Onyń aıtýynsha, elimizde kóptegen ınfeksııalyq aýrýlar boıynsha turaqty epıdemıologııalyq jaǵdaı baıqalady.
«Respýblıka halqynyń arasynda 2019 jyldyń 9 aıynda adam úshin asa qaýipti sanalatyn oba, dıfterııa, polıomıelıt, trıhınellez, vısseraldy leıshmanıoz sekildi 9 dertpen syrqattaný jaǵdaılary tirkelgen joq. О́tken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 35 nozologııa boıynsha syrqattaný kórsetkishi, onyń ishinde A vırýstyq gepatıti 2,1 ese, menıngokokokk ınfeksııasy 41,3%, jiti vırýstyq gepatıt 49,61%, enterobıoz 29,8%, salmonellez 22%, tumaý 12,5%, JRVI 9,4%, tynys alý aǵzalarynyń týberkýlezi 8,5%, epıdemııalyq parotıt 8%-ǵa tómendedi», dedi J.Bekshın.
Al 2018 jyldyń qorytyndysy boıynsha kóptegen dárige tózimdi týberkýlezdi emdeý tıimdiligi 79,5%-dy qurady jáne álemdegi eń úzdikterdiń biri bolyp tabyldy. Qazaqstanda kóptegen dárige tózimdi týberkýlezben aýyratyn naýqastardyń sany jyl saıyn azaıyp keledi. Sońǵy 5 jylda 2013 jylǵy 10455-ten 2018 jyly 7282-ge deıin, ıaǵnı 30%-ǵa azaıdy.
Týberkýlezdi erte anyqtaý maqsatynda Qazaqstanda halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keletin qazirgi zamanǵy ádister engizildi. Osy rette atap óterlik jaı, táýelsiz Qazaqstan óz tarıhynda birinshi ret epıdemııalyq qaýipti aımaqtan shyqty.
Degenmen, qyzylsha boıynsha epıdemıologııalyq jaǵdaıda alańdatarlyq oqıǵalar bar ekendigin aıta ketken jón. Sondyqtan J.Bekshın bul máselege barynsha ekpin túsire sóıledi.
Osyǵan oraı qabyldanǵan sharalar nátıjesinde syrqattanýshylyqtyń tómendeý úrdisi baıqaldy. Máselen, qyrkúıek aıynda respýblıka boıynsha qyzylshamen syrqattaný naýryz aıymen salystyrǵanda 6,7 ese tómendedi.
Búginde qyzylshamen syrqattanýdyń 10 896 jaǵdaıy tirkeldi. Syrqattanýshylyq kóbine egilmegen balalar arasynda tirkeledi, olar syrqattanýshylyqtyń 60,4%-yn qurady.
Qyzylshamen aýyrý respýblıkanyń barlyq aımaǵynda tirkeldi. Eń kóp syrqattaný Nur-Sultan qalasynda oryn aldy, munda 3 myńnan astam adam aýyrdy. Myńnan astam jaǵdaı Shymkent qalasy men Mańǵystaý oblysynda tirkeldi.
Bıyl elimiz boıynsha qyzylshadan 19 adam qaıtys bolsa, onyń 17-si – bala. Bul balalar qyzylshaǵa qarsy egý sharalarynan ótpegen. Oshaqtarda epıdemııaǵa qarsy is-sharalar júrgizilýde, 18 myńnan astam adam egildi.
Qyzylshaǵa qarsy vaksınasııa byltyrǵy sáýir aıynan bastalǵan bolatyn. Alaıda kóptegen adamdar bul máselege salǵyrt qaraýda. Aýyrǵandardyń 60%-yn vaksınasııadan ótpegen adamdardyń quraǵany sonyń naqty kórinisi.
Sondaı-aq aýyrǵandardyń eleýli bóligin vaksınasııalaýǵa jasy jetpegen náresteler quraýda. Qyzylshaǵa qarsy egý sábıdiń 9-10 aılyq kezinen bastap júrgizile bastaıdy. Bul másele boıynsha ata-analardyń ektirýden bas tartýy nemese salǵyrttyǵy jıi kezdesedi. Mine, osynyń saldarynan 1400 náreste aýyrǵan. Mundaı jaǵdaı qyzylshanyń órshýiniń basty sebebi.
J.Bekshın qyzylshamen kúres álem boıynsha júrip jatqanyn atap ótti. Máselen, Eýropanyń ózinde 130 myń adam osy naýqasqa shaldyǵyp, 70-ten astamy qaıtys bolǵan. Sondyqtan Fransııa, Italııa sekildi elderde adamdarǵa ektirýdi mindetteıtin zańdar qabyldanǵan. Keıbir elderde, sonyń ishinde AQSh-ta vaksınasııadan ótpegen balalar men jastar mektepter men ınstıtýttarǵa jiberilmeıdi. Tipti keıbir elderde sharadan bas tartqany úshin ata-analardy túrmege otyrǵyzý jaǵdaıy da kezdesedi. Elimizde qyzylshadan 19 adamnyń qaıtys bolý oqıǵasy bul másele boıynsha ata-analar men qoǵamnyń jaýapkershiligi tómendegendigin kórsetedi. Keńes zamanynda mundaı jaǵdaıǵa jol berilmeıtin.
J.Bekshın kúnniń sýytýyna oraı tumaýǵa uqsaıtyn vırýstyq aýrýlardyń bas kóterýi múmkin ekendigin eskertti. JRVI boıynsha 2019 jyly bıýdjet qarajaty esebinen 1 mlrd 600 mln teńgeden astam somaǵa Reseıde óndirilgen «GRIPPOL +» vaksınasynyń 1,8 mln dozasy satyp alyndy, bul ótken jylmen salystyrǵanda 300 myń dozaǵa artyq. Vaksına quramynda aldaǵy maýsymnyń tumaý shtamdary bar.
Qazir respýblıka boıynsha 590 621 adam tumaýǵa qarsy egildi. Vaksınadan keıingi asqynýlar anyqtalǵan joq.
