Aımaqtar • 13 Jeltoqsan, 2019

Almatydaǵydaı «Táýelsizdik monýmenti» ár qalada bola ma?

1051 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Almatydaǵy QR Ulttyq kitaphanasynda memleket jáne qoǵam qaıratkerleriniń, zııaly qaýym ókilderiniń jáne 1986 jylǵy Jeltoqsan oqıǵasyna qatysýshylarmen birge «Jeltoqsan – táýelsizdik tiregi» atty dóńgelek ústel ótti.  Is-shara Almaty qalasy Ákimdigi men Qoǵamdyq damý basqarmasynyń tapsyrysy boıynsha halyqaralyq «Janashyr» qoǵamdyq qory júzege asyratyn «Patrıottyq rýh – basty qundylyq» jobasy aıasynda júrgizilip otyr.

Almatydaǵydaı «Táýelsizdik monýmenti» ár qalada bola ma?

Kópten beri sheshimin tappaı kele jatqan máseleler qaıta kóterilgen bas qosýǵa Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, «Daryn» memlekettik syılyǵynyń ıegeri Baıǵalı Esenálıev júrgizgen sharaǵa qoǵam qaıratkeri, «Ult taǵdyry» qozǵalysynyń tóraǵasy Dos Kóshim, aqyn, jýrnalıst, pýblısıst Janarbek Áshimjan, jazýshy Ahmetjan Áshırı, QR Ulttyq kitaphanasynyń ǵylymı hatshysy Bolat Júnisbekuly Júnisbekov, qoǵam qaıratkeri, Jeltoqsan qurbany Lázzat Asanovanyń anasy Asanova Altynaı, akademık, etnograf-jazýshy Ǵalııa Qaıdaýylqyzy, professor Anar Salqynbaı, jastar uıymynyń ókili,  bugin.kz portalynyń bas redaktory Marǵulan Aqan syndy kóptegen zııaly qaýym ókilderi, jeltoqsanshy, qaıratker jazýshylarymyz qatysty.

О́tkizilip otyrǵan is-sharanyń maqsaty – ata-babamyzdyń táýelsizdik jolynda erligin úlgi etip, óz Otanyn súıýge, eline, halqyna, qyzmet etýge tárbıeleý. Elimizdiń táýelsizdigin atap ótý qarsańynda el tarıhyna sholý jasaý. Dóńgelek ústeldiń qorytyndysy boıynsha baıandamalar talqylanyp, pikirtalastar júrgizildi. Sonymen qatar ádebı-sazdy bólimi de qonaqtardy eljiretpeı qoımady.

Jeltoqsan: Táýelsizdikti qaıta qalpyna keltirgen kóterilis. Grýzııa táýelsizdigin alǵan kúnin 26 mamyrda toılaıdy. Sebebi 1918 jyly tuńǵysh «Grýzııa demokratııalyq respýblıkasy» quryldy jáne ony sol kezde moıyndap úlgergen memleketter bar. Kez kelgen eldiń tarıh oqıǵalary bir-birine uqsap, janasyp jatady. Bárindegi ortaq múdde bireý-aq. Ol – táýelsizdik. Tipti Grýzııa resmı túrde 1991 jyly alǵan azattyqtaryn «táýelsizdikti qaıta qalpyna keltirý» dep baǵa da bergen, resmı ataǵan, desti jıynǵa qatysýshylar.

 «Elde bir emes 11 jeltoqsanshylardan qurylǵan uıym bar. Olardyń ekeýi memlekettik deńgeıde bolsa, qalǵany jeke toptardan qurylǵan. Ár uıymnyń jyl saıyn osy jeltoqsanda kóteretin máselesi jetkilikti. Tek sheshimin tappaǵan sekildi. Ony osy dóńgelek ústel basynda otyryp kórdim», – deıdi jastar uıymynyń ókili,  bugin.kz portalynyń bas redaktory Marǵulan Aqan.

Aınalyp kelgen kezde «Táýelsizdik monýment» degen aýyz toltyryp aıtatyn eskertkish osy Almaty qalasynda ǵana ornalasqan. Al bul monýmenttiń úlgisi ár qalada bolýy kerek, dedi dóńgelek ústelge qatysýshylar.