Túrli jat aǵymdardyń jeteginde ketip, solardyń soıylyn soǵyp júrgen qarakóz baýyrlarymyzdy kórgen saıyn Afrıka eliniń kósemi Nelsonnyń: «Mıssıonerler elimizge kelgende qoldarynda kitap, bizdiń ıeligimizde jer bolǵan edi. Kózimizdi jumyp qaıta ashqanymyzda olardyń ıeliginde jer, al bizdiń qolymyzda kitap qaldy», dep ashy da bolsa shymbaıǵa batatyn shyndyqty aıtyp ketken oıly sózi til ushyna orala beredi.
Bólingendi bóri jeıdi
Iá, ata-babasy ǵasyrlar boıyna ustanyp kelgen qasıetti de qasterli dástúrli dininen búgingi urpaǵynyń qaǵynan jerigen qulandaı jırenýine ne sebep sonda? Júz otyzdan astam ulys pen ult ókilderiniń balasyn keń qushaǵyna syıdyra bilgen saıyn dala tósinde qazaqtyń balasynyń biri – sáláf, biri – ýahab, endi biri quranshyl bolyp, basy qosylmaıtyny nesi? Já, olar birdeńeni bilip aıtsa, jón dersiń-aý. Al eshteńeniń baıybyna barmastan, eliniń, jeriniń, ata-babasy júrip ótken san ǵasyrlyq jolynyń táleıi tarıhyn bilmeı turyp «anaý aıtty men» dúrmekke aıqaı qosyp: «Namaz oqymaǵannyń bári kápir» nemese «Ákeń namaz oqymaıtyn bolsa, tilin alma, shesheń namaz oqymasa, qolynan sháı ishpe», «Paıǵambardyń (s.ǵ.s.) súnnetin oryndaý mindet emes» jáne t.s.s. dep júrgenderdiń is-áreketi qaı aqylǵa qonady? Aǵaıynyn «adastyǵa» sanap júrgen ondaı baýyrlarymyz týǵanyna, qala berdi eli men jerine opasyzdyq jasaýmen qatar, eń aldymen, ózderiniń adasyp júrgenin bile me eken? Qasıetti Quranda: «Áı múminder! Alladan shynaıy qorqýmen qorqyńdar da musylman bolǵan kúıde ǵana ólińder. Túp-túgel Allanyń jibine (dinine) jabysyńdar da bólinbeńder» («Álı Ǵymran» súresi, 102-103-aıattar), kúlli musylman balasyna bólinbeńder dep ashyq aıtyp turǵan joq pa?
Shyntýaıtyna keler bolsaq, jatjurttyqtarǵa seniń óziń de, diniń de kerek emes. Olardyń kózdegeni basqa. Kóbisiniń aýzynyń sýy qurı baǵyp otyrǵany – seniń ulan-ǵaıyr jeriń men jerasty qazba baılyqtaryń. Kezindegi «bólip al da bıleı ber» dep qazaq jerin emen-erkin bılep-tóstegen otarshyl patshalyq Reseıdiń saıasatyn búgingi tańda muhıttyń arǵy jaǵyndaǵy mysyqtileýliler qoldanǵysy keledi jáne musylmandy musylmanǵa aıdap salyp qoldanyp ta júr. Tóskeıde maly, tósekte basy qosylǵan qarǵa tamyrly qazaq balasynyń bolmashyǵa bola júz shaıysyp, bet jyrtysyp júrgeni jymysqy áreketti saıasattyń qurbany bolǵany emeı nemene? Al bul kórinis qalypty júıege aınalyp ketetin bolsa, az ýaqyttan keıin: «Bólingendi bóri jeıdiniń» kebin kıip, toz-toz bolyp ketpesimizge kim kepil?
El ishinde sońǵy kezderi alańdaýshylyq týǵyzyp otyrǵan osyndaı keleńsizdikterdiń aldyn alyp, rýhanı senimniń qoǵamdaǵy ornyn aıqyndaý úshin alǵash ret Elbasy jat aǵymdardyń teris baǵyttaǵy áreketiniń saldarynan oryn alyp otyrǵan dinı keleńsizdikterdi tilge tıek ete turyp, óziniń: «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Qazaqstan halqyna arnaǵan kezekti Joldaýynda: «Búginde bizdiń halqymyz úshin dástúrli emes dinı jáne jalǵan dinı aǵymdar máselesi ótkir tur. Jastarymyzdyń bir bóligi ómirge osy jat, jalǵan dinı kózqarasty kózsiz qabyldaıdy, óıtkeni, bizdiń qoǵamnyń bir bóliginde shetten kelgen jalǵan dinı áserlerge ımmýnıteti álsiz.
Qazir keıbir syrtqy kúshter jastarymyzdy ıslam dininiń haq jolynan adastyryp, teris baǵytqa tartýǵa tyrysýda. Mundaı ulttyq tabıǵatymyzǵa jat keleńsizdikterden boıymyzdy aýlaq salýymyz kerek», deı kelip, «Bizdiń Konstıtýsııa senim bostandyǵyna kepildik beredi, bul – fakt. Biraq, ózderińiz biletindeı, sheksiz erkindik degen bolmaıdy. Ol degenimiz – haos. Barlyǵy da Konstıtýsııa men zańdar aıasynda bolýǵa tıis», dep qadap aıtqanyn árbir sanaly azamat esinde myqtap ustaǵany abzal.
Lańkestik áreket dinnen emes
О́z zamanynyń uly oıshyly F.Gastenkerdiń: «Dúnıedegi tepe-teńdikti ustap turǵan ıslam dini. Din shaıqalsa, álem shaıqalady» degeni bar. Biz búgin sonyń kýási bolyp otyrmyz. Máselen, búgingi tańda musylman álemindegi Iran, Irak, Sırııa, Palestına sııaqty memleketterdegi beıbit turǵyndardyń úreıin týǵyzyp, tynyshtyǵyn qashyryp otyrǵan dúrbeleń jaǵdaı shynaıy dinniń áreketi emes, ol sol jerlerdiń baılyǵyna kóz súzgen, dindi jamylǵy etýshi syrttan kelgen saıası kúshterdiń yqpaly ekendigi jasyryn emes. Burnaǵy jyly elimizdiń batys óńirlerinde oryn alǵan lańkestik áreketterdi de el ishine iritki salý arqyly turaqtylyqty shaıqaltqysy kelgen dindi jamylǵy etýshi buzaqy pıǵyldylardyń áreketi dep bilgen jón. Munyń eń qaýiptisi – din jolynda júrmiz degen jastarymyzdyń jasaǵan amaldarynyń sońy n
