Dál qazir Esil óńiriniń dıqandary árbir qolaıly kúndi utymdy paıdalanyp qalýǵa tyrysyp, jantalasyp jatyr. Biraq jaryqtyq kún de qabaǵyn ashpaı, kúzdiń kóńilsiz jaýyn-shashyny úzilmeı tur. Keıde tipti nóserletip, bir-eki kún boıy úzilmeı turyp alady. Egis alańyna shyqpaq túgili, jer ezilip ketkende qatynas úzilip qalady. Sondyqtan keıbir fermerler, pysyq sharýalar kún jaýyn-shashynsyz bolǵanda oraqty úzbeı salyp, eki aýysymmen jumys isteıdi, kombaındar túnimen toqtamaıdy.
Bıyl oblysta barlyǵy
2 mln 861myń gektar jerge – dándi daqyl, 970 myń gektar jerge – maıly daqyl, 34 myń gektar kartop, 6,2 myń gektarǵa – kókónis tuqymdary sińirilgen. As atasy alqapqa egilgen kólem Aqmola men Qostanaı oblysynan keıingi úshinshi orynda.
Sońǵy málimet boıynsha óńirdegi barlyq dándi daqyldyń 70 paıyzy orylyp, destege túsip, sonyń 63,8 paıyzy bastyryldy. Jınalǵan astyq kólemi 39,4 myń tonna. Gektar berekeliginiń ortasha kórsetkishi – 15 sentner.
Qyzyljar, Mamlıýt, Aqqaıyń, Ýálıhanov aýdandarynda astyq túsimi budan áldeqaıda joǵary. Kósh bastaýshy Qyzyljar aýdany orta eseppen gektarynan 18,3 sentnerden astyq jınalýda, al keıbir jeke sharýashylyqtarda tipti 25-27 sentnerden aınalýda.
Osy kórsetkish boıynsha Soltústik Qazaqstan kórshiles astyqty oblystardan alda keledi. 26 qyrkúıektegi málimet boıynsha gektaryna ortasha túsim Aqmola oblysynda − 10,3, al Qostanaıda – 6,3 sentnerden eken. Alaıda bul óńirlerde astyq bastyrý qarqyny joǵary. Naqty aıtatyn bolsaq, Qostanaı barlyq astyǵynyń 74 paıyzyn, Aqmola 68,4 paıyzyn bastyryp úlgeripti.
Soltústik Qazaqstandaǵy astyqty aýdandardyń ishindegi egis kólemi eń úlkeni – Ǵabıt Músirepov aýdany. Búginde aýdannyń dıqandary 490,6 myń gektar alqaptyń 64,4%-yn bastyryp úlgerdi. Alaıda gektar berekeligi oblystyń ortasha kórsetkishinen tómendeý – 13,6 sentner ǵana. Astyq bastyrýdan oblys boıynsha alda kele jatqan – Ýálıhanov aýdany. Aýdandaǵy alqaptardyń 71,4 paıyzy bastyrylǵan. Gektar berekeligi 16,4 sentnerden aınalýda. Al kósh sońynda qalyp, jaýyn-shashynnyń kesirinen qulashyn jaza almaı kele jatqan aýdan – Mamlıýt. Jergilikti dıqandar destege túsken astyqtyń 57,7 paıyzyn ǵana bastyrdy.
Sınoptıkterdiń boljamyna qaraǵanda, aldymyzdaǵy on kún kóleminde aýa raıy jadyrap kete qoımaıdy. Oblys aspanyn ala bult basyp, keı jerlerde jaýyn-shashyn kúsheıýi múmkin. Sondyqtan dıqandar astyq bastyrýdy aldymyzdaǵy onkúndikte de aıaqtaı qoıýy neǵaıbyl.
Aýa raıynyń qolaısyzdyǵy dándi daqyldar ǵana emes, maıly daqyldar men kókónisti de tolyq jınap alýǵa mursat bermeı otyr. Oblys boıynsha pisken maıly daqyldardyń 55,5%-y orylyp, onyń úshten biri ǵana bastyryldy. Barlyǵy 265,7 myń tonna maıly daqyl qambaǵa tústi. О́nimdi jınaýda alda kele jatqan – Aıyrtaý aýdanynyń eńbekkerleri. Olar egistiń 45,4 paıyzyn qambaǵa túsirip úlgerdi. Kósh sońynda qalyp kele jatqan Tımırıazev aýdanynyń dıqandary egis kóleminiń tek 22,8%-yn ǵana bastyrdy.
Oblys boıynsha kartoptyń 95 paıyzy jınaldy. Bul iste Ǵabıt Músirepov aýdanynyń eńbekkerleri alda keledi, olar ózderindegi kartop tuqymy sińirilgen aýmaqty tolyq jınaǵan. Alaıda ónimdilik tómendeý. Oblystaǵy ortasha kórsetkish 130,7 sentner bolsa, Músirepov aýdanynda gektarynan tek 111,4 sentnerden jınalǵan. Al eń joǵary ónim Qyzyljar aýdanynda, olar gektarynan 150 sentnerden ónim alýda.
Oblys kartoptan basqa kókónisterdi jınaýdy da áli tolyq aıaqtaı almaı otyr. Sońǵy derekke qaraǵanda, ónimniń áli segiz paıyzy alqapta jatyr. Bárine kedergi bolyp turǵan aýa raıynyń qolaısyzdyǵy. Bes-alty kún shaıdaı ashyq bolsa, qyzyljarlyqtar oraq naýqanyn eńserip tastar edi. Dıqanshy qaýymnyń bar tilegi de sol.
Soltústik Qazaqstan oblysy
