Keshe «Nur Otan» HDP ǵımaratynda jastardy patrıottyq rýhta tárbıeleýde ulttyq tarıhtyń róli taqyrybynda ótken dóńgelek ústelde elimizdiń belgili sarapshylary, tarıhshylar men qoǵam qaıratkerleri atalǵan másele boıynsha óz paıymdaryn ortaǵa saldy.
Keshe «Nur Otan» HDP ǵımaratynda jastardy patrıottyq rýhta tárbıeleýde ulttyq tarıhtyń róli taqyrybynda ótken dóńgelek ústelde elimizdiń belgili sarapshylary, tarıhshylar men qoǵam qaıratkerleri atalǵan másele boıynsha óz paıymdaryn ortaǵa saldy.
Atalǵan shara «NurOtan» HDP Qoǵamdyq saıasat ınstıtýtymen Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Ǵylym komıteti jáne Memleket tarıhy ınstıtýtymen birlese uıymdastyrylǵan. Otyrysta sóz alǵan «Nur Otan» HDP Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Baýyrjan Baıbek jastardy patrıottyq rýhta tárbıeleýdiń mańyzyna keńinen toqtaldy.
Elbasy, «Nur Otan» HDP Tóraǵasy N.Á.Nazarbaev ótken jyldyń sońynda «Qazaqstan–2050» Strategııasynda el damýynyń negizgi baǵyttaryn jarııalaǵan bolatyn. Osyǵan baılanysty partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasary: «Bul tarıhı qujat – Qazaqstannyń zamanǵa saı saıası ustanymyn, keleshek kelbetin, uzaq merzimge baǵamdaǵan ulttyq damý jospary. Sondyqtan bolashaq baǵdarymyz, alǵa qoıǵan maqsat-muratymyz bárimiz úshin aıqyn», – dedi.
Onyń aıtýynsha, partııanyń negizgi qujaty – Saıası doktrına jobasynda zııaly qaýymnyń róli erekshe kórsetilgen. Jastardyń rýhyn oıatyp, tarıhı tárbıeniń mańyzyn nasıhattaýda zııaly qaýymnyń róli erekshe zor. Sol úshin el tarıhyn zertteýdiń máni barynsha mańyzdy. Sondyqtan zııaly qaýymnyń, tarıhshylardyń rólin kúsheıtý kerek. Bul baǵytta partııa tarapynan barynsha qoldaý kórsetiletin bolady.
Baýyrjan Baıbek osy turǵydan partııa birneshe usynystar usynyp otyrǵandyǵyn atap ótti. Birinshi – jastar máselesi. О́skeleń urpaqtyń boıynda otanshyldyq sezimdi nyǵaıtýǵa asa mán berý kerek, deı kelip partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasary «Qazaqstan-2050» Strategııasyn mejesine jetkizetin, elimizdiń táýelsizdigin nyǵaıtyp, halqymyzdyń bolashaǵyn baıandy etetin de osy jastar ekendigine nazar aýdartty. Sondyqtan urpaqtar sabaqtastyǵy saqtalýy tıis. Ekinshi – bilim men tárbıe berý. Qazaq «tárbıe – tal besikten» degen. Demek, balabaqshadan bastap, mektep, joǵary oqý orny qabyrǵasynda ár toptyń ereksheligine qatysty óz aýdıtorııasyna túsinikti oqýlyqtar, oqý-baǵdarlamalyq josparlar, ádistemelik nusqaýlyqtar daıarlaý qajet. «Elimizde ult tarıhyn oqytýdyń memlekettik standartyn engizýge qyraǵy bolýymyz oryndy. Munda ustazdardyń atqarar róli artady. О́ıtkeni, balalarymyzǵa durys tárbıe berer, tarıhty túsindirer, aýyl-aımaqqa zerdelegen tarıhty jetkizer muǵalimder bolyp tabylady. Sondaı-aq, laıyqty ádebıet arqyly el tarıhyn óz deńgeıinde jetkize alamyz. Jastarǵa patrıottyq tárbıe berýde tarıhı kitaptardyń máni zor. Oqýshynyń óz tilinde jazylǵan dúnıelerin kóbeıtýimiz kerek», – dedi B.Baıbek osy másele jóninde.
Úshinshi másele retinde ol qoǵamdyq pikirdi qalyptastyryp, jastardyń tarıhı tanymyn arttyrýda buqaralyq aqparat quraldarynyń tıimdiligin kúsheıtý qajettigin atady. «Munda jýrnal, radıo, teledıdardyń atqarar qyzmeti orasan. Elimizdiń tarıhyn baıandaıtyn derekti fılmder qataryn jáne aqparattyq-tanymdyq habarlar sanyn ulǵaıtý qajet. Balalar men jasóspirimderge arnalǵan tarıhı kórkem fılmder, mýltfılmder patrıottyq sezimdi oıatýdyń tıimdi quraly», – dedi Baýyrjan Baıbek.
Osy rette «Myń bala» fılmine qyzyǵýshylyq kópshiliktiń tarıhqa degen qajettiliktiń baryn anyq kórsetkendigin ortaǵa saldy. «Basqa elderdiń tarıhı serıaldary ózderiniń ult rýhyn kóteredi ári ózge elge ózin tanystyrady. Bizge de osy jumystardy júıeli júrgizý kerek», – dep atap ótti osy jóninde. Qazirgi tańda elimizde jastardyń basym bóligi ınternetti paıdalanady. Sondyqtan tarıhı jobalardy, beıne-rolıkterdi jastardyń nazaryn aýdaratyndaı etip jasap, ınternetke ornalastyrǵan jón. Jastardyń zaman úderisinen qalmaýyn eskerip, ult tarıhy týraly málimetter men derekterdiń qysqasha anyqtamalaryn eń tanymal resýrstar arqyly taratýdy eskerý qajet.
«Tarıhymyzdy zerdeleı otyryp, jastarymyzdyń boıynda elge degen qurmetti arttyra alamyz jáne otansúıgishtik sezimin nyǵaıtamyz. Tek bilimdi, oı-sanasy tereń, aqyl-oıy damyǵan, eń bastysy, óz elin súıetin, tarıhyna qanyq jastar ǵana serpindi damýdyń kepili bolyp, elimizdiń baıandy bolashaǵyn qamtamasyz ete alady. Sondyqtan da, bılik partııasy osy baǵyttar boıynsha jumysta halyqty bir iktirýge kúsh salýda», dedi Tóraǵa orynbasary.
Buqaralyq aqparat quraldaryna bergen suhbatynda B.Baıbek Memlekettik hatshy M.Tájınniń tarıhqa qatysty ótkizgen jınalysyna toqtala kelip, ulttyq tarıhty damytý jolynda partııanyń negizgi maqsaty jastardy biriktirip, Qazaqstannyń táýelsizdik alǵaly bergi qol jetkizgen jetistikterine jumyldyrý qajettigin atady. «Patrıottyq sezimdi qalyptastyrý jolynda biz úlken jumystardy atqaratyn bolamyz. Osy jyldyń basynan bastap partııa Tóraǵasynyń tapsyrmasy boıynsha óńirlerde máslıhattar men Májilis depýtattarynyń birlesýimen qurylǵan jumys tobynda partııa doktrınasynyń jobasy ázirlendi. Joba partııanyń ata zańy dep aıtýǵa bolady», – dedi ol.
Doktrına jobasynda partııanyń negizgi qundylyqtary aıqyndalypty. Sonymen qatar, partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Elbasy partııa sezi ústimizdegi jyldyń 18 qazanynda ótetindigi týraly qaýlyǵa qol qoıǵandyǵyn jáne kelesi aptada partııa doktrınasynyń jobasy partııalyq saıttar men basylymdarda jarııalanatynyn habarlady.
B.Baıbektiń aıtýynsha, sodan keıin jospar boıynsha Doktrına jobasy kópshilik arasynda talqylanyp, sezd qaraýyna usynylatyn bolady. «Jıyrma jyl tarıhı turǵydan qaraǵanda óte az kezeń. Biraq, osy jyldar ishinde Qazaqstannyń bedeli ósip, ekonomıkasy damyp, ulttyq sana-sezim qalyptasty. Sondyqtan ulttyq tarıhty zertteý, zerdeleý máselesi óte mańyzdy», dedi Baýyrjan Qydyrǵalıuly.
Onyń atap ótkenindeı, partııanyń negizgi maqsaty – tek qana partııa múshelerine ǵana emes, barlyq jastarǵa qolushyn berý. «Jas Otan» jastar qanaty tek qana partııanyń bir pikir alysý alańy ǵana emes, jastardyń da sózin jetkizetin alań bolyp tabylady.
Basqosýda Memleket tarıhy ınstıtýtynyń dırektory Búrkitbaı Aıaǵan, «Qazaqfılm» AQ tóraǵasy Ermek Amanshaev, Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologııa ınstıtýtynyń dırektory Hankeldi Ábjanov, «Aıqyn» gazetiniń bas redaktory Nurtóre Júsip jáne saıasattanýshy Aıdos Sarym óz oı-pikirlerin ortaǵa saldy.
Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan».
