Qazaqstan bastamasy – ıadrolyq qarýsyz álem qurý
Sársenbi, 16 qańtar 2013 7:05
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimdigi men Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıteti «Qazaqstan kóshbasshysy – ıadrolyq qarýsyz álem jahandyq saıasatynyń kóshbasshysy» taqyrybynda ǵylymı-tájirıbelik konferensııa uıymdastyrdy. Konferensııada oblys ákiminiń orynbasary Aıtqazy Sherýbaev oblys basshysy Berdibek Saparbaevtyń quttyqtaý hatyn oqydy.
Sársenbi, 16 qańtar 2013 7:05
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimdigi men Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıteti «Qazaqstan kóshbasshysy – ıadrolyq qarýsyz álem jahandyq saıasatynyń kóshbasshysy» taqyrybynda ǵylymı-tájirıbelik konferensııa uıymdastyrdy. Konferensııada oblys ákiminiń orynbasary Aıtqazy Sherýbaev oblys basshysy Berdibek Saparbaevtyń quttyqtaý hatyn oqydy.
– Táýelsiz elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev ultymyzdyń bolashaǵyn jan-jaqty oılastyra kelip, óz Jarlyǵymen 1991 jyldyń 29 tamyzy kúni Semeı ıadrolyq synaq polıgonyn japty, – dedi óz sózinde Aıtqazy Sherýbaev, – Sóıtip, dúnıe júzi halyqtarynyń beıbit ómir súrýin kózdeıtin «Iаdrolyq qarýsyz álem» isine teńdesi joq úles qosyldy. Vashıngtonda 2010 jyldyń sáýirindegi Jahandyq sammıtte Prezıdent Nursultan Nazarbaev jańa ıadrolyq qarýsyz aımaq qurý jónindegi bastamamen shyǵyp, onyń Taıaý Shyǵysta da qajettiligin másele etip kóterdi.
Osynyń barlyǵynan ıadrolyq saıasatqa qatysty elimizdiń ustanymy aıqyn kórinedi. Degenmen, ıadrolyq synaq polıgony Semeı óńiriniń ekologııasy men ekonomıkasyna, turǵyndarynyń densaýlyǵyna zardaby uzaqqa sozylatyn orasan zor zııan keltirdi. Ony qalpyna keltirý – salıqaly sheshimder men qarjyny talap etetin úlken is. Sondyqtan ekologııa men turǵyndardyń densaýlyǵyn ońaltý problemasyn sheshýde memlekettik mekemelermen qosa, qoǵamdyq uıymdardyń da róli zor. Buǵan «Qazaqstan kóshbasshysy – ıadrolyq qarýsyz álem jahandyq saıasatynyń kóshbasshysy» ǵylymı-tájirıbelik konferensııasy dálel bola alady.
Qazaqstan halqynyń janyna jara salǵan atomdy óshirýde Elbasynyń eńbegi ólsheýsiz. Mundaı tarıhı teńdesi joq qadamǵa barý álem aldynda el abyroıyn asqaqtatyp, ónege bolǵandyǵy sózsiz. Ásirese, synaqtyń tikeleı zardabyn kórgen Semeı jurtshylyǵy el Prezıdentiniń bul qadamyn erekshe qurmet tutady. Konferensııada Parlament Májilisiniń depýtaty Baqytjan Ertaev bylaı dep óz oıyn salmaqtady:
–Búginde elimizdiń ıadrolyq saıasatqa qatysty ustanǵan baǵyty aıqyn. Ony osy konferensııa barysynan da baıqap otyrmyz. Semeı jerinde jyldar boıy synalǵan atom úni birtindep alystap barady. Endi ıadrolyq qarýsyz el atanǵan Qazaqstan Elbasynyń bastamasymen barsha álemdi osyǵan úndeıdi. Bizdiń Prezıdentimiz elin, bolashaqty, beıbitshil halyq ekendigimizdi oılap, búkil álemge bizdiń ıadrolyq qarýdan qutylǵanymyzdy jarııa etti, – dedi.
Sonymen qatar, osy konferensııa barysynda halyqaralyq «ATOM» jobasynyń mańyzdylyǵy talqylanyp, kelgen qonaqtar osy baǵytta da óz pikirlerin bildirip, qoldaý kórsetip jatty. Solardyń biri medısına ǵylymdarynyń kandıdaty Sovetqazy Ibraev synaq polıgony jabylǵannan keıingi óńirde júrgizilip jatqan ońaltý jumystary orasan ekendigin jáne ekonomıkalyq, ekologııalyq halyq densaýlyǵyna qatysty jan-jaqty jobalardyń ıgiligin halyq kórýde dep atap aıtty. Soǵystan eshkim de utpaıdy. Al atomnyń kúsh-qýatyn ekonomıkaǵa ári beıbit ómirge baǵyttasaq, odan adamzat balasynyń utary kóp, dedi ol óz sózinde.
Ǵylymı-tájirıbelik konferensııaǵa sheteldik ǵalymdar da onlaın rejimde qatysyp otyrdy. Jıynda halyqaralyq «ATOM» jobasynyń mańyzdylyǵy talqylanyp, stýdent jastar men oqytýshylar el Prezıdentiniń bastamasymen qolǵa alynǵan «ATOM» jobasyn qoldap, onlaın-petısııaǵa qol qoıdy. Petısııaǵa qol qoıǵandardyń biri – Maqsat Káripbaev:
– Ár adam ózi nıetin bildirip, erkin túrde kelip petısııaǵa qol qoıyp jatyr. Iаǵnı bul ár adamnyń bul petısııaǵa qatysýy eliniń bolashaǵy úshin mańyzdy, – dep óz pikirin ortaǵa saldy.
Iаdrolyq synaqqa álem boıynsha tolyq tyıym salýǵa qol jetkizýdi kózdegen «ATOM» jobasy byltyrǵy jyldyń 29 tamyzynda bastaý alǵan bolatyn. Semeılikter oǵan osy kúnge deıin 11 183 qol jınaǵan. Jobanyń maqsaty ıadrolyq qarýdy synaýǵa tolyq tyıym salýǵa qol jetkizý úshin jahandyq qoǵamdyq kúshterdi biriktirý bolyp tabylady. Bul joba negizinen ıadrolyq synaqtarǵa úzildi-kesildi tyıym salýdy, keıin kele tolyqtaı joıýdy qarastyratyn jahandyq tetik retinde baǵalanýda. «ATOM» jobasy jahandyq ıadrolyq qarýsyzdaný maqsatyna qol jetkizýdi kózdeý dástúrin jalǵastyryp kele jatqan Prezıdent N.Á.Nazarbaevtyń jańa bastamasy bolyp tabylatyndyǵy jáne onyń qazirgi ýaqytta mańyzdylyǵy keńinen aıtyldy.
Konferensııada sondaı-aq ýnıversıtet tarıhyna arnalǵan mádenı-rýhanı murajaı ashyldy. Murajaıdyń lentasyn Parlament Májilisiniń depýtaty, Halyq Qaharmany Baqytjan Ertaev pen oblys ákiminiń orynbasary Aıtqazy Sherýbaev qıdy.
Raýshan NUǴMANBEKOVA.
SEMEI.
