Rýhanııat • 19 Maýsym, 2020

Qorabaı qubylysy

895 ret kórsetildi

Qanqyzyl shymyldyq qars aıyryldy. Alpysynshy-jetpisinshi jyldardyń kóńil kúıin syılaıtyndaı erekshe bezendirilgen eski sahna tórinde korol otyr!

Lırıka koroli, retro rysary, án serisi Qorekeń! Iá, ataqty Qorabaı Esenovti aıtamyz, qalyń qazaqty jeti shekti gıtarasynyń jazıra áýenimen qushaq­taǵan qaıtalan­bas talant, qara­paıym óner ókili, patshadaı pań, quldaı qarapaıym qazaq áýeni. «Qorabaı qazaq ónerindegi zor qubylys. Ult sahnasynda gıtarasymen qosa san tarmaqty jańa áýez,jańa saryn ashqan degdar býyn. Zamanǵa saı týǵan erekshe dara tulǵa» depti belgili aqyn, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Kákimbek Salyqov aǵamyz.

Shynymen de Qorabaı eski men jańa­ny jalǵaǵan tutas dáýir kel­beti desek qatelespeımiz. Eski men jańa degennen shy­ǵady, jalpy gıtarańyzdyń otany osy Ispanııa dep naqty aıtýǵa kele me? Ispanııa gıtaranyń tanymal bolǵan jeri desek qalaı? Bizdiń eki shekti dombyramyz muhıt asyp jeti shek bolyp qaıtyp keldi me eken degen de oı joq emes. Ejelgi Egıpet pen Úndistanda da osyǵan uqsas aspaptar tabylǵan eken. Olar: nabla, nefer, egıpettik sıtra, jáne úndistandyq sıtra men vına. Sonymen qatar Grekııa men Rımde gıtaramen týystas ejelgi kıfara aspabynyń aty aspandap turypty. Qorekeń sol romandyqtardyń gıtarasyn qazaqtyń tól aspabyna aınaldyrǵan biregeı reformator. Birde aqyn Serik Aqsuńqaruly Qorekeń jaıly aıtyp-aıtyp kelip: «Qorabaıdyń áninde Abaı mádenıeti bar. Qazaqtyń poezııasyna – Abaı, kúı ónerine – Maǵaýııa Hamzın, án shańyraǵyna – Qorabaı Esenov eýropa mádenıetin ákeldi», depti.

О́kinishke qaraı, Qorabaı aǵamyz jaıly qoǵamda kóp aıtyla bermeıdi. Búginde «Toqsan bir» tobynyń top-top fanattarynan Qorekeń jaıly suraýdyń ózi qorqynyshty sııaqty. Anyqtap qarasańyz, ańyz adamdy qorshap, qolpashtaǵandar elýden asyp, alpystyń aldyna turǵan býyn eken. Iаǵnı «Jas qalam» men «Qoshtasýdy» aıtyp qyzǵa barǵan, sol ánmen úı bolyp, besik terbegen aǵa urpaq. Bul bizdi alańdatpaı qoımaıdy, árıne. Qorabaı ańyzy aǵa urpaqpen birge tarıh qoınaýyna túsýi kerek pe? Aǵamyz bir suhbatynda shákirt tárbıelep, jeke synyp ash­qysy keletinin jasyrmapty. Eki urpaqtyń arasyndaǵy úzikti jalǵaı­tyn sol shákirtter emes pe? Endeshe, nege kesh qımyldaýymyz kerek?!

«Biz Qorekeńniń áni arqyly óner­ge, ómirge ǵashyq boldyq», deıdi Qazaq­stannyń halyq ártisi Qaırat Baıbo­synov. Dara daýys ıeleri bir-birin osylaı qoshemettepti. Biraq báribir óner adamyna bizdiń tus-tustan ǵana qıqý­laǵanymyz azdyq eteri anyq. Bul rette telearnalardyń tóri, konsert zalda­rynyń sándi sahnasy Qorabaı ánderine jol ashý jaǵyn kóbirek qolǵa alsa durys.

Osydan birer jyl buryn ǵana Qora­baıdyń konserti Qaraǵandyda tuń­ǵysh ret ótipti. Ony bir jaǵynan tárbıe shyǵar dedik. Besikten beli shyqpaı jatyp, ánshi bolyp, ataq qýyp, avtorlyq kesh beretin «fanershık juldyzdarǵa» sabaq bolarlyq jaǵdaı dep óz-ózimizdi jubattyq. Áli de sol samarqaý kúıi «altyn kez­­dik qap tú­bin­de jatpaıdy» dep jaıbaraqat júrip jatyr­myz. Ánshi de tynysh, áleýmet te únsiz.

Qorekeńniń «Jas qalam» dep jarq ete qalǵanyna da jarty ǵasyrdan astam ýaqyt óte shyǵypty. Talant temirden jaratylady degen uǵym joq. Pende tozady, perne eskiredi, ortamyzda júrgende tórimizden oıyp turyp oryn berip, der kezinde baǵasyn bilsek, qane?

Qorabaı jaıly kórkem fılm túsirse de artyq emes dep oılaımyz. Jap-jas jigittiń «Qazaq» radıosynan shyrqaǵan jalǵyz áni bir-aq kúnde avtor­dy tanymal etýi, keı jigitterdiń «Men Qorabaımyn!» dep qyzben tanysyp, taksıde tegin júr­gen­deriniń ózi daıyn ssenarıı emes pe?

Sol qyzyq oqıǵalardyń bárine uzaq jyldardy artqa tastaı Arqanyń bir qıyrynda únsiz qarap turǵan Qorabaı qubylysy!

 

Sońǵy jańalyqtar

Jastar qalaýy – jarqyn keleshek

Referendým-2022 • Keshe

Referendýmdy qoldaýǵa úndeý jasady

Referendým-2022 • Keshe

Aǵa býynnyń aıtary bar

Referendým-2022 • Keshe

Áljannyń kise belbeýi

Tarıh • Keshe

Uqsas jańalyqtar