dıplomaty memleket basshysynyń EQYU aıasyndaǵy Eýrazııalyq keńistikte keshendi qaýipsizdikti qamtamasyz etýge, atap aıtqanda, EQYU-nyń slovak tóraǵasy tarapynan qoldaý tapqan Helsınkı Qorytyndy aktisiniń qabyldanǵanyna 45 jyl tolýyna oraı, 2020 jyly Qaýipsizdik pen yntymaqtastyq jónindegi halyqaralyq konferensııany ótkizýge baǵyttalǵan bastamalary týraly áńgimeledi. Taraptar saıası deńgeıdegi dıalogty jandandyrýǵa jáne halyqaralyq alańdarda ózara qoldaý kórsetýdi jalǵastyrýǵa kelisti.
Sapar barysynda saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyqty jandandyrý jónindegi josparlarǵa basty nazar aýdaryldy. Atap aıtqanda, ınvestısııalardy tartý jáne otandyq eksportty damytý máseleleri qazaqstandyq-slovakııalyq bıznes-forýmynyń jáne SARIO ınvestısııalar jáne saýda jónindegi Agenttiktiń syrtqy saýda departamentiniń Dırektory Tıbor Býchekpen jáne Slovakııanyń SIM ekonomıkalyq departamentiniń dırektory Vıktor Boreskıımen kezdesýlerinde negizgi kún tártibine aınaldy.
Bıznes-forýmda sóılegen sózinde R. Vasılenko ekonomıkanyń basym sektorlarynda ózara is-qımyldy arttyrýdyń mańyzdylyǵyna nazar aýdardy. «Búginde Qazaqstan álemniń eń damyǵan 30 eliniń qataryna kirý maqsatyn alǵa qoıyp otyr, ol úshin biz el ekonomıkasyn jańǵyrtý boıynsha keshendi sharalar qoldanýdamyz, ınvestısııalyq saıasat jaqsarýda, óndiristik jáne kólik ınfraqurylymy jetildirilýde, osyǵan baılanysty slovakııalyq bıznes úshin keń perspektıvalar ashylýda. Biz Qazaqstanda eksportqa jáne tıimdilikti arttyrýǵa baǵyttalǵan qosylǵan quny joǵary, básekege qabiletti jobalardy qurýǵa, saýda jasaýǵa jáne ınvestısııalaýǵa daıyn seriktesterdi tartýǵa qyzyǵýshylyq tanytamyz», - dep R. Vasılenko.
Qazaqstan men Slovakııanyń isker toptarynyń ózara múddeleriniń mańyzdy ındıkatory retinde Qazaqstan naryǵynda slovak kapıtalynyń qatysýymen 30-dan astam kásiporynnyń qyzmeti atap ótildi. Atap aıtqanda, «Oftum s.r.o.» kóz lazerlik hırýrgııasyna mamandyrylǵan, «ELTECO a.s.» - elektrmen jabdyqtaý sektory, «KANTO METAL s.r.o.» jáne «CSBC spol s.r.o.» - qorǵanys ónerkásibi úshin hımııalyq barlaý mashınalaryn ázirleý jáne satý úshin mamandyrylǵan, «CME.Slovakia s.r.o.» - emdeý jáne dıagnostıka tehnologııalaryn jetkizý, «Ish Pumps Olomuc» – elektrstansııalaryna arnalǵan sorǵylar men armatýra óndirisi, «PROGAST spol.s.r.o.» kompanııasy et óńdeý ónerkásibin keshendi qamtamasyz etý salasynda qyzmet atqaryp keledi.
Bratıslavaǵa sapar EQYU-nyń Antısemıtızmmen kúres jónindegi halyqaralyq konferensııasyna qatysýmen ushtastyryldy, ol EQYU tóraǵasy laýazymynda Slovakııanyń birinshi iri is-sharasy boldy. Konferensııanyń ashylýynda EQYU-nyń qazirgi tóraǵasy - Slovakııa SIM basshysy M. Laıchaktyń, EQYU Demokratııalyq ınstıtýttar jáne adam quqyqtary jónindegi bıýrosynyń dırektory Ingıbıorg Gısladottırdyń jáne EQYU-ǵa qatysýshy 57 eldiń joǵary ókilderi aldynda sóılegen R. Vasılenko qatysýshylardy Qazaqstannyń táýelsizdik jyldarynda qalyptasqan ultaralyq jáne konfessııaaralyq kelisim men dinı tózimdiliktiń biregeı dástúrlerimen tanystyrdy.
Dıplomat atap ótkendeı, Qazaqstan beıbitshilik pen kelisimdi qamtamasyz etýdiń negizgi faktorlary bolyp tabylatyn dinı jáne etnıkalyq toleranttylyq qaǵıdattaryna adal ekenin atap ketti. «Táýelsizdik alǵan sátten bastap Qazaqstan etnıkalyq jáne dinı úılesimdilik mádenıetin nyǵaıtýǵa tyrysyp keledi, ondaǵy eń basty qundylyq – kez kelgen senim men dástúrdi ustanatyn adam bolyp tabylady. Bul bizdiń myqty ári maqtanarlyqqa turatyn basty jetistikterimizdiń biri», – dedi ol. Sondaı-aq, qazaqstandyq dıplomat óz sózinde qatysýshylardy dinı sebepter boıynsha kemsitýshilik pen kemsitýdi joıý úshin birlesip kúsh salýǵa shaqyrdy. Sonymen qatar, Qazaqstan 100-den astam túrli etnostar men konfessııalardyń, sonyń ishinde evreı qaýymynyń ókilderi úshin ortaq úı bolyp tabylatynyn atap ótti.
Konferensııaǵa qatysýshylar 2018 jyly Astanada ótken «Dinı kóshbasshylar jáne qaýipsiz álem» taqyrybyndaǵy Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleriniń VI Seziniń qorytyndylaryna erekshe qyzyǵýshylyq tanytty. Dıplomat qatysýshylarǵa Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Sezdi odan ári damytýdyń mańyzdy baǵytyna aınalatyn konfessııaaralyq jáne órkenıetaralyq dıalogty damytý jónindegi ortalyq qurý bastamasy týraly aıtyp ketti.
Sondaı-aq, sapar barysynda R. Vasılenko Slovakııanyń jetekshi buqaralyq aqparat quraldaryna ashyq suhbat berip, onda Qazaqstannyń qazirgi zamanǵy damýy, memleket basshysynyń syrtqy saıası bastamalary jáne eki el arasyndaǵy ekijaqty qarym-qatynastardyń perspektıvalary týraly áńgimelep berdi.
